แซ่เปา (包) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเปา จากแคว้นฉู่สู่จีนใต้

แซ่เปาเขียนด้วยอักษร 包 ตัวเดียว เป็นอักษรเดียวกับคำว่า "ห่อ" ในซาลาเปา (包子) ที่พิเศษคือแซ่นี้อ่านว่า "เปา" เหมือนกันทั้งจีนกลาง (Bāo) แต้จิ๋ว (bao1) และฮกเกี้ยน คนไทยรู้จักแซ่นี้ดีที่สุดจากเปาบุ้นจิ้น (包拯) ขุนนางผู้เที่ยงธรรมแห่งราชวงศ์ซ่ง

ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่เปาในจีนราว 1.23 ล้านคน อยู่ราวอันดับประมาณ ~139 และเขตที่มีคนแซ่เปามากที่สุดกลับเป็นมองโกเลียใน เพราะเป็นแซ่จีนที่ชาวมองโกลใช้มากที่สุด

ประเด็นสำคัญ

• 包 อ่านว่า เปา ทั้งจีนกลาง แต้จิ๋ว และฮกเกี้ยน อังกฤษสะกด Bao, Pao หรือ Pau
• 包 ไม่ใช่ 鲍 ซึ่งเป็นอีกแซ่หนึ่ง แม้เสียงใกล้กัน
• เปาบุ้นจิ้นเป็นที่มาของชื่อหอ 孝肃堂 และคำสั่งเสียต่อต้านการฉ้อโกงที่มีชื่อเสียง
• มองโกเลียในมีคนแซ่เปามากที่สุด
• เปาอวี้กัง ราชาเดินเรือฮ่องกง มาจากสายหนิงโปที่นับตัวเองเป็นทายาทเปาบุ้นจิ้น
• ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว และยังไม่พบสมาคมแซ่เปาในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่เปา (包)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	包 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน (คนละแซ่กับ 鲍)
จีนกลาง	เปา (Bāo เสียงที่ 1)
แต้จิ๋ว	เปา (bao1) ฮกเกี้ยน Pau ก็สะกดไทยว่าเปา
ภาษาอังกฤษ	Bao, Pao (ไต้หวัน มาเก๊า), Pau หรือ Pow (ฮ่องกง สิงคโปร์)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~139 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน	ราว 1.23 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.11–1.35 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	มองโกเลียใน (ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล	ซ่างต่าง (上党 แถบฉางจื้อ ชานซี) · ตานหยาง (丹阳 แถบเซวียนเฉิง อานฮุย)
ชื่อหอ	孝肃堂 · 刚毅堂 · 上党堂 · 丹阳堂
ลำดับในตำราร้อยแซ่	ลำดับที่ 185

ถ้าอยากเทียบจำนวนคนกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่เปา ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่เปาเขียนด้วยอักษร 包 ความหมายทั่วไปคือ "ห่อ" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อบรรพชนอย่างเปาซี (包羲) และเซินเปาซวี (申包胥)

แซ่เปาอ่านง่ายสำหรับคนไทย เพราะจีนกลางอ่าน Bāo แต้จิ๋วอ่าน bao1 ทุกถิ่นตามพจนานุกรม Mogher หน้าอักษร 包 และฮกเกี้ยนอ่าน Pau ทั้งหมดสะกดไทยว่า "เปา" ได้เหมือนกัน วิกิพีเดียภาษาไทยหน้าเปา เจิ่ง ระบุว่าชื่อ "เปาบุ้นจิ้น" และ "เปาจิ้น" มาจากเสียงฮกเกี้ยน แต่เสียงแต้จิ๋วของแซ่ก็สะกดไทยตรงกันพอดี

ระวังสับสนกับแซ่ 鲍

แซ่ 鲍 (จีนกลางอ่าน Bào เสียงที่ 4) เป็นคนละแซ่กับ 包 แม้เสียงใกล้กัน และ 上党堂 ก็เป็นชื่อหอหลักของแซ่ 鲍 ด้วย สองแซ่นี้จึงสับสนกันง่าย ควรดูอักษรบนป้ายบรรพชนเพื่อความแน่ใจ

แซ่เปา มาจากไหน

ตามวิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่เปาและเว็บตระกูล แซ่เปามีทั้งสายชาวฮั่นและสายชนกลุ่มน้อย

เซินเปาซวี ผู้ร่ำไห้เจ็ดวันเจ็ดคืน

สายที่เว็บตระกูลเรียกว่า "สายแท้ของชาวฮั่น" สืบจาก申包胥 (จีนกลาง เซินเปาซวี) ขุนนางใหญ่และเชื้อพระวงศ์แคว้นฉู่ (แซ่หมี่ 芈) ปลายยุคชุนชิว คำว่า "申" ในชื่อท่านเป็นชื่อเมืองเซินแถบหนานหยาง เหอหนาน ไม่ใช่แซ่ ซึ่งต่างจากแซ่ซิง แซ่เชิน (申)

เมื่อแคว้นอู๋ตีเมืองหลวงของฉู่แตกในปี 506 ก่อน ค.ศ. ท่านไปขอทัพจากแคว้นฉิน ยืนร่ำไห้หน้าราชสำนักฉินเจ็ดวันเจ็ดคืน จนฉินยอมส่งทัพมาช่วย ตำรา《通志》(จีนกลาง ทงจื้อ) บันทึกว่าลูกหลานนำอักษรกลางของชื่อ คือ "包" มาเป็นแซ่

เปาซี หรือฝูซี

อักษร 包 ใช้แทน 庖 ได้ กษัตริย์ในตำนานฝูซี (伏羲) จึงมีอีกชื่อว่า "包羲" ตำรา《路史》สมัยซ่งระบุว่าลูกหลานของเปาซีมีแซ่เปา สายนี้เป็นตำนาน

ชนกลุ่มน้อย

ชาวมองโกลตระกูล 孛儿只斤 (Borjigin) ซึ่งเป็นตระกูลของเจงกิสข่าน เลือกเสียง "博/包" มาเป็นแซ่จีน บางถิ่นใช้ 宝 鲍 博 หรืออักษรอื่น ชาวแมนจูหลายตระกูลก็ใช้ 包 สมัยซ่งราชสำนักพระราชทานแซ่ 包 แก่หัวหน้าเผ่าเชียง และชาวหุยบางส่วนก็ใช้แซ่นี้

สาย	บรรพชน	ยุค	ตำนานหรือหลักฐาน
เซินเปาซวี	申包胥 (แซ่หมี่)	ชุนชิว	ตัวบุคคลมีใน《左传》《史记》 การใช้แซ่อ้างตาม《通志》
เปาซี หรือฝูซี	包羲 (伏羲)	ตำนาน	อ้างตาม《路史》สมัยซ่ง
มองโกล	孛儿只斤 / 包屯古德	หยวนถึงปัจจุบัน	มีเอกสาร (แหล่งรอง)
แมนจูและหุย	堡达氏 褒佳氏 巴雅拉氏	ชิง	มีเอกสาร (แหล่งรอง)
เชียง (พระราชทานแซ่)	俞龙珂 → 包顺	ซ่งเหนือ	มีเอกสาร (แหล่งรอง)

ข้อควรรู้คือ แซ่เปาของชาวมองโกลก็มาจากตระกูลอื่นได้ด้วย จึงไม่ควรสรุปว่าคนแซ่เปาชาวมองโกลทุกคนเป็นเชื้อสายเจงกิสข่าน

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
上党 / 上党堂 (จีนกลาง ซ่างต่าง)	ถิ่นเดิมและชื่อหอ	แคว้นหานตั้งในยุคจั้นกั๋ว ศูนย์กลางที่หูกวน (壶关) ใกล้ฉางจื้อ ชานซี ต้นสายแคะในฝูเจี้ยนก็ระบุภูมิลำเนาเดิมว่าซ่างต่าง
丹阳 / 丹阳堂 (จีนกลาง ตานหยาง)	ถิ่นเดิมและชื่อหอ	ตั้งเมื่อ 121 ปีก่อน ค.ศ. ศูนย์กลางที่เซวียนเฉิง อานฮุย ปัจจุบันยังมีตระกูลเปามากในอำเภอตานหยาง เจียงซู
孝肃堂	ชื่อหอเชิงเกียรติประวัติ	จากสมัญญาหลังมรณกรรม "孝肃" (เซี่ยวซู่) ของเปาบุ้นจิ้น
刚毅堂	ชื่อหอเชิงคติ	ระลึกความแข็งแกร่งเที่ยงตรงของบรรพชน

รายละเอียดอ่านเพิ่มได้ที่บทความถิ่นเดิมและชื่อหอของแซ่เปาบนเว็บตระกูล แซ่เปาไม่อยู่ในกลุ่มแซ่ร่วมหออย่าง 六桂堂 และยังไม่พบหลักฐานการใช้หอร่วมกับแซ่อื่น

เส้นทางลงใต้ จากเหอเฝย์สู่เจ้อเจียง ฝูเจี้ยน และกวางตุ้ง

สายเซินเปาซวีเริ่มที่แคว้นฉู่แถบหนานหยาง สมัยฮั่นตะวันออกมีขุนนางเปาเสียน (包咸) และสมัยถังมีกวีพ่อลูกตระกูลเปาสามคน

ซ่งเหนือ เปาบุ้นจิ้นแห่งเหอเฝย์

เปาบุ้นจิ้น (包拯 จีนกลาง เปาเจิ่ง) ชื่อรอง 希仁 เป็นชาวหลูโจว ปัจจุบันคือเมืองเหอเฝย์ อานฮุย สอบได้จิ้นซื่อปี ค.ศ. 1027 ดำรงตำแหน่งตรวจการ ราชบัณฑิตหอหลงถู (龙图阁直学士) และผู้ปกครองนครไคเฟิง สุสานของท่านอยู่ที่เหอเฝย์

ซ่งใต้ สายหนิงโปและสายแคะฝูเจี้ยน

• สายหนิงโป ตามสมุดลำดับสกุล《横河堰包氏宗谱》 บรรพชนตามราชสำนักซ่งใต้มาหลินอัน (หางโจว) แล้วย้ายไปเจิ้นไห่ (镇海) ปัจจุบันคือหมู่บ้านจงเปา (钟包村) ตระกูลนี้นับตัวเองเป็นทายาทของเปาบุ้นจิ้น และเป็นบ้านเกิดของเปาอวี้กัง (包玉刚) ราชาเดินเรือแห่งฮ่องกง
• สายแคะฝูเจี้ยน 包始仁 (จีนกลาง เปาสื่อเหริน) บรรพชนย้ายลงใต้จนมาอยู่ที่ "包家坊" เมืองหนานเฉิง เจียงซี ท่านเป็นอาจารย์ประจำทิงโจวในรัชสมัยซ่งเซี่ยวจง เคยรักษาการนายอำเภอซ่างหาง (上杭) ศูนย์กลางของชาวแคะ แล้วตั้งรกรากริมแม่น้ำทิงเจียง เป็นต้นสาย "闽杭包氏"

หยวนถึงชิง แซ่เปาของชาวมองโกล

ชาวมองโกลตระกูล 孛儿只斤 เริ่มใช้แซ่จีนในเขตที่อยู่ปะปนกับชาวฮั่น ทำให้แซ่เปากลายเป็นแซ่ใหญ่ในมองโกเลียในและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

กวางตุ้งยุคปัจจุบัน

สมาคมตระกูลเปาโลก สาขากวางตุ้งและไหหลำ ก่อตั้งที่เซินเจิ้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2014 และออกเยี่ยมชุมชนตระกูลเปาที่หยุนฝู เหมาหมิง สวีเหวิน และหมู่บ้านในอำเภออู่หัว เมืองเหมยโจว (2017) ยังมีสมาคมระดับอำเภอที่ตงหยวน หลงชวน อิงเต๋อ ทั้งหมดเป็นเขตชาวแคะหรือกวางตุ้งตะวันตก

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่าผมยังไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือตัวเลขประชากรแซ่เปาในเมืองแต้จิ๋ว (潮州 เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 เจียหยาง) และการค้นเรื่องศาลเปากงในแต้จิ๋วก็ไม่พบข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

แซ่เปาในประเทศไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會) และรายชื่อสมาคมแซ่บนเว็บ thaicn แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่เปาในไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 และ 2020 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายจีนหรือนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้

แต่ "เปา" เป็นชื่อที่คนไทยคุ้นหู เพราะละครโทรทัศน์ไต้หวันเรื่องเปาบุ้นจิ้นที่ออกอากาศทางช่อง 3 จนมีงานวิจัยของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยศึกษาผลทางสังคมของละครชุดนี้ต่อผู้ชมในกรุงเทพฯ

ในไทยยังมี "ศาลเจ้าเปาบุ้นจิ้น" หลายแห่ง แต่เป็นศาลเทพเจ้าที่บูชาเปากงในฐานะเทพแห่งความยุติธรรม ไม่ใช่ศาลบรรพชนของตระกูลเปา

ลูกหลานบ้านไหนแซ่ 包 จริง และแน่ใจว่าไม่ใช่ 鲍 มีป้ายบรรพชนหรือป้ายหอ "孝肃堂" "上党堂" อยู่ในบ้าน เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานของตระกูลเปาในเมืองไทยที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้คนแซ่เปาอยู่ที่ไหนในจีน

มองโกเลียในมีคนแซ่เปามากที่สุด สอดคล้องกับข้อมูลการกระจายตัวบนเว็บตระกูลเปา

พื้นที่	ความสำคัญ
มองโกเลียใน	มากที่สุด ส่วนใหญ่เป็นชาวมองโกลแซ่เปา
ตงเป่ย ซินเจียง ชิงไห่ กานซู่	ชาวมองโกลและแมนจูแซ่เปา
เจียงซู	ตานหยาง ชาวฮั่นแซ่เปา
เจ้อเจียง	หนิงโป (หมู่บ้านจงเปา เจิ้นไห่) และไท่ชุ่น (ศาลบรรพชนตระกูลเปาอวี้เหยียน)
อานฮุย	เหอเฝย์ บ้านเกิดและสุสานเปาบุ้นจิ้น
กวางตุ้ง	เขตชาวแคะและกวางตุ้งตะวันตก
แต้จิ๋ว	ไม่พบชุมชนที่มีหลักฐาน

บุคคลสำคัญแซ่เปา

บุคคล	ยุค	บทบาท
เซินเปาซวี (申包胥)	ชุนชิว	ขุนนางแคว้นฉู่ ร่ำไห้ขอทัพฉินกู้ชาติ ต้นแซ่สายหลัก
เปาเสียน (包咸)	ฮั่นตะวันออก	ขุนนางตำแหน่งต้าหงหลู
เปาหรง เปาเหอ เปาจี๋ (包融 包何 包佶)	ถัง	กวีพ่อลูก
เปาบุ้นจิ้น (包拯)	ซ่งเหนือ (999–1062)	ขุนนางผู้ซื่อตรง สมญา "包青天" ได้รับบูชาเป็นเทพในหลายท้องถิ่น
เปาฮุย (包恢)	ซ่งใต้	นักปรัชญาสำนักหลี่เสวีย (理学)
เปาซื่อเฉิน (包世臣)	ชิง	นักอักษรศิลป์
เปาเทียนเซี่ยว (包天笑)	1876–1973	นักเขียนและนักแปล
เปาอวี้กัง (包玉刚)	1918–1991	ราชาเดินเรือ เกิดที่หมู่บ้านจงเปา หนิงโป ย้ายไปฮ่องกงปี 1948 สมุดลำดับสกุลนับท่านเป็นทายาทรุ่นที่ 29 ของเปาบุ้นจิ้น

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหารที่ผูกกับเปาบุ้นจิ้น

แซ่เปาไม่มีอาหารประจำตระกูล แต่มีอาหารที่ผูกกับเปาบุ้นจิ้นที่เหอเฝย์

• ปลาเปากง (包公鱼) เมนูขึ้นชื่อของเหอเฝย์ ใช้ปลาจี้ (鲫鱼) หลังดำจากแม่น้ำเปาเหอ (包河) ที่ไหลผ่านศาลเปากง ชาวบ้านเห็นหลังดำของปลาแล้วนึกถึง "เปาหน้าดำ" เคี่ยวไฟอ่อนในหม้อดินกับรากบัวราว 5 ชั่วโมงจนกระดูกนุ่ม แล้วเสิร์ฟเย็น
• รากบัวเปาเหอ (包河藕) เล่ากันว่าหักแล้ว "ไม่มีใย" (无丝) ซึ่งพ้องเสียงกับ 无私 (ไม่เห็นแก่ตัว) จึงใช้เปรียบความเที่ยงธรรมของเปาบุ้นจิ้น

คำสั่งเสียของเปาบุ้นจิ้น

แซ่เปามีคำสอนประจำตระกูลที่มีชื่อที่สุดชิ้นหนึ่งของจีน คือ《包拯家训》 ยาวเพียง 37 อักษร

后世子孙仕宦，有犯赃滥者，不得放归本家；亡殁之后，不得葬于大茔之中。不从吾志，非吾子孙。 "ลูกหลานรุ่นหลังที่รับราชการ หากผู้ใดฉ้อราษฎร์บังหลวง ห้ามกลับเข้าบ้านตระกูล ตายแล้วห้ามฝังในสุสานบรรพชน ผู้ใดไม่ทำตามเจตนาเรา ย่อมไม่ใช่ลูกหลานของเรา"

ท้ายคำสั่งเสียมีอีก 14 อักษร สั่งให้สลักลงศิลาตั้งไว้ที่ผนังตะวันออกของโถงบ้าน ปัจจุบันศิลาจารึกนี้อยู่ในเขตโบราณสถานเปากงที่เหอเฝย์ และหน่วยงานด้านวินัยของจีนยังใช้คำสอนนี้รณรงค์ต่อต้านคอร์รัปชัน

ศาลและสถานที่ระลึก

ศาลเปากง (包公祠) และสุสานเปาบุ้นจิ้นที่เหอเฝย์ ศาลเปากงที่ไคเฟิง และบ้านเกิดเปาอวี้กังที่หมู่บ้านจงเปา ซึ่งเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ส่วนวันไหว้บรรพชนประจำแซ่ยังไม่พบกำหนดเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เปา ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 包 ตัวเดียว ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน เป็นแซ่ลำดับที่ 185 ในตำราร้อยแซ่ ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 鲍

แซ่เปา แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า "เปา" (bao1) เหมือนกันทุกถิ่น ตรงกับรูปที่คนไทยใช้ในชื่อเปาบุ้นจิ้น

แซ่เปา จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เปา" (Bāo เสียงที่ 1) เช่นกัน แซ่นี้จึงเรียกเหมือนกันทุกสำเนียง

เปาบุ้นจิ้นแซ่อะไร?

เปาบุ้นจิ้น (包拯) แซ่เปา (包) ชื่อตัวว่า 拯 ชื่อ "เปาบุ้นจิ้น" ที่คนไทยคุ้นมาจากเสียงฮกเกี้ยน ท่านเป็นชาวเหอเฝย์ อานฮุย

แซ่เปา มาจากไหน?

สายหลักของชาวฮั่นสืบจากเซินเปาซวี ขุนนางแคว้นฉู่ ลูกหลานนำอักษร 包 ในชื่อมาเป็นแซ่ นอกจากนี้ยังมีสายชาวมองโกล แมนจู และเชียง

แซ่เปา ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Bao ตามจีนกลาง Pao ในไต้หวันและมาเก๊า และ Pau หรือ Pow ในฮ่องกงและสิงคโปร์

บทสรุป

แซ่เปาเริ่มจากขุนนางแคว้นฉู่ผู้ร่ำไห้กู้ชาติ มีเปาบุ้นจิ้นเป็นหน้าเป็นตาของตระกูล ทุกวันนี้แซ่นี้อยู่ทั้งในหมู่ชาวฮั่นแถบเจียงหนาน และในหมู่ชาวมองโกลซึ่งมีจำนวนมากที่สุด

ผมยังไม่พบสายแซ่นี้ในแต้จิ๋วหรือในไทย แม้คนไทยจะรู้จักเปาบุ้นจิ้นทั่วประเทศ ถ้าลูกหลานแซ่ 包 คนไหนมีเรื่องเล่าของบ้าน มีชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลที่ต่างออกไป ช่วยแจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• แซ่เปา 包姓 ต้นกำเนิด ถิ่นเดิม และบุคคลสำคัญ (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• ที่มาและประวัติแซ่เปา 包姓的来源和历史 (族谱网)
• ต้นกำเนิด ถิ่นเดิม และชื่อหอของแซ่เปา (族谱网 เว็บตระกูล)
• การกระจายตัวของแซ่เปา 包姓分布 (炎黄包氏网 เว็บตระกูล)
• บันทึกการเยี่ยมชุมชนตระกูลเปาในกวางตุ้งและไหหลำ (炎黄包氏网 2016)
• สมาคมตระกูลเปาเยี่ยมเหมยโจวและอู่หัว (搜狐 2017)
• บ้านเกิดเปาอวี้กังที่หนิงโป 宁波包玉刚故居 (宁波本地宝)
• คำสั่งเสียของเปาบุ้นจิ้น 包拯家训 (คณะกรรมการวินัยอำเภออู่ผิง)
• ปลาเปากง 包公鱼 อาหารขึ้นชื่อเหอเฝย์ (天气网)
• ประวัติเปา เจิ่ง (วิกิพีเดียภาษาไทย)
• ผลทางสังคมของภาพยนตร์จีนชุดเปาบุ้นจิ้นต่อผู้ชมในกรุงเทพฯ (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)
• แซ่เปา Bao (surname) (English Wikipedia)