แซ่ลี้ แซ่หลี่ (李) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหลี่ จากหล่งซีสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่ลี้คือแซ่ 李 (แต้จิ๋ว ลี้ / จีนกลาง หลี่ — ต้นพลัม) คนแต้จิ๋วและคนฮกเกี้ยนอ่านว่า "ลี้" คนพูดจีนกลางอ่านว่า "หลี่" ส่วนบ้านที่ใช้แซ่เป็นนามสกุลในไทยมักสะกดว่า Sae-Lee ทั้งหมดคือตระกูลเดียวกันครับ

ในเมืองจีน แซ่หลี่อยู่อันดับ 2 ตามอันดับทางการปี 2020 มีคนใช้ราว 101.6 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) และในถิ่นแต้จิ๋วอยู่อันดับ 6 เรื่องที่เล่าต่อกันมาผูกอยู่กับเล่าจื๊อ (老子 — แต้จิ๋ว เล่าจื๊อ / จีนกลาง เหล่าจื่อ) ถิ่นหล่งซี (陇西 — แต้จิ๋ว เล้งไซ / จีนกลาง หล่งซี) ราชวงศ์ถัง และศาลบรรพชนใหญ่ที่ซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) ผมขอเล่าเท่าที่ค้นได้ให้ลูกหลานแซ่ลี้ได้อ่านกัน

ประเด็นสำคัญ

• แซ่ลี้ แซ่หลี่ และ Lee คืออักษร 李 ตัวเดียวกัน ทุกถิ่นในแต้จิ๋วอ่านว่า ลี้
• อันดับ 2 ของจีน ราว 101.6 ล้านคน มีมากที่สุดในมณฑลเหอหนาน
• ตำนานที่มาของแซ่ยังไม่มีหลักฐานร่วมสมัย และตัวตนของเล่าจื๊อเองก็ยังถกเถียงกัน
• ชื่อหอหล่งซีเป็นชื่อที่ลูกหลานแซ่ลี้เห็นบ่อยที่สุดบนป้ายบรรพชน
• คนแซ่ลี้แต้จิ๋วไม่ได้สืบจากบรรพชนคนเดียว แต่เข้ามาหลายระลอก ตั้งแต่ต้นราชวงศ์ถังถึงซ่งใต้
• สมาคมตระกูลลี้แห่งประเทศไทยก่อตั้งราว พ.ศ. 2508

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ลี้

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	李 ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน
จีนกลาง	หลี่ (Lǐ)
แต้จิ๋ว	ลี้ (li2)
ฮกเกี้ยน	ลี้ (Lí)
กวางตุ้ง	Lee หรือ Li ในฮ่องกง, Lei ในมาเก๊า
แคะ	Li
ภาษาอังกฤษ	Lee, Li, Lei ในไทยมักเขียนว่า Sae-Lee
อันดับในจีน	อันดับ 2 (อันดับทางการปี 2020)
จำนวนคน	ราว 101.6 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เหอหนาน
ในถิ่นแต้จิ๋ว	อันดับ 6 ราว 5.8 แสนคน
ถิ่นเดิมของตระกูล	หล่งซี มณฑลกานซู่ และ 赵郡 (แต้จิ๋ว เตี๋ยกุ๋ง / จีนกลาง จ้าวจวิ้น) มณฑลเหอเป่ย
ชื่อหอ	陇西堂 (แต้จิ๋ว เล้งไซตึ๊ง / จีนกลาง หล่งซีถัง — หอหล่งซี)

ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026 แซ่หลี่มีคนน้อยกว่าแซ่เฮ้ง แซ่หวังที่อยู่อันดับ 1 เพียงราว 6 แสนคน

แซ่ลี้ภาษาจีนเขียนอย่างไร แปลว่าอะไร

อักษร 李 มี 7 ขีด ข้างบนคือต้นไม้ 木 (แต้จิ๋ว บั๊ก / จีนกลาง มู่) ข้างล่างคือลูก 子 (แต้จิ๋ว จื๊อ / จีนกลาง จื่อ) ความหมายเดิมคือต้นพลัมหรือลูกพลัม

คำว่า "ลี้" มาจากสำเนียงแต้จิ๋วและฮกเกี้ยน สะกดอังกฤษว่า Lee ส่วน "หลี่" มาจากจีนกลาง สะกดว่า Li พจนานุกรมแต้จิ๋วออนไลน์ Mogher ให้เสียง li2 เหมือนกันทุกถิ่นในแต้จิ๋ว และบอกว่าสมัยโบราณ 李 ใช้แทนคำว่า 理 (แต้จิ๋ว ลี้ / จีนกลาง หลี่ — การตัดสินความ) ซึ่งหมายถึงผู้พิพากษาได้

ข้อควรระวังคือ "ลี้" ในภาษาไทยอาจเป็นคำถอดเสียงของแซ่อื่นที่ออกเสียงคล้ายกัน ก่อนสืบประวัติครอบครัว ควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเป็น 李

แซ่ลี้มาจากไหน

ตำนานขุนนางตุลาการกับลูกไม้ป่า

ตำนานที่เล่ากันมากที่สุดเริ่มจาก 皋陶 (จีนกลาง เกาเหยา) ขุนนางตุลาการสมัยพระเจ้าเหยา ลูกหลานรับตำแหน่งนี้ต่อกันมาจึงใช้ 理 เป็นแซ่ ปลายราชวงศ์ซาง 理利贞 (แต้จิ๋ว ลี้หลีเจ็ง / จีนกลาง หลี่ลี่เจิน) หนีภัยไปทางเหอหนาน รอดชีวิตเพราะกินผลไม้ป่าที่เรียกว่า 木子 (แต้จิ๋ว บั๊กจื๊อ / จีนกลาง มู่จื่อ — ลูกไม้) เมื่อเขียนสองตัวนี้ซ้อนกันได้ 李 จึงเปลี่ยนแซ่ แล้วไปตั้งรกรากที่อำเภอขู่ ปัจจุบันคืออำเภอลู่อี้ 鹿邑 (แต้จิ๋ว เต๊กอิป / จีนกลาง ลู่อี้) มณฑลเหอหนาน

บทความเรื่องที่มาของแซ่จีนที่ The Paper เผยแพร่ เรียกอำเภอขู่ว่าถิ่นกำเนิดของตระกูลหลี่ แต่เรื่องลูกไม้ป่าเป็นนิทานพื้นบ้าน ยังไม่มีหลักฐานร่วมสมัยยืนยัน

เล่าจื๊อ บรรพชนที่ลูกหลานยกย่อง

เล่าจื๊อ ปรมาจารย์ของศาสนาเต๋า มีชื่อจริงว่า 李耳 (จีนกลาง หลี่เอ่อร์) มาจากอำเภอขู่เช่นกัน ราชวงศ์ถังซึ่งเป็นราชวงศ์แซ่หลี่ยกท่านเป็นบรรพชนของราชวงศ์ แต่นักวิชาการบางท่าน เช่น ถังหลาน เสนอว่าแซ่เดิมของท่านอาจเป็น 老 (แต้จิ๋ว เล่า / จีนกลาง เหล่า) แล้วกลายเป็น 李 เพราะเสียงคล้ายกัน

ตำนานกับหลักฐาน

ที่มา	เรื่องย่อ	ควรเชื่อแค่ไหน
สายขุนนางตุลาการ	แซ่ 理 เปลี่ยนเป็น 李 ปลายราชวงศ์ซาง	ตำนาน ไม่มีหลักฐานร่วมสมัย
สายเล่าจื๊อ	หลี่เอ่อร์ ราวศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ.	มีในพงศาวดารสื่อจี้ แต่ตัวตนของเล่าจื๊อยังถกเถียงกัน
สายหล่งซี	แม่ทัพ 李广 (แต้จิ๋ว ลี้ก๊วง / จีนกลาง หลี่กว่าง) สืบถึงราชวงศ์ถัง	ราชวงศ์ถังอ้างสายนี้ นักประวัติศาสตร์บางท่านสงสัย
พระราชทานแซ่	ราชวงศ์ถังให้แซ่หลี่แก่ขุนนาง รวมทั้งชาวเติร์ก	มีบันทึกในพงศาวดารชัดเจน
ชนชาติอื่นเปลี่ยนแซ่	เซียนเปย แมนจู ชนเผ่าทางใต้	บางส่วนยังขาดแหล่งอ้างอิง

วิกิพีเดียภาษาจีนหน้าตระกูลหลี่แห่งหล่งซีเล่าว่านักประวัติศาสตร์เฉินอิ๋นเค่อสงสัยว่าราชวงศ์ถังอาจไม่ได้สืบจากหล่งซีจริง

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชนของแซ่ลี้

ตามวิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่หลี่ ตำราสมัยถังจัดถิ่นของตระกูลหลี่ไว้ 13 แห่ง และยกหล่งซีเป็นที่หนึ่ง สายนี้นับแม่ทัพหลี่กว่างสมัยฮั่นตะวันตก ผู้ได้สมญาว่า "แม่ทัพบิน" เป็นบรรพชน และรุ่งเรืองที่สุดในราชวงศ์ถัง ชื่อหอหล่งซีจึงเป็นชื่อที่เห็นบ่อยที่สุดบนป้ายบรรพชนและโคมแดง

ถิ่นสำคัญรองลงมาคือจ้าวจวิ้นที่มณฑลเหอเป่ย ชื่อหออื่นก็มักตั้งตามถิ่นเดิม เช่น หอจ้าวจวิ้น หอกูจาง และหอป๋อไห่

ที่อำเภอหล่งซีมีศาลบรรพชน 李家龙宫 (จีนกลาง หลี่เจียหลงกง — ตำหนักมังกรตระกูลหลี่) บทความแนะนำศาลนี้ใน The Paper บอกว่าสร้างครั้งแรกต้นราชวงศ์ถัง และชื่อมาจากป้ายที่จักรพรรดิถังไท่จงทรงเขียน ข้อนี้เป็นคำเล่าของท้องถิ่น

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว

ช่วงต้นราชวงศ์ถัง คนแซ่หลี่จำนวนมากเริ่มเข้าสู่ฝูเจี้ยน บทความ "สี่เส้นทางเข้าแต้จิ๋วของตระกูลหลี่" บนเว็บชุมชนท้องถิ่นของเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) สรุปว่าคนแซ่ลี้ในแต้จิ๋วไม่ได้สืบจากบรรพชนคนเดียว แต่มาหลายระลอก

ระลอก	ใครมา	ยุค	เส้นทาง
1	แม่ทัพ 李伯瑶 (จีนกลาง หลี่ปั๋วเหยา) ชาวเหอหนาน	ต้นราชวงศ์ถัง	漳州 (แต้จิ๋ว เจียงจิว / จีนกลาง จางโจว) แล้วกระจายถึงแต้จิ๋ว
2	คนแซ่หลี่จากเหอหนาน	ปลายถังถึงห้าราชวงศ์	ผูเถียน จิ้นเจียง แล้วถึงแต้จิ๋ว
3	ผู้อพยพและกองทัพอาสาหลังเหตุการณ์จิ้งคัง ปี 1127	ซ่งใต้	ฝูเจี้ยนและแต้จิ๋ว
4	ชาวแคะสาย 李火德 (แต้จิ๋ว ลี้ฮ้วยเต็ก / จีนกลาง หลี่หั่วเต๋อ)	ซ่ง	ฝูเจี้ยนตะวันตก แล้วบางส่วนเข้าแต้จิ๋ว

ระลอกแรกมากับทัพของสองพ่อลูกแซ่ตั้ง แซ่เฉิน คือเฉินเจิ้งกับเฉินหยวนกวง ที่ลงไปบุกเบิกจางโจว ส่วนในแต้จิ๋ว แต่ละหมู่บ้านยังเขียนสมุดลำดับสกุลของตัวเอง ที่มาของแต่ละสายจึงเล่าไม่ตรงกัน

สายแคะของหลี่หั่วเต๋อ

ชาวแคะแซ่หลี่นับหลี่หั่วเต๋อแห่งอำเภอ 上杭 (จีนกลาง ซั่งหัง) ฝูเจี้ยนตะวันตก เป็นบรรพชนองค์แรกที่เข้าฝูเจี้ยน ลูกหลานกระจายต่อไปเหมยโจว (梅州 — แต้จิ๋ว บ๊วยจิว / จีนกลาง เหมยโจว) และบางส่วนเข้าถิ่นแต้จิ๋ว

ศาลบรรพชนใหญ่ของท่านมีพื้นที่ราว 5,600 ตารางเมตร สร้างราวปี 1836 หรือ 1839 (แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน) เป็นศาลบรรพชนชาวแคะที่ใหญ่ที่สุดในฝูเจี้ยน ข่าวของ The Paper ปี 2024 เล่าว่าแต่ละปีมีลูกหลานกลับไปไหว้เกือบ 100,000 คน รวมทั้งจากสิงคโปร์ ไทย และฟิลิปปินส์ และในเดือนมิถุนายน 2024 ฝนตกหนักจนเรือนขวางสองข้างพังลง

ศาลบรรพชนรวมสายที่ซัวเถา

ตามบันทึกปี 1935 ที่มีผู้คัดลอกไว้บนเว็บถามตอบของจีน ตระกูลหลี่ในฮุ่ยโจว แต้จิ๋ว และเหมยโจว ร่วมกันสร้างศาลรวมสายชื่อ 抱一堂 (แต้จิ๋ว เผาอิกตึ๊ง / จีนกลาง เป้าอีถัง — หอโอบรับความเป็นหนึ่ง) ริมสวนจงซานในซัวเถา สร้างปี 1933–1935 ด้วยเงิน 140,000 หยวนเงิน ที่ลูกหลานจ่ายตามระดับป้ายบรรพชนที่ตั้ง ไม่ได้เรี่ยไรทั่วไป

ศาลนี้ยื่นขออนุมัติตั้งสมาคมของตระกูลต่อรัฐบาลอำเภอเท่งไฮ้ ถิ่นบรรพบุรุษของผมเอง แท่นกลางตั้งป้ายเล่าจื๊อ แท่นขวาตั้งป้ายหลี่หั่วเต๋อ แสดงว่าสายแต้จิ๋วกับสายแคะมาบรรจบกันที่นี่ ข้อมูลนี้มาจากเอกสารที่คัดลอกต่อกันมา และผมยังไม่ทราบสภาพอาคารในปัจจุบัน

แซ่ลี้ในเมืองไทย

องค์กรกลางคือสมาคมตระกูลลี้แห่งประเทศไทย (泰国李氏宗亲总会 — จีนกลาง ไท่กั๋วหลี่ซื่อจงชินจ่งฮุ่ย) หรือ Lee Association of Thailand ฐานข้อมูลสมุดลำดับสกุลจีนมีรายการหนังสือของสมาคม ที่อ้างหนังสือที่ระลึกครบรอบ 15 ปี พ.ศ. 2523 นับย้อนแล้วสมาคมน่าจะก่อตั้งราว พ.ศ. 2508 หรือ 2509 ถ้านับปีแบบจีน

สมุดรายชื่อสมาคมตระกูลหลี่ทั่วโลกบน Sohu ให้ที่อยู่ไว้ที่เลขที่ 342/90-92 หลังตรอกพุฒ แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ แต่ข้อมูลน่าจะเก่า ควรสอบถามผ่านสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทยก่อน

คนแต้จิ๋วในไทยยังรวมกลุ่มตามหมู่บ้านเดิม เช่น ลูกหลานแซ่ลี้จากหมู่บ้าน 内畔 (จีนกลาง เน่ยพ่าน) ในกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) มีสมาคมของตนในไทย ข่าวของสหพันธ์ชาวจีนกลับจากต่างประเทศมณฑลกวางตุ้งเล่าว่าสมาคมนี้กับสมาคมของหมู่บ้านเดียวกันในฮ่องกงพาคณะรวม 48 คนกลับไปไหว้บรรพชน อีกคนคือนักธุรกิจไทยเชื้อสายแต้จิ๋ว 李基智 (แต้จิ๋ว ลี้กีตี่ / จีนกลาง หลี่จีจื้อ) จากเขตเตี่ยอัง (潮安 — จีนกลาง เฉาอาน) ซึ่งข่าวชาวจีนโพ้นทะเลปี 2015บอกว่าบริจาคสร้างโรงพยาบาลและทุนการศึกษาที่บ้านเกิดมาตั้งแต่ทศวรรษ 1980

หลายบ้านในไทยใช้ "แซ่ลี้" เป็นนามสกุลตรง ๆ ส่วนนามสกุลไทยที่มาจากแซ่นี้ แหล่งที่ผมตรวจได้ยังไม่ยืนยันสักชื่อ จึงขอไม่ยกตัวอย่าง

ทุกวันนี้คนแซ่หลี่อยู่ที่ไหนในจีน

พื้นที่	ข้อมูล
เหอหนาน	มากที่สุด ราว 10.4% ของคนแซ่หลี่ทั้งประเทศ
หูเป่ย หูหนาน ฉงชิ่ง เสฉวน ยูนนาน	เป็นแซ่อันดับ 1 ของมณฑล
ชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้	ราว 4% แต่ในกวางตุ้งยังเป็นอันดับ 2 รองจากแซ่ตั้ง
ถิ่นแต้จิ๋ว	อันดับ 6 ราว 5.8 แสนคน (อีกแหล่งให้ 5.4 แสน)
ไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า	อันดับ 5, 4 และ 3

ตัวเลขของแต้จิ๋วมาจากหนังสือ《潮汕百家姓》(จีนกลาง เฉาซ่านไป่เจียซิ่ง — ร้อยแซ่ของแต้จิ๋ว) ตามสรุปสิบแซ่ใหญ่ของแต้จิ๋วบน Sohu ซึ่งแซ่อึ้งของบ้านผมอยู่อันดับ 3

บุคคลสำคัญแซ่ลี้

บุคคล	ยุค	เป็นใคร
เล่าจื๊อ (หลี่เอ่อร์)	โจวตะวันออก	ปรมาจารย์ลัทธิเต๋า ผู้เขียนคัมภีร์เต้าเต๋อจิง
ถังไท่จง 李世民 (แต้จิ๋ว ลี้สี่มิ้ง / จีนกลาง หลี่ซื่อหมิน)	ค.ศ. 598–649	จักรพรรดิราชวงศ์ถัง
หลี่ไป๋ 李白 (แต้จิ๋ว ลี้แป๊ะ / จีนกลาง หลี่ไป๋)	ค.ศ. 701–762	กวีที่ได้สมญาว่าเซียนกวี
หลี่ชิงเจ้า 李清照 (แต้จิ๋ว ลี้เช็งเจี่ยว / จีนกลาง หลี่ชิงเจ้า)	ราชวงศ์ซ่ง	กวีหญิงที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งของจีน
หลี่สือเจิน 李时珍 (แต้จิ๋ว ลี้ซี้เตียง / จีนกลาง หลี่สือเจิน)	ราชวงศ์หมิง	แพทย์ผู้เขียนตำราสมุนไพรเปิ่นเฉ่ากังมู่
บรูซ ลี 李小龙 (แต้จิ๋ว ลี้เซี้ยเล้ง / จีนกลาง หลี่เสี่ยวหลง)	ค.ศ. 1940–1973	ดาราและปรมาจารย์กังฟู
ลีกวนยู 李光耀 (แต้จิ๋ว ลี้กวงเอี๋ยว / จีนกลาง หลี่กวงเย่า)	ค.ศ. 1923–2015	นายกรัฐมนตรีคนแรกของสิงคโปร์ ชาวแคะ
ลีกาชิง 李嘉诚 (แต้จิ๋ว ลี้เกียเซ้ง / จีนกลาง หลี่เจียเฉิง)	เกิด ค.ศ. 1928	มหาเศรษฐีฮ่องกง เกิดที่เตี่ยอัง และบริจาคทุนตั้งมหาวิทยาลัยซัวเถา

ธรรมเนียม คำสอน และอาหารของตระกูล

ผมยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลฉบับกลางของคนแซ่หลี่ แต่บันทึกการสร้างศาลที่ซัวเถาปี 1935 เขียนไว้ว่า ตระกูลใหญ่ตั้งตัวได้เพราะบรรพชนซื่อสัตย์ กตัญญู ขยัน ประหยัด และตกต่ำเพราะลูกหลานดื้อรั้น ฟุ่มเฟือย หยิ่งยโส จึงขอให้ลูกหลานทำนาได้ เรียนหนังสือได้ ถือความเมตตาเป็นฐาน และระวังความใจแคบ

ปี 1936 ศาลนี้ตั้งลำดับชื่อรุ่นใหม่ 100 คำ ตัวแทนจากแต้จิ๋วและฝูเจี้ยนประชุมยืนยันกันที่หมู่บ้าน 古溪 (จีนกลาง กู่ซี) ในถิ่นเตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง) ในปี 1942 และเริ่มใช้ปี 1944 ลำดับนี้ขึ้นต้นว่า 陇西开统绪 (จีนกลาง หล่งซีไคถ่งซวี่) แปลว่า "เริ่มสืบสายจากหล่งซี" ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่แต่ละหมู่บ้านปรับใช้ต่างกัน ควรดูสมุดลำดับสกุลของบ้านประกอบ

พิธีไหว้บรรพชนใหญ่ของคนแซ่หลี่จัดทุกปีที่ศาลหลี่เจียหลงกงโดยไม่มีวันตายตัว ข่าวพิธีปี 2023 ของรัฐบาลอำเภอหล่งซี เล่าว่ามีการตีกลอง 11 ครั้ง ตีระฆัง 10 ครั้ง ถวายผลไม้และอาหาร แล้วอ่านคำบูชา

เรื่องอาหาร มีสองจานที่ผูกกับคนแซ่หลี่ แต่เป็นเรื่องเล่าทั้งคู่ คือ chop suey ที่เล่ากันว่าเกิดตอนขุนนาง 李鸿章 (แต้จิ๋ว ลี้ฮ้งเจียง / จีนกลาง หลี่หงจาง) เยือนสหรัฐฯ ปี 1896 ทั้งที่วิกิพีเดียภาษาอังกฤษหน้า chop sueyชี้ว่ามีมาก่อนแล้ว และเป็ดไท่ไป๋ของเสฉวนที่ผูกกับหลี่ไป๋ ส่วนในแต้จิ๋ว ผมยังไม่พบอาหารเฉพาะของแซ่ลี้ครับ

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ลี้มาจากไหน?

ตามตำนาน แซ่ลี้มาจากตระกูลขุนนางตุลาการที่ใช้แซ่ 理 แล้วเปลี่ยนเป็น 李 ที่อำเภอขู่ มณฑลเหอหนาน และนับเล่าจื๊อเป็นบรรพชนคนสำคัญ ถิ่นเดิมที่ยกเป็นที่หนึ่งคือหล่งซี ส่วนคนแซ่ลี้แต้จิ๋วเข้ามาหลายระลอกผ่านฝูเจี้ยน

แซ่ลี้ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

แซ่ลี้เขียนว่า 李 มี 7 ขีด ประกอบด้วยต้นไม้ 木 อยู่ข้างบนและลูก 子 อยู่ข้างล่าง ตัวเต็มกับตัวย่อเขียนเหมือนกัน

แซ่ลี้จีนกลางอ่านว่าอะไร?

ภาษาจีนกลางอ่านว่า หลี่ (Lǐ) ส่วนลี้คือเสียงแต้จิ๋วและฮกเกี้ยน ทั้งสองคำหมายถึงแซ่เดียวกัน

แซ่ลี้ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

นิยมสะกดว่า Lee เช่น Sae-Lee หรือ Li ตามพินอินจีนกลาง ส่วนในมาเก๊าสะกดว่า Lei

แซ่ลี้แปลว่าอะไร?

อักษร 李 แปลว่าต้นพลัมหรือลูกพลัม และสมัยโบราณใช้แทนคำว่า 理 ซึ่งหมายถึงผู้พิพากษาได้ด้วย

บทสรุป

แซ่ลี้เป็นแซ่ใหญ่อันดับ 2 ของจีน ที่มาของแซ่ผูกอยู่กับตำนานขุนนางตุลาการ เล่าจื๊อ และราชวงศ์ถัง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องเล่าของตระกูล สิ่งที่บันทึกไว้ชัดกว่าคือคนแซ่ลี้ในแต้จิ๋วมาหลายสาย แล้วมารวมกันที่ศาลบรรพชนในซัวเถาเมื่อทศวรรษ 1930

ลูกหลานแซ่ลี้ที่อยากสืบต่อ ลองเริ่มจากป้ายบรรพชนและชื่อจีนของคนในบ้าน ถ้ามีเรื่องเล่า ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างออกไป แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• รายงานชื่อและแซ่ของประชากรจีน ปี 2020 (China News Service 2021)
• ที่มาของแซ่ที่พบมากที่สุดในจีน (The Paper 2021)
• แซ่หลี่ (วิกิพีเดียภาษาจีน 2026)
• ตระกูลหลี่แห่งหล่งซี (วิกิพีเดียภาษาจีน 2026)
• สี่เส้นทางเข้าแต้จิ๋วของตระกูลหลี่ (เว็บชุมชนท้องถิ่นเท่งไฮ้ 2006)
• ศาลบรรพชนใหญ่แซ่หลี่ที่ซั่งหังพังจากพายุฝน (The Paper 2024)
• พิธีไหว้บรรพชนตระกูลหลี่ที่หล่งซี (รัฐบาลอำเภอหล่งซี 2023)
• รายการหนังสือที่ระลึกสมาคมตระกูลลี้แห่งประเทศไทย (ฐานข้อมูลสมุดลำดับสกุลจีน 2020)