↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Shan Surname

แซ่ส้าน แซ่เซี่ยง (单) มาจากไหน? ประวัติตระกูลส้าน จากเหอหนานสู่จีนใต้

แซ่ส้าน แซ่เซี่ยง (单 單) มาจากไหน? เมืองส้านของพระโอรสโจวเฉิงหวัง ถิ่นเดิมเหอหนาน หอ 南安堂 สายหลิ่งหนานที่เจิงเฉิง ตงก่วน และทำไมไม่อ่านว่าตาน

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกอักษร 单 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นนักแสดงงิ้วหน้าลายสีน้ำเงิน เคราแดงยาว สวมเสื้อคลุมเขียวลายดอกไม้ ถือทวนยกแขนขึ้น ข้างกระถางธูปสำริด ด้านขวาเป็นประตูป้อมปราการและหอคอยมีธงแดงปลิว ฉากพระอาทิตย์ตกหลังภูเขา พร้อมข้อความ แซ่ส้าน แซ่เซี่ยง (单) มาจากไหน? ประวัติตระกูลส้าน จากเหอหนานสู่จีนใต้
ภาพปกอักษร 单 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นนักแสดงงิ้วหน้าลายสีน้ำเงิน เคราแดงยาว สวมเสื้อคลุมเขียวลายดอกไม้ ถือทวนยกแขนขึ้น ข้างกระถางธูปสำริด ด้านขวาเป็นประตูป้อมปราการและหอคอยมีธงแดงปลิว ฉากพระอาทิตย์ตกหลังภูเขา พร้อมข้อความ แซ่ส้าน แซ่เซี่ยง (单) มาจากไหน? ประวัติตระกูลส้าน จากเหอหนานสู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ส้าน เขียนด้วยอักษร 单 ตัวเต็มเขียน 單 เป็นอักษรเดียวกับคำว่า "เดี่ยว" แต่เมื่อเป็นแซ่ จีนกลางต้องอ่านว่า ส้าน (Shàn) เหมือนเสียงอักษร 善 ไม่ใช่ "ตาน" สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า เซี่ยง (siang6) ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.08 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~151 ของจีน มากที่สุดในเจียงซู

ผมขอบอกก่อนว่า "เซี่ยง" ในภาษาไทยใช้เรียกแซ่ 尚 และ 向 ด้วย บทความนี้จึงนำด้วยชื่อจีนกลาง "ส้าน" คนอ่านนิยายจีนอาจคุ้นแซ่นี้จาก 单雄信 (จีนกลาง ส้านสยงซิ่น) ขุนพลยุคสุยและถังครับ

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ส้าน (单) แต้จิ๋วอ่านว่าเซี่ยง จีนกลางอ่าน Shàn ไม่ใช่ตาน สายหลักมาจากพระโอรสองค์เล็กของพระเจ้าโจวเฉิงหวังที่ได้ครองเมืองส้าน ลูกหลานนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่ ชื่อหอคือ 南安堂 ในกวางตุ้งมีสายหลิ่งหนานที่เจิงเฉิงและตงก่วน ยังไม่พบสายแต้จิ๋วและสมาคมในไทย ปัจจุบันมีราว 1.08 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)

ประเด็นสำคัญ

  • เมื่อเป็นแซ่ 单 อ่านว่า Shàn (ส้าน) ไม่ใช่ Dān จึงไม่ควรเรียกว่า "ตาน"
  • แต้จิ๋วอ่าน เซี่ยง ซ้ำกับแต้จิ๋วของ 尚 และจีนกลางของ 向
  • ต้นแซ่คือเมืองส้าน (单邑) ที่พระเจ้าโจวเฉิงหวังพระราชทานแก่พระโอรสองค์เล็ก
  • ถิ่นเดิมของตระกูลคือเหอหนานและหนานอัน ชื่อหอหลักคือ 南安堂
  • สาย "岭南单氏" ตั้งรกรากที่เจิงเฉิงแล้วแตกไปตงก่วน ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว
  • ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ส้านในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ส้าน (单)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 单 · ตัวเต็ม 單
จีนกลาง ส้าน (Shàn เสียงเดียวกับ 善 ไม่ใช่ Dān) ตามหลักราชบัณฑิตยสภาเขียน ช่าน รูปอื่น: ซ่าน
แต้จิ๋ว เซี่ยง (siang6) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · ซ้ำกับแต้จิ๋วของ 尚 และจีนกลางของ 向
กวางตุ้ง Sin หรือ Seen (เสียงเดียวกับ 善)
ภาษาอังกฤษ Shan, Sin, Sinn
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~151 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.08 ล้านคน หรือ 0.077% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.97–1.19 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจียงซู (ข้อมูลฝูซีปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล เหอหนาน (ลั่วหยาง) · หนานอัน (กานซู่)
ชื่อหอ 南安堂
ลำดับใน《百家姓》 ลำดับที่ 182

ตัวเลขประชากรเป็นค่าประมาณ ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ส้าน เขียนและอ่านอย่างไร

จีนแผ่นดินใหญ่เขียน 单 ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าเขียน 單 ในคำทั่วไปอักษรนี้อ่าน Dān เช่น 名单 (รายชื่อ) แต่เมื่อเป็นแซ่ พจนานุกรมจีนให้อ่าน Shàn ชื่ออำเภอ 单县 (จีนกลาง ส้านเซี่ยน) ในซานตงก็อ่าน Shàn เช่นกัน เทียบเสียงได้ที่หน้าอักษร 單 ในวิกิพจนานุกรม

  • ส้าน เสียงจีนกลาง รูปที่บทความนี้ใช้ ราชบัณฑิตยสภาเขียน ช่าน
  • เซี่ยง เสียงแต้จิ๋ว siang6 ในสำเนียงซัวเถา (汕头) เตี่ยเอี๊ย (潮阳) กิ๊กเอี๊ย (揭阳) เท่งไฮ้ (澄海) และเหรียวเพ้ง (饶平) สำเนียงเก่าของตัวเมืองแต้จิ๋วออก siêng6 พจนานุกรมยกตัวอย่างแซ่ว่า "单雄信"
  • Sin, Sinn มาจากกวางตุ้ง ซึ่งอ่านแซ่นี้เหมือน 善 อีกหลักฐานว่าไม่ใช่เสียง Dān

"เซี่ยง" ซ้ำกับแซ่อื่น

คำที่ได้ยิน อาจเป็นแซ่ จีนกลางอ่านว่า
เซี่ยง (แต้จิ๋ว) 单 ส้าน
เซี่ยง (แต้จิ๋ว) 尚 ส้าง
เซี่ยง (จีนกลาง) 向 (แต้จิ๋ว เหี่ยง) เซี่ยง
เซี้ยง (แต้จิ๋ว) 常 ฉาง

บ้านที่เรียกแซ่ว่า "เซี่ยง" ควรดูป้ายบรรพชนก่อนว่าเป็น 单 หรือแซ่ส้าง 尚 หรือแซ่เหี่ยง 向 ส่วนแซ่เซี้ยง 常 ต่างแค่วรรณยุกต์

คนแต้จิ๋วอาจสับสนกับชา 单枞 จากเขาเฟิ่งหวงด้วย ในคำนี้ 单 หมายถึง "ต้นเดี่ยว" อ่านแบบคำทั่วไป ไม่เกี่ยวกับแซ่ ดูเรื่องชานี้ที่เฟิ่งหวงตานฉง ชาอู่หลงของคนแต้จิ๋ว

ภาพวาดสีบนผ้าไหมตัวละครงิ้วปักกิ่ง 单雄信 แห่งแซ่ส้าน ใบหน้าเขียนลายสีน้ำเงินขาวดำ เคราแดงยาว สวมหมวกเขียวประดับดอกโบตั๋น เสื้อคลุมเขียวลายดอกบัว
ส้านสยงซิ่น (單雄信) ในภาพตัวละครงิ้วปักกิ่งสมัยปลายชิง ชื่อนี้คือตัวอย่างที่พจนานุกรมแต้จิ๋วใช้อธิบายเสียงแซ่ · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / The Metropolitan Museum of Art ผ่าน Wikimedia Commons (CC0)

แซ่ส้าน มาจากไหน

สายหลัก เมืองส้านของพระโอรสโจวเฉิงหวัง

ตำราแซ่《元和姓纂》สมัยถังบันทึกว่าพระเจ้าโจวเฉิงหวังพระราชทานเมืองส้าน (单邑) แก่พระโอรสองค์เล็ก ลูกหลานนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่ ตำรา《通志·氏族略》ก็บันทึกเช่นกัน ตระกูลนี้เป็นขุนนางชั้น "卿士" ของราชสำนักโจวต่อเนื่องกว่า 20 รุ่น ดูหน้าแซ่ 單 ในวิกิพีเดียภาษาจีนที่อ้าง《元和姓纂》

ชื่อตระกูลนี้ปรากฏใน《左传》และ《国语》หลายครั้ง เช่น 单襄公 นักการทูตที่ได้ชื่อว่าทำนายความล่มสลายของแคว้นเฉินได้ และ 单穆公 (จีนกลาง ส้านมู่กง) ผู้ทัดทานพระเจ้าโจวจิ่งหวังไม่ให้หล่อ "เงินใหญ่" และ "ระฆังใหญ่" เมื่อ 524 ปีก่อน ค.ศ. ดูต้นฉบับ《国语·周语下》ตอนส้านมู่กงทัดทานการหล่อเงินใหญ่ในวิกิซอร์ซ

สายชาวเซียนเปยและเรื่องที่เป็นตำนาน

สมัยเว่ยเหนือ ตระกูล 阿单氏 และ 纥单氏 จากแดนไต้เป่ยเปลี่ยนมาใช้แซ่ 单 ตาม《魏书·官氏志》 ส่วนเรื่องที่แหล่งของตระกูลเล่าว่าชื่อหอ 南安堂 มาจากพระโอรสโจวนาม 孝镛 ผู้เป็น "南安郡王" ขัดกับประวัติศาสตร์ เพราะยศและจวิ้นนี้เกิดหลังสมัยโจวมาก เรื่องปราชญ์ 善卷 ที่ชาวส้านเซี่ยนเล่าว่าเคยอยู่ที่นั่นก็เป็นตำนานท้องถิ่น

สาย บรรพชน ยุค สถานะ
เมืองส้าน พระโอรสองค์เล็กของโจวเฉิงหวัง โจวตะวันตก มีเอกสาร《元和姓纂》《通志》《左传》《国语》
ชาวเซียนเปย 阿单 纥单 ตระกูลจากไต้เป่ย เว่ยเหนือ มีเอกสาร《魏书·官氏志》
善卷 ที่ส้านเซี่ยน 善卷 สมัยเหยาและซุ่น ตำนานท้องถิ่น
孝镛 "南安郡王" 孝镛 อ้างว่าสมัยโจว ตำนานของตระกูล ขัดกับประวัติศาสตร์

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่ส้านมีถิ่นเดิมของตระกูลสองแห่ง และใช้ชื่อหอหลักชื่อเดียว ตามหน้าชื่อหอของเว็บตระกูลส้าน

ชื่อ ประเภท ที่มา
河南郡 (จีนกลาง เหอหนาน) ถิ่นเดิม ศูนย์กลางทางตะวันออกเฉียงเหนือของลั่วหยาง
南安郡 (จีนกลาง หนานอัน) · 南安堂 ถิ่นเดิมและหอหลัก จวิ้นตั้งสมัยเหลียงใต้ ทางตะวันตกของกานซู่ วิกิพีเดียจีนระบุหลงซี (陇西) เป็นถิ่นตระกูลด้วย แหล่งของตระกูลแปล 南安 ว่า "ดินแดนใต้ที่สงบยั่งยืน"
คำกลอนศาลตงก่วน สัญลักษณ์สายหลิ่งหนาน "增江分派远,周邑受封长" สายจากแม่น้ำเจิงเจียงแตกสาขาไปไกล ศักดินาเมืองแห่งโจวยืนยาว

แซ่ส้านไม่ได้อยู่ในกลุ่มแซ่ที่ใช้หอร่วมแบบ 六桂堂

เส้นทางลงใต้และสายแต้จิ๋ว

จากเหอหนานกระจายทั่วภาคเหนือ

ก่อนราชวงศ์ฉิน แซ่ส้านอยู่ในเหอหนาน แล้วกระจายไปทั่วภาคเหนือ ปลายฉินมี 单宁 单究 และ 单右车 ได้บรรดาศักดิ์จากการช่วยหลิวปังตั้งราชวงศ์ฮั่น สมัยถังและซ่งย้ายไปอานฮุยและเจียงซู หลังกบฏอันลู่ซานลงใต้สู่เจ้อเจียงและหูหนาน สมัยชิงไปถึงไต้หวันและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ต้นสาย "岭南单氏"

สายเดียวในกวางตุ้งที่มีลำดับวงศ์ชัดเจนคือ "岭南单氏" ตระกูลส้านแห่งหลิ่งหนาน ตามบทความเยือนศาลตระกูลส้านแห่งหลิ่งหนาน

  • 单道开 นักพรตชาวตุนหวงสมัยจิ้น มาบำเพ็ญที่เขาหลัวฝู (罗浮山) และสิ้นชีวิตในถ้ำหิน แหล่งของตระกูลนับเป็นต้นสายในหลิ่งหนาน
  • 单通真 (จีนกลาง ส้านทงเจิน ฉายา 罗峰) ตามลำดับวงศ์《岭南单氏十修族谱》ฉบับพิมพ์ไม้ปี 1894 เป็นชาวซานตง เกิดปี 845 ลงใต้ไปเขาหลัวฝู แล้วตั้งรกรากที่หมู่บ้านกั่งเป้ย (岗贝村) ตำบลสือทัน อำเภอเจิงเฉิง (增城) ริมแม่น้ำเจิงเจียง
  • สมัยซ่งถึงหยวน ลูกหลานขยายถึงพานอวี๋ เป่าอาน ป๋อหลัว และไห่เฟิง ปี 1312–1313 单子铨 พาลูกหลานไปตั้งหมู่บ้านที่ตำบลสือเจี๋ย ตงก่วน (东莞) คือหมู่บ้านส้านอู (单屋村) สืบมาเกือบ 700 ปี 24 รุ่น

ความเกี่ยวพันทางสายเลือดกับนักพรตสมัยจิ้น และเรื่องที่ส้านทงเจิน "พบผู้วิเศษบนเขาไท่ซาน" มาจากลำดับวงศ์ฉบับนี้เท่านั้น

ศาล 单氏小宗祠 ของหมู่บ้านส้านอูสร้างปี 1514 พื้นที่ 1,368 ตารางเมตร เคยใช้เป็นโรงเรียนประถมแห่งแรกของสือเจี๋ย บูรณะเสร็จปี 2016 เป็นโบราณสถานระดับเมืองตงก่วน ดูบทความศาล 单氏小宗祠 ที่เจิงเฉิงยังมีศาล 兰堂单公祠 สมัยต้นชิง

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ผมต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่ส้านในแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) ทั้งบรรพชนผู้เข้ามา หมู่บ้าน ศาลบรรพชน และตัวเลขประชากร สมาคมตระกูลส้านแห่งชาติ (中华单氏宗亲联谊会) ก็ระบุสายกวางตุ้งไว้เพียง "增城岭南单氏" จุดที่ใกล้ที่สุดคือไห่เฟิงในเขตซัวบ้วย (汕尾)

แซ่ส้านในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย และรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ฉบับเก็บถาวรปี 2020 แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ส้าน (ข้อมูลสหสมาคมราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) ค้นภาษาจีน "泰国单氏宗亲会" ก็ไม่พบ และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้

ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 單 หรือมีป้าย 南安堂 เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่าเจียงซูมีคนแซ่ส้านมากที่สุด แหล่งสถิติแซ่ระบุว่าเจียงซู ซานตง อานฮุย จี๋หลิน และเฮยหลงเจียง รวมกันราว 59% ดูหน้าแซ่ Shan ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

พื้นที่ ความสำคัญ
เจียงซู มากที่สุด · อี้ซิง (บ้านเกิด 单锷) ไท่โจว
ซานตง ส้านเซี่ยน เกาหมี่ โซ่วกวง ไหลหยาง
อานฮุย จี๋หลิน เฮยหลงเจียง เฟิ่งหยาง (บ้านเกิด 单安仁)
เหอหนาน ถิ่นตระกูลลั่วหยาง · สายเติ้งโจว 11 หมู่บ้าน
กวางตุ้ง เจิงเฉิง · ตงก่วน (หมู่บ้านส้านอู ราว 1,300 คน ส่วนใหญ่แซ่ส้าน) · พานอวี๋ ไห่เฟิง
ไต้หวัน บิชอป 單國璽

บุคคลสำคัญแซ่ส้าน

ส้านสยงซิ่น ขุนพลแห่งวากังจ้าย

ส้านสยงซิ่น (ค.ศ. 581–621) เป็นขุนพลของ 王世充 ยุคสุยต่อถัง ในนิยาย《说唐》เขาเป็นหนึ่งในพี่น้องร่วมสาบานแห่งวากังจ้าย (瓦岗寨) ได้ฉายา "单员外" ผู้คบหาวีรบุรุษทั่วแผ่นดิน ดูหน้า 單雄信 ในวิกิพีเดียภาษาจีน

ภาพพิมพ์แกะไม้ลายเส้น 单雄信 ขุนพลแซ่ส้าน ยืนเอียงตัวถือทวนยาวใบทวนหยักฟันเลื่อย สวมหมวกเกราะประดับพู่และเกราะไหล่ซ้อนชั้น
ส้านสยงซิ่นถือทวน จากนิยาย《說唐演義全傳》 · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพพิมพ์แกะไม้ 单雄信 แห่งแซ่ส้าน ในชุดคลุมยาวแบบเศรษฐี ผมฟู มือถือแส้ มีดาบห้อยข้างตัว ใต้กรอบกลอนยกย่องความมีน้ำใจ
ส้านสยงซิ่นในชุดเศรษฐี จาก《繡像瓦崗寨演義傳》กรอบบนเขียนว่า "義氣人稱員外 專結天下英雄" · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

บุคคลแซ่ส้านในประวัติศาสตร์

บุคคล ยุค บทบาท
单襄公 · 单穆公 ชุนชิว ขุนนางชั้น 卿士 ของราชสำนักโจว
单超 ฮั่นตะวันออก ขันทีผู้ช่วยฮั่นหวนตี้กำจัดเหลียงจี้
单道开 จิ้น นักพรตชาวตุนหวง บรรพชนที่สายหลิ่งหนานอ้างถึง
ส้านสยงซิ่น ค.ศ. 581–621 ขุนพลยุคสุยต่อถัง
单锷 ค.ศ. 1031–1110 ชาวอี้ซิง ผู้เขียนตำราชลประทาน《吴中水利书》
单安仁 ค.ศ. 1304–1388 ขุนนางต้นหมิง ชาวเฟิ่งหยาง
单懋谦 ค.ศ. 1807–1879 ขุนนางชั้นสูง ได้สมญา "单宰相"
单田芳 ค.ศ. 1934–2018 นักเล่าเรื่องผิงซู (评书) ชื่อดัง
單國璽 (Paul Shan) ค.ศ. 1923–2012 บิชอปคาทอลิกชาวไต้หวัน

ตัวละคร 单廷珪 ในนิยาย《水浒传》(ซ้องกั๋ง) หนึ่งใน 108 ผู้กล้าแห่งเขาเหลียงซาน ก็ใช้แซ่นี้

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหาร

ผมยังไม่พบอาหารที่ผูกกับตระกูลส้านโดยตรง แต่อำเภอส้านเซี่ยนซึ่งชื่ออ่านเหมือนแซ่มีของขึ้นชื่อคือ 单县羊肉汤 น้ำแกงเนื้อแกะสีขาวขุ่นดั่งน้ำนม ขึ้นชื่อว่าไม่สาบไม่คาว มีประวัติราว 200 กว่าปี ดูบทความน้ำแกงเนื้อแกะส้านเซี่ยนของสำนักข่าวซินหัว แต่นี่ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

คำสอนและลำดับชื่อรุ่น

ผมยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลฉบับรวมที่อ้างอิงได้ สิ่งที่ตระกูลยกเป็นแบบอย่างคือความกตัญญูของ 单仲升 ชาวเจิงเฉิงสมัยหยวน และคำกลอนศาลตงก่วนที่เตือนให้ระลึกทั้งต้นสายสมัยโจวและสายลงใต้

ลำดับชื่อรุ่นที่มีหลักฐานคือสายเติ้งโจว เหอหนาน แกน 15 คำว่า "士辅明清建 · 振德丰化元 · 兴仁世泽长" ศิลาจารึกปี 1768 แสดงว่าใช้มาไม่ช้ากว่าปี 1736 ปี 2016 สายย่อยมารวมใช้บทกลาง ทำให้ 11 หมู่บ้านใช้ลำดับเดียวกัน ตามบทความต้นสายตระกูลส้านแห่งเติ้งโจว ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู

การไหว้บรรพชน

ผมยังไม่พบวันไหว้บรรพชนประจำแซ่ ศาลที่ยังใช้งานคือ 单氏小宗祠 ที่ตงก่วน และ 兰堂单公祠 ที่เจิงเฉิง ส่วนศาลใหญ่ของสายหลิ่งหนานเหลือเพียงป้ายชื่อหลังยุคทำลาย "สี่เก่า"

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ส้าน ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 单 (ตัวย่อ) หรือ 單 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับคำว่า "เดี่ยว" แต่เมื่อเป็นแซ่ต้องอ่าน Shàn เหมือนอักษร 善

แซ่ส้าน แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า เซี่ยง (siang6) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย และซ้ำกับแต้จิ๋วของ 尚 กับจีนกลางของ 向

แซ่เซี่ยง (单) จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า ส้าน (Shàn) ราชบัณฑิตยสภาเขียน ช่าน บางแห่งเขียน ซ่าน ไม่ใช่ "ตาน" ของคำทั่วไป

แซ่ส้าน มาจากไหน?

สายหลักมาจากพระโอรสองค์เล็กของพระเจ้าโจวเฉิงหวัง ผู้ได้ครองเมืองส้าน ลูกหลานนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่ ปัจจุบันมีมากที่สุดในเจียงซู

แซ่ส้าน ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกด Shan ตามจีนกลาง และ Sin หรือ Sinn ตามกวางตุ้งในฮ่องกง

ในไทยมีสมาคมแซ่ส้านไหม?

ยังไม่พบในรายชื่อของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นข้อมูลราวปี 2009–2011 และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มาจากแซ่นี้

บทสรุป

แซ่ส้านเริ่มจากเมืองศักดินาของพระโอรสโจวเฉิงหวัง เป็นขุนนางราชสำนักโจวกว่า 20 รุ่น วันนี้มีมากที่สุดในเจียงซู ในจีนใต้มีสายหลิ่งหนานที่เจิงเฉิงและตงก่วน แต่ยังไม่พบร่องรอยในแต้จิ๋วและเมืองไทย

ขอให้จำไว้ว่า 单 ที่เป็นแซ่อ่านว่า "ส้าน" ไม่ใช่ "ตาน" หากลูกหลานท่านใดมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 單 รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~151 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่เซี่ยงนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่เซี่ยงใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน