↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Yu (俞) Surname

แซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอวี๋ จากเหอเป่ยสู่จีนใต้

แซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞) มาจากไหน? ตำนานหมอหลวงอวี๋ฟู ถิ่นเดิมเหอเจียน แม่ทัพอวี๋ต้าโหยวผู้ปราบโจรสลัดในแต้จิ๋ว และต่างจากแซ่ 余 于 อย่างไร

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่ยู้ อักษร 俞 สีทองขนาดใหญ่ ข้างรูปปั้นครึ่งตัวแม่ทัพสวมหมวกเกราะ หมวกเกราะโบราณ จานปลา และซุ้มประตูศาลบรรพชนไม้หลังคาซ้อนชั้นยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอวี๋ จากเหอเป่ยสู่จีนใต้
ภาพปกแซ่ยู้ อักษร 俞 สีทองขนาดใหญ่ ข้างรูปปั้นครึ่งตัวแม่ทัพสวมหมวกเกราะ หมวกเกราะโบราณ จานปลา และซุ้มประตูศาลบรรพชนไม้หลังคาซ้อนชั้นยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอวี๋ จากเหอเป่ยสู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ยู้เขียนด้วยอักษร 俞 จีนกลางอ่านว่า "อวี๋" (Yú) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ยู้" (ru5) ซึ่งพบในตารางแซ่จีน–ไทยที่อิงเสียงแต้จิ๋ว ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ในจีนราว 1.41 ล้านคน อันดับประมาณ ~134 อยู่มากที่สุดในมณฑลเจ้อเจียง

ข้อควรรู้คือจีนกลางอ่าน 俞 เหมือนแซ่ 余 และ 于 แต่สำเนียงแต้จิ๋วอ่านต่างกันชัด ส่วนที่ผมสนใจคือแซ่นี้มีแม่ทัพที่เคยรบในแผ่นดินแต้จิ๋ว

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞) มีหลายต้นสาย ตำนานนิยมว่ามาจากหมอหลวงอวี๋ฟูสมัยจักรพรรดิเหลือง มีสายเชื้อพระวงศ์ยุคชุนชิว และสายมองโกลที่เปลี่ยนแซ่ปลายราชวงศ์หยวน ถิ่นเดิมของตระกูลคือเหอเจียนในเหอเป่ย ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.41 ล้านคน มากที่สุดในเจ้อเจียง ยังไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋ว แต่แม่ทัพอวี๋ต้าโหยวเคยปราบโจรสลัดในแต้จิ๋ว

ประเด็นสำคัญ

  • 俞 แต้จิ๋วอ่าน "ยู้" จีนกลางอ่าน "อวี๋" ต่างจาก 余 (อื๊อ) และ 于 (อี่) ที่จีนกลางอ่านเหมือนกัน
  • ต้นสายมีทั้งตำนานหมอหลวงอวี๋ฟู เชื้อพระวงศ์ยุคชุนชิว และตระกูลมองโกล
  • ถิ่นเดิมของตระกูลคือเหอเจียน ชื่อหอที่รู้จักได้แก่ 河间堂 流水堂 春在堂 และ 正气堂
  • สายแคะ "东粤俞氏" เข้ากวางตุ้งที่เฉิงเซียง (เหมยโจวปัจจุบัน) ไม่ใช่สายแต้จิ๋ว
  • สมัยหมิง แม่ทัพอวี๋ต้าโหยวปราบกองกำลังจางเหลียนที่เหรียวเพ้ง และล้อมโจรสลัดที่กิ๊กเอี๊ย
  • ยังไม่พบสมาคมแซ่ยู้ในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ยู้ แซ่อวี๋ (俞)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 俞 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน (ญี่ปุ่นนิยมเขียน 兪)
จีนกลาง อวี๋ (Yú เสียงที่ 2) ตามหลักราชบัณฑิตยสภาเขียน ยฺหวี
แต้จิ๋ว ยู้ (ru5) พบในตารางแซ่จีน–ไทยที่อิงเสียงแต้จิ๋ว
ภาษาอังกฤษ Yu, Yue (มาเก๊า U · มาเลเซีย Je หรือ Yii)
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~134 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.41 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.27–1.55 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจ้อเจียง (ข้อมูลฝูซี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล เหอเจียน (河间) มณฑลเหอเป่ย
ชื่อหอ 河间堂 · 流水堂 · 高山堂 · 江陵堂 · 春在堂 · 正气堂 · 思本堂

ถ้าอยากเทียบจำนวนคนกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ยู้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่ยู้เขียนว่า 俞 ใช้ตัวเดียวกันทั้งจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และฮ่องกง อักษรนี้เคยใช้แทน 腧 ที่หมายถึงจุดลมปราณในตำราแพทย์จีน ซึ่งโยงกับตำนานต้นแซ่

ชื่อแต้จิ๋ว ยู้ (ru5) ตรงกับที่ Wiktionary หน้าอักษร 俞 และพจนานุกรม Mogher ระบุเป็นเสียงอ่านของแซ่ และพบในตารางแซ่จีน–ไทยของบล็อก taiwanese2thai ที่เขียนว่า "俞 แซ่ยู้" ส่วนชื่อจีนกลาง อวี๋ เป็นรูปที่สื่อไทยใช้ทั่วไป บางแห่งเขียน "หยู"

ยู้ (俞) อื๊อ (余) อี่ (于) เป็นคนละแซ่

ในจีนกลาง ทั้งสามแซ่อ่านว่า "อวี๋" และสะกดอังกฤษว่า Yu เหมือนกัน แต่สำเนียงแต้จิ๋วแยกชัด คือ 俞 ยู้ · 余 อื๊อ · 于 อี่ หนังสือร้อยแซ่ภาษาไทยบางเล่มรวม "ยู้" ไว้ใต้ "แซ่หยู (余)" จึงอาจทำให้สับสน

ถ้าจะสืบประวัติบ้านตัวเอง ให้ดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนเป็นหลัก ใครเป็นแซ่ 余 อ่านต่อได้ที่บทความแซ่อื๊อ แซ่อวี๋ (余) ส่วนแซ่ 于 อยู่ที่บทความแซ่อี่ แซ่อวี๋ (于) นอกจากนี้ 喻 (Yù) ก็เป็นอีกแซ่หนึ่ง

แซ่ยู้ มาจากไหน

ตามวิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่อวี๋และหนังสือแซ่ แซ่ยู้มีหลายต้นสาย

สายตำนาน หมอหลวงอวี๋ฟู (俞跗) สมัยหวงตี้ (黄帝 จักรพรรดิเหลือง) มีหมอหลวงชื่อ "ฟู" เชี่ยวชาญการรักษาตามจุดลมปราณ (腧) คนจึงเรียกท่านว่า 腧跗 ต่อมาเขียนเป็น 俞 ลูกหลานจึงใช้เป็นแซ่ เรื่องนี้ย้อนไปถึงยุคก่อนประวัติศาสตร์ จึงควรถือเป็นตำนาน

สายเชื้อพระวงศ์ยุคชุนชิว มีสามสายตามตารางด้านล่าง หนึ่งในนั้นคือตำแหน่ง "俞人" ผู้ดูแลการต่อเรือของแคว้นฉู่

สายมองโกล ตระกูล 玉里伯牙吾氏 สายนี้มีหลักฐานชัดที่สุด ตามบันทึกที่มาของแซ่อวี๋ในถิ่นต่าง ๆ บนเว็บตระกูล ปลายราชวงศ์หยวน ผู้รอดชีวิตของตระกูลนี้หนีไปอยู่ลุ่มทะเลสาบเฉาหู (巢湖) อานฮุย แล้วเปลี่ยนแซ่ตามเสียง "玉" มาเป็น 俞

คนสำคัญคืออวี๋ติงอวี้ (俞廷玉) ผู้นำทัพเรือเฉาหูเข้าร่วมกับจูหยวนจาง (朱元璋) ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์หมิง อวี๋ติงอวี้ได้รับบรรดาศักดิ์ย้อนหลังเป็น "河间郡公" บุตรชายคือแม่ทัพเรืออวี๋ทงไห่ (俞通海)

สาย บรรพชน / เหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือหลักฐาน
หมอหลวงอวี๋ฟู 俞跗 ยุคตำนาน ตำนาน
แคว้นหลู่ (姬) 公子泄堵俞 ชุนชิว มีในหนังสือแซ่รุ่นหลัง
แคว้นเว่ย (姬) 甯俞 ชุนชิว ตัวบุคคลมีในประวัติศาสตร์ การสืบสายเป็นข้ออ้างของสมุดลำดับสกุล
แคว้นฉู่ (芈) ตำแหน่ง "俞人" ชุนชิว มีในหนังสือแซ่รุ่นหลัง
มองโกล 玉里伯牙吾氏 俞廷玉 – 俞通海 ปลายหยวน – ต้นหมิง มีทั้งสมุดลำดับสกุลและประวัติศาสตร์หมิง

แล้วอวี๋ปั๋วหยาล่ะ

นักดีดฉินผู้เป็นต้นเรื่อง "高山流水" (ขุนเขาสูง สายน้ำไหล ตำนานเพื่อนรู้ใจ) มักถูกเรียกว่า 俞伯牙 แต่วิกิพีเดียภาษาจีนหน้าปั๋วหยาอธิบายว่าเอกสารสมัยฮั่นระบุว่าท่านมีแซ่ (氏) ว่า 伯 ชื่อ 牙 ชื่อหอ 流水堂 และ 高山堂 จึงเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม ไม่ใช่หลักฐานทางสายเลือด ส่วนเพื่อนรู้ใจในตำนานคือจงจื่อชี (钟子期)

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมของตระกูลอวี๋คือเหอเจียน (河间) ในเหอเป่ย ศูนย์กลางอยู่แถบอำเภอเซี่ยน (献县) ปัจจุบัน คติ "俞氏望出河间" พบทั่วไป สาขาที่ผูเถียน (莆田) ฝูเจี้ยน ยังติดป้าย "河间世第" และบรรดาศักดิ์ของอวี๋ติงอวี้ก็คือ "河间郡公"

ชื่อหอ เรื่องราว
河间堂 ตั้งตามถิ่นเดิมเหอเจียน พบในสมุดลำดับสกุลสายกวางตุ้งและหูหนาน
流水堂 / 高山堂 จากตำนาน "高山流水" ของปั๋วหยากับจงจื่อชี
江陵堂 ตั้งตามถิ่นเจียงหลิง (จิงโจว หูเป่ย)
春在堂 ชื่อหอหนังสือของปราชญ์อวี๋เยว่ (俞樾) ที่ซูโจว
正气堂 ผูกกับแม่ทัพอวี๋ต้าโหยว (俞大猷) ซึ่งผลงานรวมเล่มชื่อ《正气堂集》
思本堂 ชื่อหอทั่วไป แปลว่า "คิดถึงรากเหง้า"
ซุ้มประตูศาลบรรพชนตระกูลอวี๋ 俞氏宗祠 หมู่บ้านวางโข่ว อำเภออู้หยวน เจียงซี ชายคาไม้ซ้อนหลายชั้น ป้ายพื้นดำอักษรทอง ของคนแซ่ยู้ แซ่อวี๋
ซุ้มประตูศาลบรรพชนตระกูลอวี๋ (汪口俞氏宗祠) หมู่บ้านวางโข่ว อำเภออู้หยวน มณฑลเจียงซี สร้างปี 1736 ปัจจุบันเป็นโบราณสถานสำคัญระดับชาติ · ภาพ: Simpleyoung / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

เส้นทางลงใต้ และแซ่ยู้กับแผ่นดินแต้จิ๋ว

ปี ค.ศ. 879 ตระกูลอวี๋หนีภัยจากเซวียนเฉิงเข้าเขตฮุยโจว ลูกหลานเป็นต้นสายอู้หยวน (婺源) และในปี 1110 อวี๋เกา (俞杲) ก็ตั้งหมู่บ้านวางโข่ว (汪口) ซึ่งยังเป็นหมู่บ้านแซ่อวี๋ที่สำคัญจนทุกวันนี้

ตามบทความแซ่อวี๋เข้าฝูเจี้ยนบนเว็บตระกูล ปี 1057 มีคนแซ่อวี๋ชาวผูเถียนสอบผ่าน แสดงว่าแซ่นี้เข้าฝูเจี้ยนไม่ช้ากว่ากลางราชวงศ์ซ่ง อีกสายอยู่ที่หลงเหยียน (龙岩) ส่วนตระกูลของแม่ทัพอวี๋ต้าโหยวที่จิ้นเจียง (晋江) เมืองเฉวียนโจว เป็นครอบครัวทหารที่มาจากอานฮุยพร้อมกองทัพหมิง

ในกวางตุ้ง บันทึกของตระกูลเล่าว่าบรรพชนสาย "东粤俞氏" ย้ายจากหมู่บ้านสือปี้ (石壁) อำเภอหนิงฮว่า ฝูเจี้ยน ไปตั้งรกรากที่เฉิงเซียง (程乡) ราวปี 1366 ตามเส้นทางคลาสสิกของชาวแคะ ทุกวันนี้มีสมาคมวัฒนธรรมตระกูลอวี๋มณฑลกวางตุ้ง ซึ่งจัดงานครบรอบ 6 ปีที่เหอหยวนในปี 2016

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ยู้ในแต้จิ๋ว ซัวเถา (汕头 ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 เจียหยาง) ที่มีเอกสารรองรับ

แหล่งที่เขียนว่าแซ่ยู้ "เข้า潮州府程乡县" หมายถึงเฉิงเซียง ซึ่งสมัยหมิงขึ้นกับจวนแต้จิ๋ว (潮州府) แต่ปัจจุบันคือเมืองเหมยโจว (梅州) ถิ่นของชาวแคะ จึงไม่ควรนับเป็นแซ่ยู้แต้จิ๋ว

แม่ทัพอวี๋ต้าโหยว ชื่อแซ่ยู้ที่แผ่นดินแต้จิ๋วจดจำ

คนแซ่ยู้ที่มีบทบาทในประวัติศาสตร์แต้จิ๋วมากที่สุดคืออวี๋ต้าโหยว (俞大猷) แม่ทัพปราบโจรสลัดสมัยหมิง ผู้ได้รับการยกย่องคู่กับชีจี้กวง (戚继光) ว่า "俞龙戚虎" (อวี๋คือมังกร ชีคือเสือ) ตามประวัติในพจนานุกรมบุคคลจีนบนเว็บซูอวิ้นและแหล่งท้องถิ่น

  • ปี 1561–1562 ปราบกองกำลังของจางเหลียน (张琏) ที่เหรียวเพ้ง (饶平 เหราผิง)
  • มีนาคม 1564 ในฐานะแม่ทัพใหญ่กวางตุ้ง นำทัพราว 6 หมื่นคนล้อมโจรสลัดที่โจวถัง (邹堂) ปัจจุบันอยู่ในเขตเจียตง (揭东) เมืองกิ๊กเอี๊ย ตีค่ายแตกสามแห่งในหนึ่งวันหนึ่งคืน เรียกว่า "ชัยชนะที่โจวถัง" (邹堂之捷)
  • ต่อมาร่วมกับชีจี้กวงตีโจรสลัดอู๋ผิง (吴平) ที่เกาะหนานอ้าว (南澳)
รูปปั้นครึ่งตัวแม่ทัพอวี๋ต้าโหยว 俞大猷 แซ่ยู้ สวมหมวกเกราะคลุมไหล่ ผูกผ้าพันคอ ไว้หนวดเคราสั้น
รูปปั้นครึ่งตัวสมัยใหม่ของอวี๋ต้าโหยว (俞大猷) ในหอรำลึกที่เมืองเฉวียนโจว ฝูเจี้ยน ระบุตามคำอธิบายของผู้อัปโหลด · ภาพ: Perinbaba / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

แซ่ยู้ในประเทศไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會) แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ยู้ (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) รายชื่อบนเว็บ thaicn (ฉบับเก็บถาวรปี 2020) ก็ไม่มี และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีแหล่งยืนยันว่ามาจากแซ่นี้

ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 俞 หรือมีป้าย "河间堂" อยู่ในบ้าน เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้ และอย่าลืมตรวจว่าเป็น 俞 (ยู้) ไม่ใช่ 余 (อื๊อ) หรือ 于 (อี่)

ทุกวันนี้คนแซ่อวี๋อยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลฝูซี 2013 ระบุว่าเจ้อเจียงมีคนแซ่อวี๋มากที่สุด

พื้นที่ ความสำคัญ
เจ้อเจียง มากที่สุด บ้านเกิดของอวี๋เยว่ที่เต๋อชิง (德清) และเรือน "俞楼" ริมทะเลสาบซีหู หางโจว
เจียงซู หอ 春在堂 ที่ซูโจว
อานฮุย เจียงซี ลุ่มทะเลสาบเฉาหู (สายมองโกล) และหมู่บ้านวางโข่ว อู้หยวน
ฝูเจี้ยน ผูเถียน หลงเหยียน และจิ้นเจียง (สุสานอวี๋ต้าโหยว)
กวางตุ้ง กระจายตัว และสายแคะ 东粤俞氏 ที่เหมยโจว
ไต้หวัน ส่วนใหญ่ย้ายมาพร้อมรัฐบาลสาธารณรัฐจีนปี 1949

บุคคลสำคัญแซ่อวี๋

บุคคล ยุค บทบาท
อวี๋เหวินจวิ้น (俞文俊) ถัง ขุนนางผู้ค้านพระนางบูเช็กเทียน ถูกเนรเทศไปหลิ่งหนาน
อวี๋ทงไห่ (俞通海) ค.ศ. 1330–1367 แม่ทัพเรือคนสำคัญของจูหยวนจาง
อวี๋ต้าโหยว (俞大猷) หมิง แม่ทัพปราบโจรสลัด ผู้เขียน《剑经》และถ่ายทอดวิชาพลอง "俞家棍"
อวี๋เยว่ (俞樾) ค.ศ. 1821–1907 ปราชญ์และนักอักษรศาสตร์สมัยชิง เจ้าของหอ 春在堂
อวี๋ผิงปั๋ว (俞平伯) ค.ศ. 1900–1990 นักวิชาการวรรณกรรม "ความฝันในหอแดง" เหลนของอวี๋เยว่
อวี๋หงจวิน (俞鸿钧) ค.ศ. 1898–1960 นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐจีนที่ไต้หวัน 1954–1958
อวี๋กั๋วหัว (俞国华) ค.ศ. 1914–2000 นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐจีนที่ไต้หวัน 1984–1989

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ปลาน้ำส้มทะเลสาบซีหู (西湖醋鱼)

ปลาน้ำส้มซีหูเป็นเมนูประจำร้านโหลวไว่โหลว (楼外楼) ของหางโจว ซึ่งเดิมตั้งอยู่ข้างเรือน "俞楼" ของปราชญ์อวี๋เยว่ ตำนานหนึ่งเล่าว่าอวี๋เยว่เป็นผู้คิดหรือกำหนดสูตร และชื่อร้าน "楼外楼" (เรือนนอกเรือน) ก็มาจากการที่ร้านอยู่นอกเรือนของท่าน

แต่บทความของนักวิจัยประวัติอาหารโจวหงเฉิง (周鸿承) ชี้ว่าปลาจานนี้มีหลายตำนาน และมีบันทึกปี 1858 เรียกปลานี้ว่า "醋搂鱼" ซึ่งเป็นช่วงที่อวี๋เยว่ยังไม่ได้มาตั้งรกรากที่หางโจว เรื่องของอวี๋เยว่จึงเป็นตำนานหนึ่งในหลายสำนวน

ภาพถ่ายเก่าของปราชญ์อวี๋เยว่ 俞樾 แซ่อวี๋ สมัยราชวงศ์ชิง สวมเสื้อนวมยาวและหมวกผ้ากลม นั่งถือไม้เท้าหัวงอ
ภาพถ่ายเก่าของอวี๋เยว่ (俞樾 1821–1907) ปราชญ์แซ่อวี๋สมัยชิง เจ้าของเรือน 俞楼 ริมทะเลสาบซีหู · ภาพ: ไม่ทราบผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

คำสอนและลำดับชื่อรุ่น

ยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลฉบับเต็มที่ใช้ร่วมกันทั้งแซ่ คติที่ลูกหลานนิยมยกคือชื่อหอ "正气堂" (หอแห่งความเที่ยงธรรม) จากผลงานของอวี๋ต้าโหยว ซึ่งเป็นคติจากบุคคล ไม่ใช่คำสอนทางการของตระกูล

ลำดับชื่อรุ่นแต่ละสายต่างกัน ตามรวมลำดับชื่อรุ่นแซ่อวี๋ของเว็บสมุดลำดับสกุลจีน สายมองโกลขึ้นต้นด้วย 廷 通 ตรงกับชื่ออวี๋ติงอวี้และอวี๋ทงไห่ ใครยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดูได้ แต่ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ยังไม่พบวันไหว้บรรพชนเฉพาะของแซ่นี้

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ยู้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 俞 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน อย่าสับสนกับ 余 และ 于 ที่จีนกลางอ่านเหมือนกัน และ 喻 ซึ่งเป็นอีกแซ่หนึ่ง

แซ่ยู้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ยู้" (ru5) ต่างจากแซ่ 余 ที่แต้จิ๋วอ่านว่า "อื๊อ" และแซ่ 于 ที่อ่านว่า "อี่"

แซ่อวี๋ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "อวี๋" (Yú เสียงที่ 2) แซ่ยู้กับแซ่อวี๋จึงเป็นแซ่ 俞 เดียวกัน แต่ "อวี๋" ในจีนกลางอาจหมายถึง 余 หรือ 于 ก็ได้

แซ่ยู้ มาจากไหน?

ตำนานนิยมว่ามาจากหมอหลวงอวี๋ฟูสมัยจักรพรรดิเหลือง ยังมีสายเชื้อพระวงศ์ยุคชุนชิว และสายมองโกลที่เปลี่ยนแซ่ปลายราชวงศ์หยวน ถิ่นเดิมของตระกูลคือเหอเจียนในเหอเป่ย

แซ่ยู้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดว่า Yu หรือ Yue เพราะ Yu ใช้กับแซ่ 余 และ 于 ด้วย จึงควรเขียนอักษร 俞 กำกับเสมอ

ในไทยมีสมาคมแซ่ยู้ไหม?

ยังไม่พบในรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน)

บทสรุป

แซ่ยู้ แซ่อวี๋ มีทั้งต้นสายในตำนานและสายที่มีหลักฐานชัดอย่างตระกูลมองโกลแห่งเฉาหู ถิ่นเดิมคือเหอเจียน แล้วลงใต้ไปอู้หยวนและฝูเจี้ยน ส่วนในแผ่นดินแต้จิ๋ว ชื่อที่คนจดจำคือแม่ทัพอวี๋ต้าโหยวผู้ปราบโจรสลัด

ในไทยยังไม่พบสมาคมแซ่นี้ ถ้าลูกหลานแซ่ยู้คนไหนมีเรื่องเล่า มีชื่อหมู่บ้านเดิม มีป้ายหอ "河间堂" หรือมีข้อมูลที่ต่างออกไป ช่วยแจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~134 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ยู้นี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ยู้ใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน