↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Luo Surname

แซ่โล้ แซ่หลัว (罗) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหลัว จากหูหนานสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่โล้ (แต้จิ๋ว) หรือแซ่หลัว (จีนกลาง) 罗 แซ่อันดับ 19 ของจีน มาจากไหน ถิ่นเดิมอวี้จาง ตำบลทังหนานที่เกือบทั้งตำบลแซ่โล้ และสมาคมในไทย

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกอักษร 罗 สีทองขนาดใหญ่ ด้านซ้ายเป็นรูปปั้นบัณฑิตจีนสวมเสื้อคลุมยาว ตรงกลางเป็นศาลบรรพชนจีนมีป้ายศาลบรรพชนใหญ่ตระกูลหลัว ด้านขวาเป็นภาพวาดชายจีนศีรษะล้านไว้เคราขาวยาวสวมเสื้อดำ มุมขวามีเล่มหนังสือสามก๊ก ด้านล่างมีเรือสำเภาและเจดีย์ พร้อมข้อความ แซ่โล้ แซ่หลัว (罗) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหลัว จากหูหนานสู่แต้จิ๋วและไทย
ภาพปกอักษร 罗 สีทองขนาดใหญ่ ด้านซ้ายเป็นรูปปั้นบัณฑิตจีนสวมเสื้อคลุมยาว ตรงกลางเป็นศาลบรรพชนจีนมีป้ายศาลบรรพชนใหญ่ตระกูลหลัว ด้านขวาเป็นภาพวาดชายจีนศีรษะล้านไว้เคราขาวยาวสวมเสื้อดำ มุมขวามีเล่มหนังสือสามก๊ก ด้านล่างมีเรือสำเภาและเจดีย์ พร้อมข้อความ แซ่โล้ แซ่หลัว (罗) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหลัว จากหูหนานสู่แต้จิ๋วและไทย (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่โล้กับแซ่หลัวคือแซ่เดียวกันครับ เขียนด้วยอักษร 罗 (แต้จิ๋ว โล้ / จีนกลาง หลัว) ตัวเต็มเขียนว่า 羅 แบบที่ยังเห็นบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วเรียกแซ่โล้ ส่วนคนที่เรียนจีนกลางคุ้นกับชื่อแซ่หลัว

ในจีนวันนี้มีคนแซ่นี้ราว 14.2 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) อยู่อันดับ 19 ตามลำดับทางการปี 2020 ที่ผมสนใจเป็นพิเศษคือ มีตำบลหนึ่งที่พูดภาษาแต้จิ๋วและคนเกือบทั้งตำบลเป็นแซ่โล้ ลูกหลานจากตำบลนั้นก็มาตั้งรกรากในเมืองไทยด้วย

คำตอบสั้น ๆ

แซ่โล้ (罗) คือแซ่เดียวกับแซ่หลัวในภาษาจีนกลาง สืบจากชาวรัฐหลัว รัฐเล็กสมัยราชวงศ์โจวที่ถูกรัฐฉู่ทำลายเมื่อ 690 ปีก่อนคริสตกาล ผู้คนจึงใช้ชื่อรัฐเป็นแซ่ ถิ่นเดิมสำคัญคืออวี้จาง (หนานชาง มณฑลเจียงซี) ปัจจุบันมีคนแซ่นี้ในจีนราว 14.2 ล้านคน เป็นอันดับ 19 สายแต้จิ๋วที่ชัดที่สุดคือตำบลทังหนาน อำเภอเฟิงซุ่น ซึ่งมีลูกหลานอยู่ในเมืองไทย

ประเด็นสำคัญ

  • โล้เป็นเสียงแต้จิ๋ว หลัวเป็นเสียงจีนกลาง ภาษาอังกฤษสะกดได้หลายแบบ เช่น Luo, Lo, Law, Low และ Loh
  • อักษร 罗 แปลว่าตาข่ายดักนก แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อรัฐหลัว ซึ่งขุดพบซากเมืองที่หูหนานเมื่อปี 1957
  • ชื่อหอที่พบมากที่สุดคือหออวี้จาง ตั้งตามถิ่นเดิมของตระกูลที่หนานชาง
  • สายแต้จิ๋วที่ชัดที่สุดคือตำบลทังหนาน ซึ่งคนกว่า 95% เป็นแซ่โล้ และบันทึกของตระกูลนับหลัวอันสมัยปลายซ่งเป็นต้นตระกูล
  • ในไทยพบชื่อองค์กรของคนแซ่โล้อย่างน้อย 3 ชื่อ และหลัวก้วนจง ผู้ประพันธ์นิยายสามก๊ก ก็เป็นคนแซ่นี้

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่โล้ แซ่หลัว (罗)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 罗 / ตัวเต็ม 羅
จีนกลาง / แต้จิ๋ว หลัว (Luó) / โล้ (lo5)
ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง / แคะ lô / lo4 / lò หรือ lo2 แล้วแต่สำเนียง
ภาษาอังกฤษ Luo, Lo, Law, Low, Loh
อันดับในจีน อันดับ 19 (อันดับทางการปี 2020)
จำนวนคน ราว 14.2 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)
มณฑลที่มีมากที่สุด เสฉวน
ถิ่นเดิมของตระกูล อวี้จาง (หนานชาง มณฑลเจียงซี) รองลงมาคือฉางซาและเซียงหยาง
ชื่อหอ หออวี้จาง
ถิ่นแต้จิ๋วที่เด่นที่สุด ตำบลทังหนาน อำเภอเฟิงซุ่น

ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026 แซ่หลัวอยู่ติดกับแซ่เกา (高) อันดับ 20 สองแซ่นี้มีคนแทบเท่ากัน ราวแซ่ละ 14.2 ล้านคน

แซ่หลัว ภาษาจีนเขียนอย่างไร แปลว่าอะไร

จีนแผ่นดินใหญ่เขียนแซ่นี้ด้วยตัวย่อ 罗 ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าใช้ตัวเต็ม 羅 ทั้งสองแบบคือแซ่เดียวกัน ความหมายดั้งเดิมของ 罗 คือตาข่ายดักนก แต่เมื่อเป็นแซ่ ความหมายหลักมาจากชื่อรัฐหลัวในสมัยโจว

แต้จิ๋วอ่าน lo5 ตรงกับเสียง "โล้" ฮกเกี้ยนอ่าน lô กวางตุ้งอ่าน lo4 ดูเสียงเทียบได้ที่หน้าคำอ่านอักษร 羅 ในวิกิพจนานุกรม การสะกดไทยแบบ "หลอ" หรือ "โล้ว" ยังยืนยันไม่ได้ว่าหมายถึง 罗 ทุกครั้ง ควรดูอักษรบนป้ายบรรพชนของบ้านก่อน

ภาษาอังกฤษ พินอินสะกด Luo คนฮ่องกงมักสะกด Lo หรือ Law บทความแซ่หลัวในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าคนแต้จิ๋วมักสะกด Low ส่วนสิงคโปร์และมาเลเซียพบ Loh

แซ่หลัว มาจากไหน

ที่มาหลักคือรัฐ 罗国 (แต้จิ๋ว โล้ก๊ก / จีนกลาง หลัวกั๋ว) รัฐเล็กในยุคโจว ซึ่งย้ายที่ตั้งหลายครั้งจนมาอยู่ที่อี๋เฉิงในหูเป่ย เมื่อ 690 ปีก่อนคริสตกาล รัฐ 楚 (แต้จิ๋ว ช้อ / จีนกลาง ฉู่) ทำลายรัฐหลัว ชาวรัฐหลัวถูกย้ายไปลุ่มแม่น้ำเซียง ใกล้เมือง 汨罗 (แต้จิ๋ว มิกโล้ / จีนกลาง มี่หลัว) ในหูหนาน แล้วใช้ชื่อรัฐเดิมเป็นแซ่ ตามที่บทความรัฐหลัวในวิกิพีเดียภาษาจีนเล่าไว้

เรื่องนี้ไม่ได้มีแค่ในตำนาน ปี 1957 มีการขุดค้นซากเมืองโบราณหลัวจื่อกั๋วที่มี่หลัว แต่แหล่งข้อมูลยังเห็นไม่ตรงกันว่ารัฐหลัวสืบจากสกุลหยวิน หรือสกุลหมี่ซึ่งเป็นราชสกุลเดียวกับรัฐฉู่

ที่มา ยุค ตำนานหรือหลักฐาน
ชาวรัฐหลัวสืบสายจากจู้หรง ยุคตำนาน ตำนาน
ชาวรัฐหลัวใช้ชื่อรัฐเป็นแซ่หลังรัฐล่ม ชุนชิว สายหลัก มีซากเมืองจากการขุดค้นปี 1957
ขุนนางตำแหน่งหลัวซื่อ ผู้ดูแลการจับนก โจวตะวันตก มีในตำราพิธีกรรมสมัยโจว
ชาวเซียนเปย์และชนกลุ่มน้อยทางใต้รับแซ่นี้มาใช้ หลายยุค มีบันทึก

สมุดลำดับสกุลหลายฉบับยก 罗珠 (แต้จิ๋ว โล้จู / จีนกลาง หลัวจู) สมัยฮั่นตะวันตก เป็นต้นตระกูลสายอวี้จาง แต่ไม่พบชื่อท่านในพงศาวดาร เรื่องที่ว่าท่านสร้างเมืองหนานชางก็ไม่มีหลักฐาน เพราะตำราเก่าระบุว่าผู้สร้างคือแม่ทัพกวั้นอิงสมัยฮั่น

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมที่สำคัญที่สุดคือ 豫章 (แต้จิ๋ว อื๋อเจียง / จีนกลาง อวี้จาง) ชื่อเก่าของเขตเมืองหนานชาง มณฑลเจียงซี ตระกูลหลัวแห่งอวี้จางเป็นตระกูลใหญ่ของท้องถิ่นตั้งแต่ฮั่นถึงถัง ก่อนแตกสายลงใต้

ชื่อหอที่ลูกหลานแซ่โล้น่าจะเคยเห็นบ่อยที่สุดคือ 豫章堂 (แต้จิ๋ว อื๋อเจียงตึ๊ง / จีนกลาง อวี้จางถัง — หออวี้จาง) ใช้ตั้งแต่บ้านตระกูลหลัวชาวแคะในไต้หวันไปจนถึงสมาคมตระกูลหลัวในสิงคโปร์ ชื่อหออื่นที่วิกิพีเดียภาษาจีนรวบรวมไว้ เช่น หอฉางซา และหอเยว่กั๋ว

ชื่อหออวี้จางยังชวนให้นึกถึง 罗从彦 (แต้จิ๋ว โล้ช้งงั่ง / จีนกลาง หลัวฉงเยี่ยน) นักปรัชญาชาวฝูเจี้ยนสมัยซ่ง ที่คนยกย่องเรียกว่าอาจารย์อวี้จาง โคลงคู่ในศาลตระกูลหลัวหลายแห่งจึงเขียนถึงการสืบทอดวิชาปรัชญาสายหลี่เสวีย อย่างบ้านในภาพนี้

บ้านตระกูลหลัวชาวแคะ แซ่โล้ ที่กวนซี ไต้หวัน หลังคากระเบื้องแดงปลายโค้ง ป้ายแดงเหนือประตูเขียนอักษรทองว่าหออวี้จาง มีโคลงคู่สีแดงสองข้างประตู
ห้องโถงบ้านตระกูลหลัวชาวแคะที่กวนซี อำเภอซินจู๋ ไต้หวัน ป้ายเหนือประตูเขียนว่า 豫章堂 (หออวี้จาง) โคลงคู่ข้างประตูกล่าวถึงวิชาหลี่เสวียที่ตระกูลสืบทอด · ภาพ: M940504 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว

ศูนย์กลางของแซ่หลัวอยู่ในแอ่งหูเป่ย หูหนาน และเจียงซีมาตั้งแต่ต้น ชาวแคะแซ่หลัวเล่าว่าบรรพชนเคยหนีภัยไปพักที่สือปี้ ฝูเจี้ยน ก่อนกระจายไป 梅州 (แต้จิ๋ว บ๊วยจิว / จีนกลาง เหมยโจว)

ชาวกวางตุ้งมีตำนานตรอก 珠玑巷 (แต้จิ๋ว จูกีหั่ง / จีนกลาง จูจีเซี่ยง) ที่ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมระดับชาติของจีน เล่าว่าในปี 1131 罗贵 (แต้จิ๋ว โล้กุ่ย / จีนกลาง หลัวกุ้ย) นำ 97 ครัวเรือนจาก 33 แซ่ อพยพจากตรอกจูจีในเมืองหนานสยง ลงไปบุกเบิกแถบเจียงเหมิน ศาลตระกูลหลัวในกว่างโจวบางแห่งยังเขียนที่มานี้ไว้หน้าศาล

ศาลบรรพชนใหญ่ตระกูลหลัว แซ่โล้ ที่หมู่บ้านเหิงซา กว่างโจว อาคารชั้นเดียวหลังคากระเบื้อง ป้ายสีน้ำเงินเหนือประตูไม้สีดำ ล้อมด้วยตึกสมัยใหม่
ศาลบรรพชนตระกูลหลัวที่หมู่บ้านเหิงซา เขตหวงผู่ กว่างโจว ป้ายเหนือประตูเขียนว่า 羅氏大宗祠 (จีนกลาง หลัวซื่อต้าจงฉือ — ศาลบรรพชนใหญ่ตระกูลหลัว) เสาขวาของประตูเขียนว่า 南雄分派 (จีนกลาง หนานสยงเฟินไพ่ — แยกสายมาจากหนานสยง) ตรงกับตำนานตรอกจูจี · ภาพ: Pkkj / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ตำบลทังหนาน ตำบลที่เกือบทุกคนแซ่โล้

เรื่องที่ใกล้ตัวลูกหลานแต้จิ๋วที่สุดคือตำบล 汤南 (แต้จิ๋ว เทงลั้ม / จีนกลาง ทังหนาน) อำเภอ 丰顺 (แต้จิ๋ว ฮงซุ่ง / จีนกลาง เฟิงซุ่น) ปัจจุบันขึ้นกับเมืองเหมยโจว มี 53 หมู่บ้าน ประชากรราว 4.3–5.2 หมื่นคน และกว่า 95% แซ่หลัว บทความของ NetEase ปี 2024เล่าว่าชาวทังหนานพูดภาษาแต้จิ๋ว และเรียกตัวเองว่าคนแต้จิ๋วที่มีบรรพชนเป็นแคะ คนแซ่ซื้อในไทยหลายบ้านก็มีรากที่อำเภอเดียวกันนี้ ตามที่เล่าไว้ในบทความแซ่ซื้อ แซ่สวี (徐)

ตามบันทึกของตระกูล ต้นตระกูลคือ 罗安 (แต้จิ๋ว โล้อัง / จีนกลาง หลัวอัน) สมัยปลายซ่งใต้ บรรพชนเดินทางจากหูเป่ย ผ่านหนานชาง และผูเถียนในฝูเจี้ยน ก่อนเข้าถิ่นแต้จิ๋ว สุสานของท่านอายุกว่า 700 ปี เป็นโบราณสถานระดับอำเภอ ลูกหลานสืบมาราว 28 รุ่น น้องชายสองคนของท่านแยกไปเตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) และยังมีคนแซ่หลัวอีกสายในโผวเล้ง (普宁 — จีนกลาง ผู่หนิง)

เรื่องที่ผมชอบที่สุดเกิดในปี 1738 เมื่อทางการโอนทังหนานจากอำเภอกิ๊กเอี๊ยไปขึ้นกับอำเภอเฟิงซุ่นที่ตั้งใหม่ ตระกูลหลัวคัดค้านว่าพวกตนเป็นคนแต้จิ๋ว การเรียนและการค้าล้วนมุ่งไปแต้จิ๋วกับซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) แหล่งของตระกูลเล่าว่าทางการตกลงว่าถ้าไม่มีคนทังหนานสอบได้ขั้นสูงภายในเวลาที่กำหนด ก็ให้กลับไปขึ้นกับกิ๊กเอี๊ย จนปี 1793 罗龙光 (แต้จิ๋ว โล้เล้งกวง / จีนกลาง หลัวหลงกวง) สอบได้จิ้นซื่อ ทังหนานจึงอยู่กับเฟิงซุ่นถาวร เรื่องนี้ยังไม่พบเอกสารราชการยืนยัน แต่ก็บอกได้ว่าชาวทังหนานภูมิใจในความเป็นแต้จิ๋วแค่ไหน

คนแต้จิ๋วมีคำพูดเก่าว่า "เท่งไฮ้ไม่มีแคะ ต้าปู้ไม่มีแต้จิ๋ว" ส่วนแถบกิ๊กเอี๊ย เฟิงซุ่น และโผวเล้ง คนสองกลุ่มอยู่ปนกัน บรรพบุรุษผมมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ซึ่งผมเคยทำแผนที่เขตปกครองเท่งไฮ้ 11 ตำบลไว้ อ่านคำพูดนี้แล้วก็เข้าใจคนทังหนานมากขึ้น

แซ่โล้ในเมืองไทย

ผมพบชื่อองค์กรของคนแซ่หลัวในไทยอย่างน้อย 3 ชื่อ แต่ยังไม่พบปีก่อตั้ง ที่อยู่ และชื่อภาษาไทยทางการ

  • 泰国罗氏宗亲总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วหลัวซื่อจงชินจ่งฮุ่ย — สมาคมตระกูลหลัวแห่งประเทศไทย) ข่าวของรัฐบาลอำเภอเฟิงซุ่นปี 2016 รายงานว่ารองนายกสมาคมเป็นนักธุรกิจไทยเชื้อสายทังหนาน
  • 泰国罗氏宗亲联谊总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วหลัวซื่อจงชินเหลียนอี้จ่งฮุ่ย) ข่าวงานส่งเสริมการลงทุนของตำบลทังหนานเมื่อพฤศจิกายน 2025ระบุว่าองค์กรนี้ส่งคณะไปร่วมงาน อาจเป็นองค์กรเดียวกับองค์กรแรกที่เรียกต่างกัน แต่ยังยืนยันไม่ได้
  • 泰国赖罗傅宗亲会 (จีนกลาง ไท่กั๋วไล่หลัวฟู่จงชินฮุ่ย — สมาคมตระกูลไล่-หลัว-ฟู่แห่งประเทศไทย) เจ้าภาพการประชุมใหญ่สหพันธ์ไล่-หลัว-ฟู่โลกครั้งที่ 10 ในไทยเมื่อปี 2000

ไล่ หลัว ฟู่ สามแซ่ที่นับเป็นครอบครัวเดียว

สามแซ่ 赖罗傅 (จีนกลาง ไล่ หลัว ฟู่) ถือคติว่าเป็นครอบครัวเดียวกัน คำอธิบายหนึ่งเล่าว่าสามรัฐเล็กอยู่ใกล้กัน เมื่อรัฐฉู่ทำลายทีละรัฐ ผู้คนเปลี่ยนแซ่ไปพึ่งกันจนสายเลือดปนกัน จึงห้ามสามแซ่แต่งงานกัน แต่คำอธิบายยังมีหลายแบบและไม่มีข้อยุติทางวิชาการ ที่แน่ ๆ คือสหพันธ์ไล่-หลัว-ฟู่โลกตั้งที่ฮ่องกงปี 1981 และจัดประชุมครั้งที่ 10 ที่ประเทศไทยปี 2000

ส่วนนามสกุลไทยของแซ่โล้ ผมยังไม่พบนามสกุลที่ยืนยันได้ว่ามาจากแซ่นี้ วิธีที่แม่นที่สุดคือดูป้ายบรรพชนว่าเขียน 罗 หรือ 羅 แล้วถามผู้ใหญ่ว่าบรรพบุรุษมาจากทังหนานหรือเปล่า

ทุกวันนี้คนแซ่หลัวอยู่ที่ไหนในจีน

แซ่หลัวเป็นแซ่ของภาคใต้และตะวันตกเฉียงใต้ เสฉวนมีมากที่สุด ราว 15.7–17% ของทั้งหมด เสฉวน กวางตุ้ง และหูหนานรวมกันราว 41% ในเมืองใหญ่ แซ่หลัวเป็นอันดับ 8 ของกุ้ยหยาง อันดับ 9 ของฉงชิ่งและเฉิงตู และอันดับ 10 ของฉางซา

นอกจากทังหนาน สถานที่ที่ลูกหลานอาจอยากไปเห็นคือศาลบรรพชนตระกูลหลัวที่เหลียงซี เมืองเจียงเหมิน สร้างปี 1707 เป็นโบราณสถานระดับมณฑล และศาลตระกูลหลัวแห่งอวี้จางที่หนานชาง สร้างเสร็จปี 2013

บุคคลสำคัญแซ่หลัว

ชื่อจีน คำอ่าน ยุค เป็นที่จดจำเพราะ
罗从彦 แต้จิ๋ว โล้ช้งงั่ง / จีนกลาง หลัวฉงเยี่ยน 1072–1135 นักปรัชญาสายหลี่เสวีย
罗贯中 แต้จิ๋ว โล้ก่วงตง / จีนกลาง หลัวก้วนจง ราว 1330–1400 ผู้ประพันธ์นิยายสามก๊ก
罗万杰 แต้จิ๋ว โล้บ่วงเกี๊ยก / จีนกลาง หลัวว่านเจี๋ย ปลายหมิง จิ้นซื่อชาวทังหนาน ตามบันทึกของตระกูล
罗芳伯 แต้จิ๋ว โล้ฮวงแปะ / จีนกลาง หลัวฟางป๋อ 1738–1795 ชาวแคะ ผู้ตั้งหลานฟางบนเกาะบอร์เนียว
罗福星 แต้จิ๋ว โล้ฮกแช / จีนกลาง หลัวฝูซิง 1886–1914 ผู้นำต่อต้านญี่ปุ่นในไต้หวัน
罗香林 แต้จิ๋ว โล้เฮียงลิ้ม / จีนกลาง หลัวเซียงหลิน 1906–1978 ผู้วางรากฐานวิชาแคะศึกษา
罗维 จีนกลาง หลัวเหวย 1918–1996 ผู้กำกับฮ่องกง Lo Wei ผู้กำกับภาพยนตร์ที่บรูซ ลี และเฉินหลงแสดงนำในช่วงแรก

คนไทยรู้จักหลัวก้วนจงผ่านนิยายสามก๊ก ซึ่งแต่งเติมจากพงศาวดารไว้หลายตอน ตัวอย่างหนึ่งคือเรื่องม้าเช็กเทาที่นิยายกับพงศาวดารเล่าไม่ตรงกัน

รูปปั้นหลัวก้วนจง ผู้ประพันธ์นิยายสามก๊ก คนแซ่หลัว ยืนสวมเสื้อคลุมยาวบนแท่นหินสีดำที่สลักชื่อด้วยอักษรสีทอง ท่ามกลางต้นสนและท้องฟ้าสีคราม
รูปปั้นหลัวก้วนจงที่ลานผิงหู มณฑลซานตง ฐานเขียนชื่อท่านกับปีโดยประมาณ 1330–1400 · ภาพ: Snghrax / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

หลัวฟางป๋อเป็นชาวแคะจากแถบเหมยโจว ปี 1777 ท่านตั้งกงสีหลานฟาง (兰芳 — แต้จิ๋ว ลั้งฮวง / จีนกลาง หลานฟาง) บนเกาะบอร์เนียว ซึ่งบทความหลัวฟางป๋อในวิกิพีเดียภาษาจีนเรียกว่าสาธารณรัฐหลานฟาง ท่านเสียชีวิตที่ปอนเทียนัค ในอินโดนีเซียปัจจุบัน

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ทุกวันที่ 26 ตุลาคม ลูกหลานแซ่หลัวไหว้หลัวจูที่ศาลตระกูลหลัวแห่งอวี้จาง หมู่บ้านไป่หลิน หนานชาง จัดปีละครั้งเล็ก สามปีครั้งใหญ่ ข่าวพิธีปี 2017ระบุว่ามีผู้มาร่วมกว่า 600 คน รวมผู้แทนจากมาเลเซีย

คำสอนประจำตระกูลหลัวแห่งอวี้จางฉบับหนึ่งสอนว่า มนุษย์มีบรรพชนเป็นราก เหมือนต้นไม้ที่ถ้าไม่มีรากก็ผุพัง ฉบับนี้มาจากสายหนึ่ง ไม่ใช่ฉบับกลางของทั้งตระกูล

ลำดับอักษรประจำรุ่นของสายทังหนาน แหล่งพงศาวดารให้ไว้เพียงวรรคเดียวคือ 克士光恩文 (จีนกลาง เค่อ ซื่อ กวง เอิน เหวิน) ใครมีสมุดลำดับสกุลสายนี้อยู่ที่บ้าน ลองเทียบกับชื่อจีนของอากงอาม่าดูได้ครับ

ที่ทังหนานยังมีประเพณีแบบแต้จิ๋ว เช่น 出花园 (จีนกลาง ชูฮวาหยวน — พิธีออกจากสวนดอกไม้) พิธีบรรลุนิติภาวะเมื่ออายุ 15 ปี การแห่เทพประจำหมู่บ้าน และบางหมู่บ้านมีการกระโดดข้ามกองไฟเพื่อขอให้ปีใหม่รุ่งเรือง

เรื่องอาหาร ผมไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่หลัวโดยตรง ที่ใกล้เคียงที่สุดคือของขึ้นชื่อของทังหนาน ได้แก่ หมี่เส้นดึงมือที่สืบทอดกว่า 300 ปี คล้ายหมี่ซั่วที่คนแต้จิ๋วในไทยกินเป็นอาหารมงคล ขนมกุยช่าย และหัวไชโป๊ ทั้งหมดเป็นอาหารประจำถิ่น ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

คำถามที่พบบ่อย

แซ่หลัว แซ่โล้ มาจากไหน?

สืบจากชาวรัฐหลัวสมัยราชวงศ์โจว ซึ่งถูกรัฐฉู่ทำลายเมื่อ 690 ปีก่อนคริสตกาล แล้วใช้ชื่อรัฐเป็นแซ่ ถิ่นเดิมสำคัญคืออวี้จางหรือหนานชาง ส่วนสายแต้จิ๋วที่ชัดที่สุดคือตำบลทังหนาน อำเภอเฟิงซุ่น

แซ่หลัว ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 罗 ตัวเต็มเขียนว่า 羅 ทั้งสองแบบคือแซ่เดียวกัน

แซ่โล้ ภาษาแต้จิ๋วกับจีนกลางอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่าโล้ จีนกลางอ่านว่าหลัว ทั้งสองชื่อคือแซ่เดียวกัน

แซ่หลัว ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

พินอินสะกด Luo ฮ่องกงมักสะกด Lo หรือ Law คนแต้จิ๋วมักสะกด Low ส่วนสิงคโปร์และมาเลเซียพบ Loh

แซ่หลัว แปลว่าอะไร?

อักษร 罗 แปลว่าตาข่ายดักนก แต่ในฐานะแซ่ มาจากชื่อรัฐหลัวโบราณ

บทสรุป

แซ่โล้มีรากสองชั้น ชั้นแรกคือรัฐหลัวเล็ก ๆ ที่ถูกทำลายเมื่อกว่า 2,700 ปีก่อน กับถิ่นเดิมอวี้จางที่ลูกหลานยังกลับไปไหว้ ชั้นที่สองใกล้ตัวคนไทยกว่า คือตำบลทังหนานที่ทั้งตำบลแซ่เดียวกัน พูดภาษาแต้จิ๋ว และยังมีญาติในเมืองไทย

หลายเรื่องในบทความนี้ยังเป็นบันทึกของตระกูลที่รอการยืนยัน ถ้าลูกหลานแซ่โล้บ้านไหนมีป้ายบรรพชน ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือเรื่องเล่าที่ต่างออกไป แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 20 แซ่ใหญ่

แซ่อันดับ 19 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่ใหญ่ของจีนทีละแซ่ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของ 100 แซ่แรกได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 100 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 100 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่โล้นี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่โล้ใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน