แซ่อี้เขียนด้วยอักษร 易 ตัวย่อกับตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับ "อี้" ในคัมภีร์อี้จิง (易经) ที่แปลว่าเปลี่ยนแปลงหรือง่าย จีนกลางอ่านว่า "อี้" ส่วนแต้จิ๋วอ่านว่า "เอี๊ยะ" ซึ่งเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
แซ่นี้อยู่อันดับประมาณ ~114 ของจีน ประมาณการปี 2026 มีราว 1.87 ล้านคน บ้านใหญ่อยู่ที่หูหนาน ที่ผมสนใจคือแซ่นี้ผูกกับเรื่องอาหาร เพราะตำนานต้นแซ่สายหนึ่งคือพ่อครัวแห่งแคว้นฉี
แซ่เอี๊ยะ แซ่อี้ (易) มีหลายสาย สายที่เล่ากันมากที่สุดคืออี้หยา พ่อครัวของฉีหวนกงแห่งแคว้นฉีที่ได้ศักดินาที่ "อี้" อีกสายคือชาวอี้โจวริมแม่น้ำอี้ในเหอเป่ยที่ใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่ ถิ่นเดิมของตระกูลคือไท่หยวนและจี้หยาง ประมาณการปี 2026 มีราว 1.87 ล้านคน อยู่มากที่สุดในหูหนาน ส่วนสายแต้จิ๋วและสมาคมในไทยยังไม่พบ
ประเด็นสำคัญ
- 易 จีนกลางอ่าน อี้ แต้จิ๋วถอดเสียงว่า เอี๊ยะ ซึ่งพจนานุกรมแต้จิ๋วระบุว่าใช้เฉพาะเป็นแซ่หรือในคำว่า 易经
- เอี๊ยะ (易) ไม่ใช่ เอี้ย (杨 แซ่หยาง) เสียงใกล้กันมาก ต้องถามอักษรจีนก่อน
- ต้นแซ่ที่เล่ากันมากที่สุดคืออี้หยา ปรมาจารย์พ่อครัว แต่บางสายไม่ยอมรับ
- ชื่อหอหลายชื่อมาจากเรื่องความกตัญญูของอี้เหยียนชิ่งสมัยซ่ง
- สายใต้ที่มีเอกสารชัดคือสายซินฮุ่ย กวางตุ้ง ส่วนในแต้จิ๋วและไทยยังไม่พบข้อมูล
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วนแซ่เอี๊ยะ แซ่อี้ (易)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 易 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน |
| จีนกลาง | อี้ (Yì เสียง 4) |
| แต้จิ๋ว | เอี๊ยะ (iah8) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงอ่านแบบหนังสือคือ êg8 ราว "เอ๊ก" |
| ภาษาอังกฤษ | Yi (พินอิน), Yik หรือ Yick (กวางตุ้ง ฮ่องกง), Iek (มาเก๊า), I (ไต้หวัน) |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~114 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ) |
| จำนวนคน | ราว 1.87 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.68–2.06 ล้านคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | หูหนาน |
| ถิ่นเดิมของตระกูล | ไท่หยวน (太原) · จี้หยาง (济阳) |
| ชื่อหอ | 太原堂 · 济阳堂 · 瑞芝堂 · 纯孝堂 · 植栗堂 · 重桂堂 · 修礼堂 (สายซินฮุ่ย) |
ดูอันดับเทียบกับแซ่อื่นได้ในตาราง 168 แซ่จีน
แซ่อี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร
แซ่อี้เขียนว่า 易 ตัวเดียวกันทั้งจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน ความหมายทั่วไปคือ เปลี่ยน แลกเปลี่ยน ง่าย แต่เมื่อเป็นแซ่ อักษรนี้มาจากชื่อศักดินาและชื่อถิ่น "อี้"
ที่น่าสนใจคือ หน้าอักษร 易 ของ Wiktionary ระบุว่าเสียงแต้จิ๋ว iah8 ใช้เฉพาะเป็นแซ่หรือในคำว่า 易经 เท่านั้น จึงเป็นหลักฐานที่ดีว่าคนแต้จิ๋วเรียกแซ่นี้ว่า "เอี๊ยะ" ส่วนเสียง êg8 ราว "เอ๊ก" ใช้ในคำทั่วไป เสียงเอี๊ยะอยู่ระดับเดียวกับ "เจี๊ยะ" ของแซ่เจี๊ยะ แซ่สือ (石)
เอี๊ยะ (易) ไม่ใช่ เอี้ย (杨)
แซ่ 杨 ซึ่งเป็นแซ่ใหญ่ในไทย แต้จิ๋วอ่านว่า "เอี้ย" เสียงใกล้กันมาก เขียนเป็นอักษรโรมันก็ออกมาเป็น "ia" เหมือนกัน ได้ยินว่าแซ่เอี๊ยะหรือเอี้ย ให้ถามอักษรจีนก่อนเสมอ ถ้าเป็น 杨 อ่านต่อได้ที่บทความแซ่เอี้ย แซ่หยาง
แซ่อี้ มาจากไหน
ตามวิกิพีเดียภาษาจีนเรื่องแซ่อี้ สายที่เล่ากันมากที่สุดคืออี้หยา (易牙) ชื่อจริงว่ายงอู (雍巫) ชื่อรองว่า "หยา" เป็นขุนนางคนโปรดและพ่อครัวของฉีหวนกง (齐桓公) เจ้าแคว้นฉีในยุคชุนชิว ราวศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล ได้ศักดินาที่ "อี้" จึงเรียกกันว่าอี้หยา และลูกหลานใช้ 易 เป็นแซ่ ตัวอี้หยามีในเอกสารโบราณอย่าง《管子》 แต่การที่ลูกหลานใช้แซ่อี้เป็นประเพณีเล่าสืบกันมา เรื่องแคว้นที่อี้หยารับใช้อยู่ในบทความแซ่ชี้ แซ่ฉี
สายที่สองใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่ ชาวเมืองอี้โจว (易州) ริมแม่น้ำอี้ (易水) ปัจจุบันคืออำเภออี้ มณฑลเหอเป่ย นำชื่อถิ่นมาเป็นแซ่ ตามตำรา《姓氏考略》
| สาย | บรรพชน | ยุค | หลักฐาน |
|---|---|---|---|
| อี้หยา ใช้ชื่อศักดินาเป็นแซ่ | ยงอู (อี้หยา) ขุนนางแคว้นฉี | ชุนชิว | ตัวบุคคลมีในเอกสาร การสืบแซ่เป็นประเพณีเล่าสืบ |
| สกุลเจียง ผ่านแคว้นฉี | ลูกหลานเจียงไท่กงบางสายได้ศักดินาที่ "อี้" | โจว | กึ่งตำนาน อ้างเอกสารชั้นหลัง |
| ใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่ | ชาวอี้โจว ริมแม่น้ำอี้ เหอเป่ย | ไม่ระบุ | ตำราแซ่《姓氏考略》 |
| เว่ยอี้ข่าย (魏易恺) แคว้นเว่ย | ลำดับสกุลตระกูลอี้แห่งหวงกัง หูเป่ย ยกเป็นต้นแซ่ สืบถึงปี้ว่าน (毕万) | จั้นกั๋ว | ตามสมุดลำดับสกุลของตระกูล |
| ได้แซ่จากแคว้นเยียน (受姓自燕) | ได้ศักดินาริมแม่น้ำอี้ในแคว้นเยียน | จั้นกั๋ว | ตามสมุดลำดับสกุลของตระกูล |
สายสกุลเจียงโยงกับเจียงไท่กง ผู้ครองแคว้นฉีคนแรก ในบทความแซ่เกียง แซ่เจียง
ทำไมบางสายไม่ยอมรับอี้หยา
เพราะอี้หยาถูกมองในแง่ลบ มีตำนานว่าเขาปรุงอาหารจากลูกชายของตนถวายฉีหวนกง กว่านจ้ง (管仲) อัครมหาเสนาบดีเตือนว่าคนเช่นนี้ไว้ใจไม่ได้ สายหวงกังจึงยกขุนนางแคว้นเว่ยเป็นบรรพชนแทน
ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| ไท่หยวน (太原) | ถิ่นเดิม | ซานซี ตามเรื่องเล่า ตระกูลอี้ย้ายจากแม่น้ำอี้มาไท่หยวนก่อนลงใต้ |
| จี้หยาง (济阳) | ถิ่นเดิม | ตั้งสมัยจิ้น แถบรอยต่อเหอหนานกับซานตง |
| 瑞芝堂 · 纯孝堂 · 植栗堂 | ชื่อหอ | จากเรื่องความกตัญญูของอี้เหยียนชิ่ง (易延庆) สมัยซ่ง |
| 重桂堂 | ชื่อหอ | จากอี้จ้ง (易重) ขุนนางชาวอี๋ชุน เจียงซี สมัยถัง |
| 修礼堂 | ชื่อหอ | หอของสายซินฮุ่ย กวางตุ้ง (สมุดลำดับสกุลปี 1911 ชื่อ 易修礼堂家谱) |
| 太原堂 · 济阳堂 | ชื่อหอ | ตั้งตามถิ่นเดิม |
เรื่องของอี้เหยียนชิ่ง ชาวซั่งเกา (上高) เจียงซี เป็นหัวใจของแซ่นี้ เมื่อบิดาเสีย ท่านลาออกไปเฝ้าสุสาน แล้วมีเห็ดหลินจือสีม่วงและขาวงอกขึ้นข้างสุสาน เป็นที่มาของชื่อหอ 瑞芝 (จีนกลาง รุ่ยจือ — เห็ดมงคล)
เมื่อมารดาเสีย ท่านก็ลาออกอีกครั้ง และเพราะมารดาชอบกินเกาลัด จึงปลูกเกาลัดสองต้นหน้าสุสานจนกิ่งพันกัน เป็นที่มาของชื่อหอ 植栗 (จีนกลาง จื๋อลี่ — ปลูกเกาลัด) ชาวบ้านเรียกท่านว่า "纯孝先生" ผู้กตัญญูบริสุทธิ์ จึงเกิดชื่อหอ 纯孝 (จีนกลาง ฉุนเซี่ยว)
ส่วนหอ 重桂堂 มีกลอนกล่าวถึงอี้จ้งว่าปีเดียวหักกิ่งกุ้ยได้สองครั้ง ซึ่งเป็นสำนวนหมายถึงสอบได้ ผมไม่พบว่าแซ่อี้อยู่ในหอร่วมหลายแซ่แบบหอลิ่วกุ้ย (六桂堂)
เส้นทางลงใต้ และสายแต้จิ๋ว
จากภาคเหนือสู่หูหนาน
เอกสารยุคก่อนฉินเรื่องแซ่นี้มีน้อย สมัยจิ้นพบคนแซ่อี้ที่หูหนานแล้ว คืออี้สยง (易雄) ชาวหลิวหยาง (浏阳) ผู้ต่อต้านหวังตุน (王敦) ถูกจับแต่ไม่กลัวตาย ถึงสมัยถังก็เข้าเจียงซี
สมัยซ่ง หูหนานกลายเป็นถิ่นที่มีคนแซ่อี้มากที่สุด สมุดลำดับสกุลเล่าว่าต้นศตวรรษที่ 11 อี้ฮวน (易欢) พาบุตรย้ายจากไท่เหอ เจียงซี ไปหนิงเซียง หูหนาน ตามกระทู้ถามตอบเรื่องการอพยพของตระกูลอี้ที่ zupu.cn
สมัยชิงเกิดนโยบายย้ายคนหูกวงเติมเสฉวน (湖广填四川) คนแซ่อี้จากหูหนานและหูเป่ยจำนวนมากถูกย้ายไปเสฉวน
สายกวางตุ้ง หมู่บ้านอวี้เฉียว ซินฮุ่ย
สายใต้ที่มีเอกสารชัดคือสายซินฮุ่ย (新会) สมุดลำดับสกุลบันทึกว่าอี้ท่วน (易彖) ย้ายจากทางเหนือของภูเขาหนานหลิ่งมาหนานสยงราวทศวรรษ 1180 แล้วเข้าเมืองกว่างโจว ตั้งบ้านที่ตรอกสือถิง (石亭巷) หลานชื่ออี้อิ้ง (易映) ย้ายไปหมู่บ้านอวี้เฉียว (玉桥村) ซินฮุ่ย ในปลายซ่ง เป็นต้นสายของคนแซ่อี้ในซินฮุ่ย ซุ่นเต๋อ และฝอซาน
สมุดลำดับสกุลตระกูลอี้แห่งอวี้เฉียว ฉบับปี 1873 มีถึง 23 ม้วน ตามฐานข้อมูลสมุดลำดับสกุลจีน สายนี้เป็นคนพูดกวางตุ้ง ไม่ใช่แต้จิ๋ว
แล้วแต้จิ๋วล่ะ
ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบข้อมูลแซ่อี้ในแต้จิ๋ว ทั้งบรรพชน หมู่บ้าน ศาลบรรพชน และสมาคม การค้นด้วยคำว่า 潮汕 易氏宗亲会 ได้ผลเป็นตระกูลอี้นอกแต้จิ๋วทั้งหมด สายแคะและไหหลำก็ยังไม่พบ "ไม่พบ" ไม่ได้แปลว่าไม่มีคนแซ่ 易 ในแต้จิ๋วเลย แต่ยังไม่มีชุมชนที่มีเอกสาร
แซ่เอี๊ยะ แซ่อี้ ในเมืองไทย
จากการตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่อี้ (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) การค้นภาษาจีนและภาษาไทยก็ไม่พบสมาคม ครอบครัว หรือนามสกุลไทยแซ่นี้ที่มีแหล่งยืนยัน
ถ้าที่บ้านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 易 หรือมีป้ายหอ 太原堂 หรือ 纯孝堂 เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้
ทุกวันนี้คนแซ่อี้อยู่ที่ไหนในจีน
ข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่าหูหนานมีคนแซ่อี้มากที่สุด หน้าการกระจายตัวของแซ่อี้ในเว็บตระกูลอี้ สรุปว่าหูหนาน เสฉวน หูเป่ย และฉงชิ่ง รวมกันราว 76%
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| หูหนาน (湖南) | มีมากที่สุด ราว 24% มีศาลบรรพชนตระกูลอี้ที่เส้าหยาง เป็นโบราณสถานระดับมณฑล |
| เสฉวน ฉงชิ่ง หูเป่ย | รวมกับหูหนานราว 76% |
| เจียงซี กว่างซี กวางตุ้ง กุ้ยโจว เหอหนาน | รวมกันราว 15% |
| ไต้หวัน | สายจากฝูโจวข้ามไปไทเปและจีหลงในสมัยสาธารณรัฐ |
ศาลบรรพชนตระกูลอี้ที่เส้าหยาง สร้างปี ค.ศ. 1848 มีเวทีงิ้ว โถงกลาง และโถงหลัง ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานระดับมณฑลหูหนานในปี 2019 ตามข่าวของเว็บตระกูลอี้
บุคคลสำคัญแซ่อี้
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| อี้เหยียนชิ่ง (易延庆) | ซ่ง | "纯孝先生" ต้นเรื่องหอ 瑞芝堂 纯孝堂 植栗堂 |
| อี้หยวนจี๋ (易元吉) | ซ่งเหนือ ราว ค.ศ. 1000–1064 | จิตรกรชาวฉางซา เชี่ยวชาญภาพลิง ชะนี นก และดอกไม้ |
| อี้ฝู (易祓) | ซ่งใต้ | ชาวฉางซา สอบได้ที่หนึ่ง ต่อมาเป็นเสนาบดีกรมพิธีการ |
| อี้หยวนเจิน (易元贞) | หมิง | ขุนนางมือสะอาดชาวกุ้ยหลิน ตายอย่างยากจนจนชาวบ้านช่วยกันจัดงานศพ |
| อี้เผยจี (易培基) | ค.ศ. 1880–1937 | นักวิชาการชาวฉางซา รัฐมนตรีศึกษาธิการ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์พระราชวังกู้กงตั้งแต่ปี 1929 |
ภาพ "ลิงกับแมว" ของจิตรกรอี้หยวนจี๋ ยังมีให้ดูถึงวันนี้ ลิงตัวโตถูกผูกเชือกกับหลัก กอดลูกแมวไว้แน่น ส่วนแมวอีกตัวหันมาขู่
อาหาร คำสอน และธรรมเนียม
อาหารที่ผูกกับตำนานอี้หยา
อี้หยาถูกยกย่องเป็นปรมาจารย์พ่อครัว (厨师祖师爷) และต้นตำรับอาหารซานตง (鲁菜鼻祖) ตามบทความอาหารในตำราโบราณตอนเทพแห่งครัวของ Sohu
เมนูที่เล่ากันคือ ปลายัดไส้เนื้อแกะ (鱼腹藏羊肉) เอาก้างปลาไนออก ยัดเนื้อแกะ หน่อไม้ เห็ดหอม และแฮม แล้วนำไปอบ ตำนานเล่าว่าอักษร 鲜 (สด อร่อย) ที่ประกอบด้วย 鱼 ปลา กับ 羊 แกะ มาจากเมนูนี้ แต่เป็นนิทานพื้นบ้าน ไม่มีหลักฐานทางอักษรศาสตร์
ตำรา《论衡》สมัยฮั่นบันทึกว่าอี้หยาปรุงรสแบบเปรี้ยวไปก็เติมน้ำ จืดไปก็เติมเค็ม ฟังแล้วคุ้นเหมือนแม่ครัวที่บ้านสอน
สมัยหมิงยังมีตำราอาหาร《易牙遺意》 ของหานอี้ (韩奕) ที่ยืมชื่ออี้หยามาตั้ง รวบรวมกว่า 150 รายการ เช่น ไก่อบเตา มะเขือนึ่งน้ำตาล และวิธีรมควันแฮม ผู้แต่งไม่ใช่คนแซ่อี้ และต้องย้ำว่าเมนูเหล่านี้ผูกกับอี้หยาในฐานะตำนานพ่อครัว ไม่ใช่อาหารที่ตระกูลอี้ทำไหว้บรรพชน
คำสอนและลำดับชื่อรุ่น
ยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลฉบับเต็มของแซ่อี้ แต่เรื่องของอี้เหยียนชิ่งที่กลายเป็นชื่อหอคือแก่นของความกตัญญูที่ตระกูลยกย่อง
กลอนลำดับรุ่นในเว็บตระกูลอี้ ก็มีความทรงจำแฝงอยู่ เช่น สายหูหนานที่เซียงถานและหลี่หลิงมีวรรค "祖功垂晋代 宗绪着南湘" แปลได้ว่า ความดีของบรรพชนรุ่งเรืองแต่สมัยจิ้น สายตระกูลสืบมาในแดนหูหนาน ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู ส่วนวันไหว้บรรพชนเฉพาะของแซ่นี้ผมยังไม่พบ
คำถามที่พบบ่อย
แซ่อี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 易 ตัวเดียวกันทั้งตัวย่อและตัวเต็ม เป็นอักษรเดียวกับ "อี้" ในคัมภีร์อี้จิง (易经)
แซ่อี้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
แต้จิ๋วอ่านว่า "เอี๊ยะ" (iah8) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ระวังสับสนกับ "เอี้ย" ซึ่งเป็นแซ่ 杨
แซ่เอี๊ยะ จีนกลางอ่านว่าอะไร?
แซ่เอี๊ยะที่เขียนว่า 易 จีนกลางอ่านว่า "อี้" (Yì เสียงที่ 4) แซ่เอี๊ยะกับแซ่อี้จึงเป็นแซ่เดียวกัน
แซ่อี้ มาจากไหน?
สายที่เล่ากันมากที่สุดคืออี้หยา พ่อครัวของฉีหวนกงแห่งแคว้นฉี อีกสายคือชาวอี้โจวริมแม่น้ำอี้ในเหอเป่ย
แซ่อี้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Yi ตามพินอิน Yik หรือ Yick แบบกวางตุ้ง Iek แบบมาเก๊า และ I แบบไต้หวัน
ในไทยมีสมาคมแซ่อี้ไหม?
ยังไม่พบในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มาจากแซ่นี้
บทสรุป
แซ่อี้มีต้นทางหลายสาย ตั้งแต่อี้หยาพ่อครัวแห่งแคว้นฉี ไปจนถึงชาวเมืองริมแม่น้ำอี้ แล้วค่อย ๆ ลงใต้จนหูหนานกลายเป็นบ้านใหญ่ตั้งแต่สมัยซ่ง ส่วนเรื่องความกตัญญูของอี้เหยียนชิ่งก็ยังอยู่ในชื่อหอของตระกูลจนทุกวันนี้
ส่วนสายแต้จิ๋วและสายในเมืองไทย ผมยังไม่พบหลักฐาน ถ้าลูกหลานแซ่เอี๊ยะ แซ่อี้ บ้านไหนรู้ชื่อหมู่บ้านเดิมของอากง ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าอย่างไร หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- แซ่อี้ (易姓) วิกิพีเดียภาษาจีน (Wikipedia)
- อี้หยา (易牙) วิกิพีเดียภาษาจีน (Wikipedia)
- การอพยพของตระกูลอี้จากแม่น้ำอี้สู่ไท่หยวนและใต้ (族谱网 2021)
- ต้นแซ่อี้ อี้หยา กว่านจ้ง และลำดับสกุลสายหวงกัง (搜狗问问)
- การกระจายตัวของคนแซ่อี้ (炎黄易氏网 / 族谱网)
- กลอนลำดับรุ่นตระกูลอี้ (炎黄易氏网 / 族谱网)
- ศาลบรรพชนตระกูลอี้ เส้าหยาง ได้เป็นโบราณสถานระดับมณฑลหูหนาน (族谱网)
- สมุดลำดับสกุลตระกูลอี้แห่งอวี้เฉียว ซินฮุ่ย 23 ม้วน (中华家谱数据库)
- ทำเนียบสมุดลำดับสกุลแซ่อี้ในกวางตุ้ง อี้ท่วนและอี้อิ้ง (kejiatong 2022)
- อาหารในตำราโบราณ ตอนเทพแห่งครัว อี้หยา (Sohu 2023)
- ตำราอาหาร《易牙遺意》ของหานอี้ (Wikisource ภาษาจีน)
- รายชื่อสมาคมสมาชิก สหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會 ข้อมูลราว 2009–2011)
