↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Shi Surname

แซ่ซี แซ่ซือ (施) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซือ จากแคว้นหลู่สู่จีนใต้

แซ่ซี แซ่ซือ (施) มาจากไหน? ต้นสายซือฝู่แห่งแคว้นหลู่ ถิ่นเดิมอู๋ซิง หอ 吴兴堂 临濮堂 สายหย่าโข่ว จิ้นเจียงของแม่ทัพซือหลาง คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง อังกฤษ

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่ซี แซ่ซือ อักษร 施 สีทองตัวใหญ่ ด้านหลังเป็นรูปปั้นหินแม่ทัพบนแนวกำแพงริมทะเล ข้างซ้ายเป็นซุ้มประตูหินและผนังอิฐแดงเก่า ทะเลมีคลื่นและพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ซี แซ่ซือ (施) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซือ จากแคว้นหลู่สู่จีนใต้
ภาพปกแซ่ซี แซ่ซือ อักษร 施 สีทองตัวใหญ่ ด้านหลังเป็นรูปปั้นหินแม่ทัพบนแนวกำแพงริมทะเล ข้างซ้ายเป็นซุ้มประตูหินและผนังอิฐแดงเก่า ทะเลมีคลื่นและพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ซี แซ่ซือ (施) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซือ จากแคว้นหลู่สู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ซีเขียนด้วยอักษร 施 ตัวย่อกับตัวเต็มเหมือนกัน สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซี" (si1) จีนกลางอ่านว่า "ซือ" (Shī) คำว่า "ซี" เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ฝั่งฮกเกี้ยนก็ออกเสียงใกล้กัน

แซ่นี้อยู่ราวอันดับประมาณ ~106 ของจีน มีคนใช้ราว 2.20 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10%) ส่วนใหญ่อยู่เจียงซู เจ้อเจียง และฝูเจี้ยน เป็นแซ่ของซือหลาง แม่ทัพเรือผู้ยึดไต้หวันให้ราชวงศ์ชิง ผมขอเล่าเท่าที่ค้นได้ครับ

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ซี แซ่ซือ (施) สายหลักมาจากซือฝู่ โอรสของหลู่ฮุ่ยกงแห่งแคว้นหลู่ ลูกหลานนำชื่อรองของท่านมาเป็นแซ่ ถิ่นเดิมคืออู๋ซิง (หูโจว เจ้อเจียง) สายใหญ่ทางใต้คือหมู่บ้านหย่าโข่ว จิ้นเจียง ฝูเจี้ยน บ้านเกิดของแม่ทัพซือหลาง ปัจจุบันมีคนแซ่นี้ราว 2.20 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) และยังไม่พบสายแซ่นี้ในเขตแต้จิ๋ว

ประเด็นสำคัญ

  • แต้จิ๋วอ่าน 施 ว่า ซี (ถอดเสียง) จีนกลางอ่านว่า ซือ เป็นแซ่เดียวกัน
  • 施 คนละแซ่กับ 薛 (แต้จิ๋ว ซิ) และ 史 (จีนกลาง สื่อ) ที่เสียงใกล้กัน
  • ต้นแซ่คือซือฝู่แห่งแคว้นหลู่ ถิ่นเดิมคืออู๋ซิง ชื่อหอหลักคือ 吴兴堂 และ 临濮堂
  • หมู่บ้านหย่าโข่ว จิ้นเจียง คนส่วนใหญ่แซ่ซือ เป็นบ้านเกิดของซือหลาง
  • ยังไม่พบสายแซ่ซือในแต้จิ๋ว และยังไม่พบสมาคมแซ่นี้ในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ซี (แซ่ซือ)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 施 (ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน) คนละแซ่กับ 薛 และ 史
จีนกลาง Shī · ซือ
แต้จิ๋ว si1 · ซี (ถอดเสียง ยังไม่พบในเอกสารไทย)
ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง si (ซี) ฟิลิปปินส์สะกด Sy / si1 ฮ่องกงสะกด Sze
ภาษาอังกฤษ Shi, Shih (ไต้หวัน), Sze, Sy, See, Si
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~106 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 2.20 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.98–2.42 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจียงซู (ฐานข้อมูลฝูซี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล อู๋ซิง (吴兴) ปัจจุบันคือหูโจว เจ้อเจียง
ชื่อหอ 吴兴堂, 临濮堂 เป็นหลัก · สายจิ้นเจียงใช้ชื่อสาย 浔海

ตัวเลขของแซ่อื่นเทียบดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ซีเขียนและอ่านอย่างไร

แซ่นี้เขียนว่า 施 ตัวเดียวทั้งจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และฮ่องกง ในภาษาทั่วไปแปลว่า ให้ แจกจ่าย ลงมือทำ แต่ชื่อแซ่มาจากชื่อรองของบรรพชน คือซือฝู่แห่งแคว้นหลู่

พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง si1 คือ "ซี" เป็นเสียงอ่านแบบหนังสือที่ใช้กับแซ่ จีนกลางอ่านว่า "ซือ" ไต้หวันสะกด Shih ฮกเกี้ยนก็ออกเสียง "ซี" ในฟิลิปปินส์สะกดว่า Sy ส่วนฮ่องกงสะกด Sze

ระวังสับสนกับ 薛 และ 史

ในสำเนียงแต้จิ๋ว 施 (si1) กับ 薛 (sih4) ต่างกันแค่สระยาวกับสระสั้น เขียนเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษแล้วสับสนง่าย เรื่องของอีกแซ่หนึ่งอ่านได้ที่แซ่ซิ แซ่เซวีย (薛)

ส่วนในจีนกลาง 施 (Shī) กับ 史 (Shǐ) ต่างกันแค่วรรณยุกต์ และพินอินเขียน Shi เหมือนกันเมื่อไม่ใส่เครื่องหมายเสียง ดูแซ่ซื้อ แซ่สื่อ (史) ประกอบ คำว่า "ซี" ยังพ้องกับคำไทยทั่วไปด้วย เวลาค้นข้อมูลจึงต้องดูอักษรจีนทุกครั้ง

แซ่ซีมาจากไหน

สายหลัก: ซือฝู่แห่งแคว้นหลู่

ตามบทความเรื่องต้นแซ่บนโซหู และตำราแซ่อื่น ๆ สายหลักคือซือฝู่ (施父) ชื่อตัวเว่ยเชิง (尾生) โอรสของหลู่ฮุ่ยกง (鲁惠公) ผู้ครองแคว้นหลู่ (鲁) แถบชวีฟู่ ซานตง ตำนานเล่าว่าท่านเชี่ยวชาญดนตรี และเคยทายจากท่าทีฟังดนตรีของเจ้าชายแคว้นเฉาได้ว่าเจ้าผู้ครองแคว้นจะสิ้นพระชนม์ในไม่ช้า ซึ่งก็เป็นจริง

ต่อมาผู้สืบสายชื่อซือเซี่ยวซู (施孝叔) นำชื่อรองของบรรพชนมาเป็นแซ่ โดยตัดคำว่า "ฝู่ (父)" ออก แหล่งของตระกูลเล่าว่ารุ่นที่ 8 คือซือจือฉาง (施之常) เป็นหนึ่งในศิษย์ 72 คนของขงจื่อ ราชวงศ์ซ่งแต่งตั้งย้อนหลังเป็น 临濮侯 ที่มาของชื่อหอ 临濮堂

สายอื่น ๆ

  • แคว้นซือสมัยเซี่ย: ตำราแซ่เล่าว่าราว 4,000 ปีก่อนมีแคว้นซือ (施国) แถบเอินซือ (恩施) หูเป่ย ลูกหลานใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ ถือเป็นตำนาน
  • เจ็ดตระกูลชาวซาง: หลังราชวงศ์โจวพิชิตซาง ได้มอบชาวซางเจ็ดตระกูลให้แคว้นเว่ย หนึ่งในนั้นคือตระกูล 施 ที่มีหน้าที่ทำธง
  • เปลี่ยนจากแซ่ฟาง (方): เมื่อฟางเซี่ยวหรู (方孝孺) ถูกจักรพรรดิหย่งเล่อประหาร "สิบชั่วโคตร" ในปี 1402 เรื่องเล่าว่าญาติบางส่วนหนีภัยแล้วเปลี่ยนเป็นแซ่ 施 เพราะอักษรนี้แยกได้เป็น 方 + 人 + 也 อ่านรวมว่า "方人也" แปลว่า "คือคนแซ่ฟาง" ดูแซ่ปึง แซ่ฟาง (方) ประกอบ
  • ชนกลุ่มน้อย: ชาวไป๋ในยูนนานบางตระกูล ชาวแมนจู เหมียว อี๋ และมองโกล
สาย บรรพชน ยุค ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ซือฝู่ แคว้นหลู่ (แซ่จี 姬) 施父 / 施孝叔 ชุนชิว มีในพงศาวดารชุนชิวและ《国语》
แคว้นซือสมัยเซี่ย — เซี่ย ตำนาน
เจ็ดตระกูลชาวซาง ตระกูลช่างทำธง ต้นโจว ตำราแซ่อ้าง《左传》
方 → 施 ญาติฟางเซี่ยวหรู หมิง ค.ศ. 1402 เรื่องเล่า
ชนกลุ่มน้อย ไป๋ แมนจู ฯลฯ หลายยุค มีเอกสารบางส่วน

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมของแซ่ซือคืออู๋ซิง ตั้งเป็นเขตปกครองในปี ค.ศ. 266 สมัยง่อก๊ก ที่ว่าการอยู่ที่อูเฉิง (乌程) สมัยสุย (ค.ศ. 602) เปลี่ยนชื่อเป็นหูโจว (湖州) ตามทะเลสาบไท่หู ตระกูลซือรุ่งเรืองที่นี่หลังซือเหยียน (施延) ขุนนางปลายฮั่นตะวันออกย้ายมาอยู่อูเฉิง (ปัจจุบันคืออานจี๋ 安吉) และนับเป็นบรรพชนสายอู๋ซิง

ชื่อหอหลักของแซ่ซือมีดังนี้

  • 吴兴堂 ตั้งตามถิ่นเดิม
  • 临濮堂 มาจากบรรดาศักดิ์ 临濮侯 ของซือจือฉาง ใช้มากในฮกเกี้ยนและไต้หวัน คำขวัญของตระกูลคือ "临濮传芳" และองค์กรระดับโลกของตระกูลใช้ชื่อ 世界临濮施氏宗亲总会
  • 浔海 หรือ 浔江 ชื่อสายของลูกหลานซือปิ่งที่หมู่บ้านหย่าโข่ว จิ้นเจียง
  • 树德堂 ชื่อห้องโถงกลางของศาลบรรพชนใหญ่ที่หย่าโข่ว
  • 恭敬堂, 务本堂, 存仁堂, 敦睦堂, 余庆堂 ชื่อหอของสายต่าง ๆ

เส้นทางลงใต้: จากหลู่สู่เจียงหนานและจิ้นเจียง

ตระกูลซือเริ่มที่แคว้นหลู่ แล้วขยายไปเหอเป่ย เหอหนาน อานฮุย และเจียงซู สมัยฮั่นมีซือโฉว (施雠) ผู้เชี่ยวชาญคัมภีร์อี้จิง ปลายฮั่นซือเหยียนย้ายไปอู๋ซิง และสมัยราชวงศ์เหนือ–ใต้คนแซ่ซือจำนวนมากไปอยู่หูโจว เว็บ趣历史 ระบุว่าสมัยหมิงเจ้อเจียงมีคนแซ่ซือราว 41% ของทั้งประเทศ

เข้าฝูเจี้ยน

บทความ "施姓入闽源流考" ของเว็บตระกูลสรุปการเข้าฝูเจี้ยนไว้หลายสาย

สาย บรรพชน ยุค
จางโจว 施光缵 แม่ทัพของเฉินหยวนกวง (陈元光) ต้นถัง
เฉียนเจียง จิ้นเจียง 施典 ตามหวังเฉา (王潮) เข้าฝูเจี้ยน ค.ศ. 903
ฝูเจี้ยนตอนเหนือ 施文仪 ตามหวังเฉา ปลายถัง
เจี้ยนหยาง 施俊 ถัง

ซือปิ่งและหมู่บ้านหย่าโข่ว

สายที่โดดเด่นที่สุดทางใต้คือ 浔海施氏 แห่งหมู่บ้านหย่าโข่ว (衙口) ตำบลหลงหู เมืองจิ้นเจียง เฉวียนโจว บรรพชนคือซือปิ่ง (施炳) ผู้สอบได้จิ้นซื่อสมัยซ่งใต้ อพยพจากกู้ซื่อ เหอหนาน เข้าฝูเจี้ยนในปี ค.ศ. 1163 ตามที่มาสาย浔海ของเว็บตระกูล

คนส่วนใหญ่ในหย่าโข่วแซ่ซือ ปัจจุบันแบ่งเป็นหมู่บ้านหย่าโข่วกับหนานสฺวิน ประชากรรวมกว่าหมื่นคน และมีชาวหย่าโข่วโพ้นทะเลในฮ่องกง มาเก๊า และอุษาคเนย์กว่า 2 หมื่นคน

รูปปั้นหินซือหลาง 施琅 แม่ทัพเรือแซ่ซี แซ่ซือ ยืนบนแนวเขื่อนหินริมทะเลจิ้นเจียง ฝูเจี้ยน หันหน้าออกทะเล
รูปปั้นหินซือหลางริมทะเลจิ้นเจียง ใกล้บ้านเกิดที่หย่าโข่ว · ภาพ: EmeraldRange / Wikimedia Commons (CC0)

หย่าโข่วคือบ้านเกิดของซือหลาง (施琅) ผู้ชนะทัพเรือตระกูลเจิ้งที่เผิงหูในปี 1683 จนไต้หวันยอมสวามิภักดิ์ต่อราชวงศ์ชิง หลังจากนั้นชาวซือจากจิ้นเจียงทั้งสายเฉียนเจียงและสาย浔海ก็ทยอยข้ามไปบุกเบิกไถหนาน ลู่กั่ง จางฮว่า และเกาสฺยง จนบทความของเขตอนุรักษ์วัฒนธรรมหมิ่นหนาน นับแซ่ซือเป็นตระกูลใหญ่ของไต้หวัน

บ้านเดิมของซือหลาง 施琅故宅 เฉวียนโจว ผนังอิฐแดงทรุดโทรม กรอบประตูหิน และศิลาป้ายโบราณสถานอักษรแดง แซ่ซือ
บ้านเดิมของซือหลาง (施琅故宅) ที่เฉวียนโจว ถ่ายตอนกลางคืน · ภาพ: Zhangzhugang / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
ศิลาจารึกบันทึกคุณงามความดีของซือหลาง แม่ทัพแซ่ซือ ที่ไถหนาน ไต้หวัน ส่วนบนสลักลายมังกรคู่ เนื้อความอักษรแดง
ศิลาจารึก 靖海將軍侯施公功德碑記 บันทึกคุณงามความดีของซือหลาง ที่เขตจงซี ไถหนาน ไต้หวัน · ภาพ: 氏子 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่ซือในเขตแต้จิ๋ว ทั้งการค้นภาษาจีนและภาษาไทยไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ซือในแต้จิ๋ว ซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง)

ที่ใกล้ที่สุดคือศาลบรรพชนแซ่ซือที่อำเภอไห่เฟิง (海丰) เมืองซ่านเหว่ย (汕尾) แต่ไห่เฟิงพูดภาษาไห่ลู่เฟิง ซึ่งเป็นภาษาฮกโล่คนละสำเนียงกับแต้จิ๋ว

แซ่ซีในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย และรายชื่อบนเว็บ thaicn แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ซือในไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) การค้นภาษาจีนพบแต่องค์กรแซ่ซือในอินโดนีเซีย ฮ่องกง และฝูเจี้ยน การค้นภาษาไทยด้วยคำว่า "แซ่ซี" ก็ไม่พบเอกสารที่ผูกกับอักษร 施 และยังไม่พบนามสกุลไทยหรือบุคคลไทยเชื้อสายจีนแซ่นี้ที่มีแหล่งยืนยัน

ลูกหลานแซ่นี้อาจเคยเห็นป้ายบรรพชนเขียนว่า 施 หรือป้ายหอ 临濮堂 หรือ 吴兴堂 ในบ้าน ถ้าใช่ เรื่องของบ้านคุณคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้คนแซ่ซีอยู่ที่ไหนในจีน

แซ่ซือเป็นแซ่ของเจียงหนานกับฮกเกี้ยนเป็นหลัก วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ อ้างฐานข้อมูลฝูซีปี 2013 ว่าเจียงซูมีมากที่สุด สอดคล้องกับอีกแหล่งที่ว่าเจียงซู ฝูเจี้ยน และเจ้อเจียงรวมกันราว 51%

พื้นที่ ความสำคัญ
เจียงซู มากที่สุดตามฐานข้อมูลฝูซี 2013
ฝูเจี้ยน หย่าโข่ว–หนานสฺวิน จิ้นเจียง
เจ้อเจียง ถิ่นเดิมอู๋ซิง (หูโจว)
เซี่ยงไฮ้ หูเป่ย อานฮุย ยูนนาน กว่างซี กลุ่มรอง รวมกับไต้หวันราว 28%
ไต้หวัน ไถหนาน ลู่กั่ง จางฮว่า เป่ยกั่ง

บางเว็บให้ตัวเลขราว 2.1–2.7 ล้านคนและอันดับประมาณ ~97 ตามปีและวิธีนับ ส่วนตัวเลขปี 2026 ในบทความนี้ประมาณการจากฐานข้อมูลฝูซี

บุคคลสำคัญแซ่ซี

บุคคล ยุค บทบาท
ซือฝู่ ชุนชิว ต้นแซ่ โอรสหลู่ฮุ่ยกง
ซือจือฉาง ชุนชิว ศิษย์ขงจื่อ ได้บรรดาศักดิ์ย้อนหลัง 临濮侯
ไซซี (西施 — จีนกลาง ซีซือ) ชุนชิว หนึ่งในสี่หญิงงามของจีน ตามตำนานมีชื่อตัวว่า 施夷光
ซือไน่อัน (施耐庵) ปลายหยวน–ต้นหมิง ตามธรรมเนียมถือว่าเป็นผู้แต่ง "ซ้องกั๋ง" (水浒传)
ซือหลาง ค.ศ. 1621–1696 แม่ทัพเรือชาวหย่าโข่ว ยึดไต้หวันให้ราชวงศ์ชิงในปี 1683 ได้เป็น 靖海侯
ซือซื่อหลุน (施世纶) ชิง บุตรซือหลาง คนหย่าโข่วเล่าว่าได้ฉายา 天下第一清官
ซือรุ่นจาง (施闰章) ค.ศ. 1619–1683 กวีต้นชิง ได้ชื่อคู่กับซ่งหว่านว่า 南施北宋
ซือเจ๋อฉุน (施蛰存) ค.ศ. 1905–2003 นักเขียนและบรรณาธิการนิตยสารเซี่ยงไฮ้
ไซมอน ซี (施敏) ร่วมสมัย วิศวกรไฟฟ้า ผู้ร่วมประดิษฐ์ floating-gate MOSFET
Henry Sy (施至成) ค.ศ. 1924–2019 มหาเศรษฐีชาวจีนฟิลิปปินส์ ผู้ก่อตั้งเครือ SM

ชื่อที่คนไทยคุ้นที่สุดคงเป็นไซซี กับนิยายซ้องกั๋ง

ศิลาป้ายหินอ่อนสีขาวหน้าสุสานซือไน่อัน 施耐庵墓 ผู้แต่งซ้องกั๋ง แซ่ซือ ที่ซิงฮว่า เจียงซู
ศิลาป้ายโบราณสถานระดับมณฑลเจียงซูหน้าสุสานซือไน่อัน (施耐庵墓) ที่เมืองซิงฮว่า · ภาพ: Jsxhwzq / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ยังไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ซือโดยตรง หมู่บ้านหย่าโข่วมีของขึ้นชื่อคือถั่วลิสง (衙口花生) และบัวลอยเผือก (衙口芋圆) แต่เป็นอาหารประจำถิ่น ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

ศาลบรรพชนใหญ่ที่หย่าโข่ว (施氏大宗祠) เริ่มสร้างปี 1640 ถูกทำลายในปี 1661 จากนโยบายอพยพคนออกจากชายฝั่ง (迁界) ซือหลางสร้างใหม่บนที่เดิมในปี 1687 เป็นอาคารแบบหมิ่นหนาน พื้นที่กว่า 2,000 ตารางเมตร ห้องโถงกลางชื่อ 树德堂 ปัจจุบันเป็นโบราณสถานระดับมณฑลฝูเจี้ยน

ผนังระเบียงมีจารึกที่ซือหลางและซือซื่อหลุนตั้งไว้ว่าด้วยกฎและทรัพย์สินของตระกูล แต่ยังไม่พบตัวบทที่ถอดออกมา ป้ายในศาลหลายแผ่นมาจากพระราชโองการของจักรพรรดิคังซี เช่น

忠勇性成 ความภักดีและความกล้าหาญหล่อหลอมเป็นนิสัย

ลำดับชื่อรุ่นสาย浔海 จิ้นเจียง มี "百世字行歌" ซึ่งตระกูลเล่าว่าคังซีพระราชทาน ขึ้นต้นว่า "卿仕际应侯,文章慧业修……" ตามข้อมูลศาลหย่าโข่วของเว็บตระกูล ส่วนสายเหอเฝย อานฮุย (ลำดับวงศ์ปี 1894) ใช้ "得邦经济益,承善永余祥,树立忠良本,光华运会昌" ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู แต่ควรตรวจกับลำดับวงศ์ของบ้านตัวเองอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซือ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 施 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน ระวังอย่าสับสนกับ 薛 (แต้จิ๋ว ซิ) และ 史 (จีนกลาง สื่อ) ซึ่งเป็นคนละแซ่

แซ่ซือ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า "ซี" (si1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย สำเนียงฮกเกี้ยนก็ออกเสียง "ซี" เช่นกัน

แซ่ซี จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ซือ" (Shī) แซ่ซีกับแซ่ซือจึงเป็นแซ่ 施 เดียวกัน

แซ่ซือ มาจากไหน?

สายหลักมาจากซือฝู่ โอรสของหลู่ฮุ่ยกงแห่งแคว้นหลู่ ลูกหลานนำชื่อรองของท่านมาเป็นแซ่ ถิ่นเดิมคืออู๋ซิง (หูโจว) สายใหญ่ทางใต้คือสายจิ้นเจียงของซือหลาง

แซ่ซือ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดได้ทั้ง Shi, Shih, Sze, Sy, See หรือ Si ทุกแบบคือแซ่ 施 แต่ Shi ยังเป็นพินอินของแซ่ 史 ได้ด้วย ต้องดูอักษรจีนประกอบ

ไซซีแซ่ซือหรือเปล่า?

ตามตำนาน ไซซีหนึ่งในสี่หญิงงามของจีนมีชื่อตัวว่า 施夷光 จึงนับเป็นคนแซ่ 施 ตามเรื่องเล่า

บทสรุป

แซ่ซีหรือแซ่ซือเริ่มจากซือฝู่แห่งแคว้นหลู่ รุ่งเรืองที่อู๋ซิงในเจียงหนาน แล้วลงใต้ไปตั้งหมู่บ้านใหญ่ที่หย่าโข่ว จิ้นเจียง ก่อนข้ามไปไต้หวัน คนแซ่นี้ส่วนใหญ่อยู่เจียงซู ฝูเจี้ยน และเจ้อเจียง ส่วนในแต้จิ๋วผมยังไม่พบสายที่มีเอกสาร

ถ้าลูกหลานแซ่ซีหรือแซ่ซือในเมืองไทยมีเรื่องเล่าของอากงอาม่า รู้ว่าบรรพบุรุษเป็นชาวแต้จิ๋วหรือฮกเกี้ยน มีชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างจากนี้ แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~106 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ซีนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ซีใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน