↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Ji Surname

แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจี้ จากแคว้นหลู่และแคว้นอู๋สู่จีนใต้

แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) มาจากไหน? ตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่ในหลุนอวี่ จี้จาเจ้าชายผู้แขวนกระบี่ ต้นชื่อ 延陵 ของแซ่โง้ว หอ 三思堂 และคนละแซ่กับ 纪

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกอักษร 季 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นบัณฑิตไว้เครายาวสวมหมวกทรงสูงและชุดคลุมยาว มีบริวารสองคนถือทวนยืนด้านหลัง ด้านขวาเป็นเนินหลุมศพมีป้ายศิลา และกระบี่แขวนจากกิ่งต้นไม้ใหญ่ ฉากพระอาทิตย์ตกเหนือแม่น้ำและภูเขา มีดอกไม้ขาวบาน พร้อมข้อความ แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจี้ จากแคว้นหลู่และแคว้นอู๋สู่จีนใต้
ภาพปกอักษร 季 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นบัณฑิตไว้เครายาวสวมหมวกทรงสูงและชุดคลุมยาว มีบริวารสองคนถือทวนยืนด้านหลัง ด้านขวาเป็นเนินหลุมศพมีป้ายศิลา และกระบี่แขวนจากกิ่งต้นไม้ใหญ่ ฉากพระอาทิตย์ตกเหนือแม่น้ำและภูเขา มีดอกไม้ขาวบาน พร้อมข้อความ แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจี้ จากแคว้นหลู่และแคว้นอู๋สู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ขุ่ย หรือที่จีนกลางเรียกว่าแซ่จี้ เขียนด้วยอักษร 季 ตัวย่อกับตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่า "ลูกคนสุดท้อง" หรือ "ฤดู" สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า ขุ่ย (kui3) จีนกลางอ่านว่า จี้ (Jì) ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.08 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~152 ของจีน เกือบครึ่งอยู่ในเจียงซู

คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วอาจไม่คุ้นกับแซ่นี้ แต่หลายบ้านเคยเห็นร่องรอยของบรรพชนคนสำคัญของแซ่นี้มาแล้ว คือ 季札 (จีนกลาง จี้จา) ผู้เป็นที่มาของป้าย "延陵堂" หน้าบ้านแซ่โง้ว (吴) ครับ

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) มีสองสายหลัก คือตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่ และสายจี้จาเจ้าชายแคว้นอู๋ผู้เป็นต้นชื่อ 延陵 ถิ่นเดิมหลักคือปั๋วไห่ ชื่อหอเด่นคือ 三思堂 เป็นคนละแซ่กับ 纪 ยังไม่พบสายแต้จิ๋วและสมาคมในไทย ปัจจุบันมีราว 1.08 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)

ประเด็นสำคัญ

  • แต้จิ๋วอ่าน ขุ่ย จีนกลางอ่าน จี้ และเป็นคนละแซ่กับ 纪 (จี่ แต้จิ๋ว กี่)
  • สายแรกคือตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่ ลูกหลานของจี้โหย่ว
  • สายที่สองคือจี้จาแห่งแคว้นอู๋ ต้นชื่อ 延陵 ที่แซ่โง้วใช้เป็นชื่อหอ
  • ชื่อหอ 三思堂 มาจากประโยค "季文子三思而后行" ในหลุนอวี่
  • คุณธรรมประจำแซ่คือการรักษาคำมั่น จากเรื่องจี้จาแขวนกระบี่และคำมั่นของจี้ปู้
  • ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว และไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ขุ่ยในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 季 (ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน) ระวังสับสนกับแซ่ 纪
แต้จิ๋ว ขุ่ย (kui3) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
จีนกลาง จี้ (Jì) ตามหลักราชบัณฑิตยสภาก็เขียน จี้
ฮกเกี้ยน · กวางตุ้ง kùi ถอดเป็นไทยว่า กุ่ย · กวางตุ้ง gwai3 ฮ่องกงสะกด Kwai
ภาษาอังกฤษ Ji, Kwai, Kui, Chi (ไต้หวัน) · เวียดนาม Quý · เกาหลี Gye
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~152 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.08 ล้านคน หรือ 0.077% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.97–1.19 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจียงซู (ข้อมูลฝูซีปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล ปั๋วไห่ (หลัก) · หลู่ · โซ่วชุน
ชื่อหอ 渤海堂 · 鲁国堂 · 寿春堂 · 三思堂 · 铜佛堂
ลำดับใน《百家姓》 ลำดับที่ 134

ตัวเลขประชากรเป็นค่าประมาณ ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ขุ่ย แซ่จี้ เขียนและอ่านอย่างไร

อักษร 季 ประกอบจาก 禾 (ต้นข้าว) กับ 子 (ลูก) ใช้เรียกลูกคนสุดท้องในลำดับพี่น้องโบราณ "伯 仲 叔 季" และยังแปลว่า "ฤดู" เช่น 四季 เทียบเสียงได้ที่หน้าอักษร 季 ในวิกิพจนานุกรม

  • ขุ่ย เสียงแต้จิ๋ว kui3 ตรงกันทุกถิ่น ไม่มีเสียงแซ่แยกต่างหาก
  • กุ่ย ถ้าพบรูปนี้ เป็นการถอดตามเสียงฮกเกี้ยน ไม่ใช่แต้จิ๋ว
  • Kwai มาจากกวางตุ้งในฮ่องกง ส่วน Chi เป็นการสะกดแบบเวด–ไจลส์ในไต้หวัน

"จี้" ใกล้กับหลายคำ

คำที่ได้ยิน อาจหมายถึง หมายเหตุ
จี้ (จีนกลาง Jì) 季 แต้จิ๋ว ขุ่ย
จี่ (จีนกลาง Jǐ) 纪 ต่างแค่วรรณยุกต์ แต่แต้จิ๋วต่างกันชัด (纪 กี่)
จี้ (แต้จิ๋ว) 钱 ชื่อแต้จิ๋วของแซ่ 钱
จี้ (คำไทย) จี้ปล้น จี้เส้น คำไทยทั่วไป

บ้านที่เรียกตัวเองว่า "แซ่จี้" ควรดูป้ายบรรพชนก่อนว่าเป็น 季 หรือแซ่กี่ แซ่จี่ 纪 หรือแซ่จี้ แซ่เฉียน 钱

แซ่ขุ่ย แซ่จี้ มาจากไหน

สายที่ 1 ตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่

季友 (จีนกลาง จี้โหย่ว) บุตรคนเล็กของหลู่หวนกง ช่วยปราบความวุ่นวายในแคว้นหลู่จนได้เป็นอัครมหาเสนาบดี ถึงรุ่นหลานคือ 季文子 (จีนกลาง จี้เหวินจื่อ) ก็ใช้ชื่อปู่เป็นแซ่ เกิดเป็นตระกูล 季孙氏 หนึ่งใน "สามตระกูลหวน" (三桓) ที่กุมอำนาจในแคว้นหลู่ ภายหลังย่อเหลือ 季 ตำรา《通志·氏族略》บันทึกไว้ และหน้าแซ่ Ji (季) ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษถือว่าเป็นสายหลัก

สายที่ 2 จี้จา "延陵季子" แห่งแคว้นอู๋

จี้จาเป็นโอรสองค์สุดท้องของอู๋หวังโซ่วเมิ่ง (吴王寿梦) ได้ศักดินาที่ 延陵 (จีนกลาง เหยียนหลิง แถบฉางโจวและตันหยาง เจียงซู) ลูกหลานบางส่วนใช้ลำดับ "季" ของท่านเป็นแซ่ หน้าแซ่ 季 ในวิกิพีเดียภาษาจีนยกท่านเป็นบรรพชนผู้ได้รับแซ่ จี้จามีตัวตนใน《史记》และ《左传》 แต่การสืบสายมาถึงแซ่นี้เป็นคำอ้างของลำดับวงศ์ เพราะลูกหลานสายหลักของท่านใช้แซ่ 吴

สายอื่น

ตำรา《元和姓纂》บันทึกว่าแซ่นี้สืบจาก 季连 ต้นราชวงศ์ฉู่ ซึ่งเป็นเรื่องยุคบรรพกาล ยังมีผู้ใช้ 季 เพราะเป็นลูกคนสุดท้อง และชาวมองโกลที่เปลี่ยนแซ่ช่วงต้นหมิงและต้นชิง แซ่จี้จำนวนมากในภาคอีสานของจีนจึงสืบจากกลุ่มนี้

สาย บรรพชน ยุค สถานะ
ตระกูลจี้ซุน แคว้นหลู่ จี้โหย่ว → จี้เหวินจื่อ ชุนชิว มีเอกสาร《左传》และตำราแซ่
จี้จา แคว้นอู๋ จี้จา 延陵季子 ชุนชิว ตัวบุคคลมีเอกสาร การสืบสายเป็นคำอ้างของลำดับวงศ์
จี้เหลียน แคว้นฉู่ 季连 ยุคบรรพกาล ตำนาน
ชนเผ่าที่เปลี่ยนแซ่ ชาวมองโกล แมนจู ถังถึงชิง มีเอกสาร (ทั่วไป)

ตระกูลที่ขงจื๊อทั้งตำหนิและชม

ตระกูลจี้สายหลู่มีชื่อเป็นหัวบทหนึ่งในคัมภีร์หลุนอวี่ คือบท《季氏第十六》 ในบท "八佾" ขงจื๊อตำหนิที่ตระกูลจี้ให้คณะระบำแปดแถวร่ายรำในลานบ้าน ซึ่งเป็นพิธีสำหรับโอรสสวรรค์ แล้วกล่าวประโยคที่กลายเป็นสำนวนว่า "是可忍也,孰不可忍也" คือถ้าเรื่องนี้ยังทนได้ แล้วจะมีเรื่องใดที่ทนไม่ได้อีก

แต่บท "公冶长" เขียนว่า "季文子三思而后行" คือจี้เหวินจื่อคิดสามครั้งแล้วจึงลงมือ ตระกูลนำมาตั้งเป็นหอ 三思堂 ที่ผมสนใจคือขงจื๊อได้ยินแล้วกล่าวว่า "再,斯可矣" สองครั้งก็พอ แต่คนรุ่นหลังจำเพียงครึ่งแรกจนเป็นสำนวนสอนเด็กให้คิดก่อนทำ

จี้จา เจ้าชายผู้ไม่ยอมเป็นกษัตริย์

อู๋หวังโซ่วเมิ่งอยากให้จี้จาผู้เป็นองค์สุดท้องครองราชย์ แต่ท่านปฏิเสธ แม้พี่ชายทั้งสามส่งต่อราชบัลลังก์แบบพี่สู่น้องเพื่อให้ตกถึงท่าน ท่านก็ยังไม่ยอมรับ

เรื่องที่คนจีนเล่ากันมากที่สุดคือ "แขวนกระบี่" (季札挂剑) เจ้าแคว้นสวีชอบกระบี่ของท่าน ท่านตั้งใจในใจจะยกให้ แต่ขากลับเจ้าแคว้นสวีสิ้นชีวิตแล้ว ท่านจึงแขวนกระบี่ไว้ที่ต้นไม้หน้าหลุมศพ เพราะใจได้สัญญาไว้แล้ว ดูหน้า 季札 ในวิกิพีเดียภาษาจีน เรื่องนี้กับ "คำมั่นของจี้ปู้" (季布一诺) ทำให้การรักษาคำพูดเป็นคุณธรรมประจำแซ่ที่ปรากฏในคำขวัญศาลแทบทุกชุด

ภาพพิมพ์ญี่ปุ่นเรื่องจี้จาแขวนกระบี่ บรรพชนของแซ่ขุ่ย แซ่จี้ กระบี่ฝักยาวแขวนพิงต้นไม้ข้างหลุมศพที่มีป้ายศิลา จี้จาในชุดคลุมยาวยืนหันมองบริวารสองคน
ภาพพิมพ์ญี่ปุ่นสมัยเอโดะเรื่องจี้จาแขวนกระบี่หน้าหลุมศพเจ้าแคว้นสวี จาก《絵本故事談》 · ภาพ: Tachibana Morikuni (橘守国) / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ข้อมูลด้านล่างมาจากรายชื่อชื่อหอของเว็บตระกูลจี้และวิกิพีเดียภาษาจีน

ชื่อหอ ที่มา
渤海堂 (จีนกลาง ปั๋วไห่) ถิ่นเดิมหลัก ที่ว่าการอยู่แถบชางโจว เหอเป่ย คำขวัญศาลว่า "望出渤海;源自季连"
鲁国堂 ที่ว่าการอยู่ที่ชวีฟู่ ซานตง ถิ่นของตระกูลจี้ซุน
寿春堂 ปัจจุบันคือโซ่วเซี่ยน อานฮุย รุ่งเรืองสมัยถัง
三思堂 จาก "季文子三思而后行" คำขวัญ "信全一诺;事必三思"
铜佛堂 ตระกูลเล่าว่าต้นหมิงพี่น้อง 18 คนหล่อพระพุทธรูปทองแดง 18 องค์ (ตำนานของตระกูล)
ภาพลายเส้นจี้จา 季札 บรรพชนคนสำคัญของแซ่ขุ่ย แซ่จี้ ชายไว้หนวดและเครายาวจรดอก สวมหมวกขุนนางและเสื้อคลุมแขนกว้างพับหลายชั้น
ภาพลายเส้นจี้จาจากหนังสือ《吳郡名賢圖傳贊》สมัยชิง เป็นภาพในจินตนาการของศิลปินรุ่นหลัง · ภาพ: 孔繼堯 / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

延陵 หอเดียวกับแซ่โง้ว

คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วคุ้นกับป้าย "延陵堂" หน้าบ้านแซ่โง้ว แซ่อู๋ (吴) ที่จริงคำนี้มาจากจี้จา ผู้ได้รับยกย่องเป็น "至德第三人" ต่อจากไท่ป๋อและจ้งยง และฝังที่เหยียนหลิง ลูกหลานที่ใช้แซ่ 吴 จึงตั้งหอว่า "延陵堂" ตามบทความของเว็บตระกูลอู๋ แต่ในทางปฏิบัติ 延陵堂 เป็นสัญลักษณ์ของแซ่ 吴 ส่วนแซ่จี้ไม่พบว่าใช้เป็นชื่อหอแยก

เส้นทางลงใต้และสายแต้จิ๋ว

แซ่ของเจียงหนาน

ก่อนราชวงศ์ฉิน ตระกูลจี้ซุนอยู่ที่ซานตง ส่วนสายจี้จาอยู่ที่เหยียนหลิงในเจียงซู ก่อนสุยและถังแซ่จี้ทางเหนือเริ่มอพยพลงเจียงหนาน สมัยซ่งมีราว 43,000 คน เจ้อเจียงมากที่สุด ต้นหมิงเจ้อเจียง เจียงซู และฝูเจี้ยนรวมกันมีถึง 84% ของคนแซ่นี้ จิ้นซื่อแซ่จี้สมัยหมิงถึงชิง 31 คน มาจากเจียงซูและเซี่ยงไฮ้ถึง 17 คน

ฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง

สายฝูเจี้ยนที่มีเอกสารชัดคือผูเฉิง (浦城) ทางเหนือสุดติดเจ้อเจียง ใช้ชื่อ "延陵季氏" มีลำดับวงศ์《高路季氏宗谱》พิมพ์ปี 1913 เป็นเขตวัฒนธรรมหมิ่นเหนือ ไม่ใช่หมิ่นใต้ ดูบทความต้นสายตระกูลจี้แห่งผูเฉิง ส่วนกวางตุ้งมีเพียงข้อความทั่วไปว่าปลายซ่งถึงต้นหยวนมีคนแซ่จี้บางส่วนอพยพไป โดยไม่ระบุถิ่น

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ผมต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่ขุ่ยในแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) ทั้งสมาคม ศาลบรรพชน หมู่บ้าน และบรรพชนผู้เข้ามา หน้าเว็บ "揭阳市季氏宗谱" ในผลค้นเป็นหน้าแม่แบบที่สร้างให้ทุกแซ่และเปิดไม่ได้

แซ่ขุ่ยในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย และรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ฉบับเก็บถาวรปี 2020 แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ขุ่ยหรือแซ่จี้ (ข้อมูลสหสมาคมราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้ ต่างจากแซ่ 纪 (กี่) ซึ่งพบทั้งสมาคมในไทยและศาลบรรพชนในแต้จิ๋ว

ความเชื่อมโยงที่คนไทยอาจไม่รู้คือ 季羡林 (จีนกลาง จี้เซี่ยนหลิน) นักวิชาการแซ่นี้ แปลมหากาพย์รามายณะจากภาษาสันสกฤตเป็นภาษาจีน มหากาพย์เดียวกับที่ไทยรับมาเป็นรามเกียรติ์ ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 季 (ไม่ใช่ 纪) หรือป้าย 三思堂 เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่าเจียงซูมีคนแซ่จี้มากที่สุด แหล่งอื่นระบุว่าเจียงซูมีราว 44% เจ้อเจียงราว 10%

พื้นที่ ความสำคัญ
เจียงซู มากที่สุด · หนานทง (หรูเกา หรูตง ไห่เหมิน) · เจียงอิน · ตันหยาง (ศาล 季子庙)
เจ้อเจียง หย่งเจีย ซ่างอวี๋ จินหัว · ศาลบรรพชนที่หลงวาน เวินโจว · หมู่สุสานที่รุ่ยอัน
เซี่ยงไฮ้ อีกศูนย์กลาง · ลำดับวงศ์ของฉงหมิง
ฝูเจี้ยน ผูเฉิง สาย 延陵季氏
ภาคเหนือและอีสาน ส่วนหนึ่งสืบจากชาวมองโกลและแมนจูที่เปลี่ยนแซ่

บุคคลสำคัญแซ่จี้

บุคคล ยุค บทบาท
จี้โหย่ว (季友) สิ้น 644 ปีก่อน ค.ศ. อัครมหาเสนาบดีแคว้นหลู่ ต้นตระกูลจี้ซุน
จี้เหวินจื่อ (季文子) สิ้น 568 ปีก่อน ค.ศ. ที่มาของ "三思而后行" และหอ 三思堂
จี้จา (季札) ศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ. เจ้าชายแคว้นอู๋ผู้ปฏิเสธราชบัลลังก์ ต้นชื่อ 延陵
จี้ปู้ (季布) ศตวรรษที่ 3 ก่อน ค.ศ. ขุนพลของเซี่ยงอวี่ ภายหลังรับราชการฮั่น ที่มาของสำนวน "一诺千金"
จี้จือชาง (季芝昌) ค.ศ. 1791–1860 เสนาบดีสมัยชิง ข้าหลวงมณฑลซานซี
จี้เซี่ยนหลิน (季羡林) ค.ศ. 1911–2009 นักภารตวิทยา รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยปักกิ่ง แปลรามายณะอย่างลับ ๆ ในช่วงปฏิวัติวัฒนธรรม

จี้ปู้เป็นที่มาของคำกล่าว "得黄金百斤,不如得季布一诺" คือได้ทองร้อยชั่ง ไม่เท่าได้คำมั่นจากจี้ปู้คำเดียว ประวัติจี้เซี่ยนหลินอ่านได้ที่หน้า Ji Xianlin ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหาร

ผมยังไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่จี้โดยตรง หนานทงและหรูตงซึ่งตระกูลจี้มีลำดับวงศ์ชัด ขึ้นชื่อเรื่องหอยตลับ (文蛤) เช่น แพนเค้กเนื้อหอยตลับผสมหมูสับ ตามบทความอาหารของหรูตงในไชน่าเดลี่ แต่ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

คำสอนและลำดับชื่อรุ่น

ผมยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลฉบับเต็มที่ยืนยันได้ คำขวัญศาลบรรพชนสะท้อนคุณธรรมสองข้อ คือรักษาคำมั่นและคิดก่อนทำ เช่น "一诺千金传佳话;满门全孝树淳风" คำมั่นหนึ่งคำหนักพันตำลึงเป็นเรื่องเล่าอันงาม ทั้งบ้านกตัญญูเป็นแบบอย่าง

ลำดับชื่อรุ่นแต่ละสายต่างกัน เช่น สายผีโจว (邳州) เจียงซู "宗怀仁昌茂 ……" ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู แล้วตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้าน

ศาลบรรพชน

ผมยังไม่พบวันไหว้บรรพชนประจำแซ่ สถานที่สำคัญที่สุดคือ 季子庙 ที่ตำบลเหยียนหลิง ตันหยาง ภายในมี "十字碑" สลักอักษร 10 ตัว "呜呼有吴延陵君子之墓" ตามตำนานว่าขงจื๊อเป็นผู้เขียน แต่ศิลาปัจจุบันสลักใหม่ปี ค.ศ. 779 และซ่อมสมัยหมิง เป็นโบราณสถานระดับมณฑลเจียงซูปี 1982 ดูหน้า 延陵季子碑 ในวิกิพีเดียภาษาจีน

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 季 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่า "ลูกคนสุดท้อง" หรือ "ฤดู" อย่าสับสนกับแซ่ 纪 ที่จีนกลางออกเสียงใกล้กัน

แซ่จี้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า ขุ่ย (kui3) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย รูป "กุ่ย" ตรงกับเสียงฮกเกี้ยนมากกว่า

แซ่ขุ่ย จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า จี้ (Jì) แซ่ขุ่ยกับแซ่จี้จึงเป็นแซ่ 季 เดียวกัน ส่วนแซ่ 纪 จีนกลางอ่านว่า จี่ แต้จิ๋วอ่านว่า กี่ เป็นคนละแซ่

แซ่จี้ มาจากไหน?

มีสองสายหลัก คือตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่ ลูกหลานของจี้โหย่ว และสายจี้จาแห่งแคว้นอู๋ ถิ่นเดิมหลักคือปั๋วไห่ ปัจจุบันเกือบครึ่งอยู่ในเจียงซู

แซ่จี้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกด Ji ตามจีนกลาง Chi ในไต้หวัน และ Kwai ในฮ่องกง

แซ่จี้เกี่ยวกับป้าย 延陵堂 ของแซ่โง้วอย่างไร?

延陵 คือศักดินาของจี้จา ลูกหลานที่ใช้แซ่ 吴 ตั้งหอ 延陵堂 เพื่อระลึกถึงท่าน ตามคำอ้างของลำดับวงศ์ทั้งสองแซ่จึงนับบรรพชนองค์เดียวกัน

บทสรุป

แซ่ขุ่ยหรือแซ่จี้มีรากสองสาย คือตระกูลจี้ซุนแห่งแคว้นหลู่ที่ขงจื๊อทั้งตำหนิและชม และจี้จาแห่งแคว้นอู๋ผู้เป็นต้นชื่อ 延陵 วันนี้เป็นแซ่ของเจียงหนาน ส่วนแต้จิ๋วและเมืองไทยยังไม่พบร่องรอย

หากลูกหลานท่านใดมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 季 รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~152 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ขุ่ยนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ขุ่ยใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน