↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Ke Surname

แซ่กัว แซ่เคอ (柯) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเคอ จากแคว้นอู๋สู่แต้จิ๋ว

แซ่กัว แซ่เคอ (柯) มาจากไหน? ราชสกุลแคว้นอู๋ ถิ่นจี้หยาง หอ瑞鹊堂 ศาล追远堂เตี่ยเอี๊ย คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง และทำไมไม่ใช่แซ่ 郭

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่เคอ อักษร 柯 สีทองขนาดใหญ่ ชายสวมเสื้อคลุมขนสัตว์นั่งจับพู่กันที่โต๊ะไม้ กอไผ่มีนกกางเขนเกาะ ขวานวางบนโต๊ะ หน้าต่างวงกลมรับแสงอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่กัว แซ่เคอ (柯) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเคอ จากแคว้นอู๋สู่แต้จิ๋ว
ภาพปกแซ่เคอ อักษร 柯 สีทองขนาดใหญ่ ชายสวมเสื้อคลุมขนสัตว์นั่งจับพู่กันที่โต๊ะไม้ กอไผ่มีนกกางเขนเกาะ ขวานวางบนโต๊ะ หน้าต่างวงกลมรับแสงอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่กัว แซ่เคอ (柯) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเคอ จากแคว้นอู๋สู่แต้จิ๋ว (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่กัวเขียนด้วยอักษร 柯 ตัวย่อกับตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่า "ด้ามขวาน" หรือ "กิ่งไม้" สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "กัว" (gua1) จีนกลางอ่านว่า "เคอ" (Kē) ชาวฮกเกี้ยนเรียก koa คนไทยจึงเขียน "กัว" เหมือนกันทั้งสองสำเนียง

ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่เคอในจีนราว 1.13 ล้านคน อันดับประมาณ ~145 มีสายที่ลงหลักในเตี่ยเอี๊ย (潮阳 เฉาหยาง) ตั้งแต่สมัยซ่งใต้ และเรื่องแรกที่ต้องรู้คือ แซ่กัว (柯) เป็นคนละแซ่กับแซ่ก๊วย (郭) ที่คนไทยเรียกตามจีนกลางว่า "กัว"

คำตอบสั้น ๆ

แซ่กัว แซ่เคอ (柯) สายหลักสืบจากราชสกุลแคว้นอู๋ แซ่จี (姬) มีถิ่นเดิมที่จี้หยาง มณฑลเหอหนาน ปลายราชวงศ์ถังเข้าฝูเจี้ยน และบันทึกของตระกูลระบุว่าสายหนึ่งลงหลักที่เตี่ยเอี๊ยในสมัยซ่งใต้ ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.13 ล้านคน มากที่สุดในหูเป่ย แซ่ 柯 ไม่ใช่แซ่ 郭 แม้คนไทยจะเรียก "กัว" เหมือนกัน

ประเด็นสำคัญ

  • 柯 แต้จิ๋วอ่าน กัว จีนกลางอ่าน เคอ อังกฤษสะกด Ke, Ko, Kua, Quah หรือ Kwa
  • แซ่กัว (柯) คนละแซ่กับแซ่ก๊วย (郭) ต้องดูอักษรจีนกำกับทุกครั้ง
  • ถิ่นเดิมจี้หยาง (济阳) ตรงกับแซ่ฉั่ว ชาวฮกเกี้ยนจึงถือว่า "柯蔡一家"
  • ชื่อหอ 瑞鹊堂 มาจากเรื่องนกกางเขนมงคลของขุนนางเคอซู่สมัยซ่งเหนือ
  • สายแต้จิ๋วมีศาลบรรพชน 追远堂 ที่เตี่ยเอี๊ย สร้างปี 1140 ตามบันทึกของตระกูล
  • ในไทยยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่กัว (柯) หรือสมาคมรวม 柯蔡

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่กัว แซ่เคอ (柯)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 柯 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน (คนละแซ่กับ 郭)
จีนกลาง เคอ (Kē เสียงที่ 1)
แต้จิ๋ว กัว (gua1) เสียงที่ใช้เป็นแซ่ทุกถิ่น
ฮกเกี้ยน koa (คนไทยเขียน "กัว" เหมือนกัน)
ภาษาอังกฤษ Ke, Ko, Kua, Kuah, Quah, Kwa, Or, Oh, Cua
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~145 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.13 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.02–1.24 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด หูเป่ย (ตามข้อมูลปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล จี้หยาง (เหอหนาน) เฉียนถัง และฉี
ชื่อหอ 济阳堂 · 瑞鹊堂 · 钱塘堂 · 齐郡堂 · สายแต้จิ๋ว 追远堂

ถ้าอยากเทียบจำนวนคนกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่กัว ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

"กัว" มาจากแต้จิ๋ว พจนานุกรม Mogher หน้าอักษร 柯ระบุว่า gua1 คือเสียงที่ใช้เป็นแซ่ในทุกถิ่นแต้จิ๋ว ส่วน ko1 เป็นเสียงอ่านหนังสือ "เคอ" มาจากจีนกลาง ชาวสิงคโปร์และมาเลเซียสะกด Kua, Quah หรือ Kwa ชาวฟิลิปปินส์สะกด Cua คำอ่านทุกสำเนียงดูได้ที่ Wiktionary หน้าอักษร 柯

กัว 柯 ไม่ใช่ กัว 郭

แซ่ 郭 (Guō) แต้จิ๋วอ่านว่า "ก๊วย" แต่คนไทยจำนวนมากเรียกตามจีนกลางว่า "กัว" ขณะที่ "กัว" ในบทความนี้คือเสียงแต้จิ๋วของ 柯 สองแซ่มีต้นตระกูลต่างกันโดยสิ้นเชิง เรื่องของอีกแซ่อ่านได้ที่แซ่ก๊วย แซ่กัว (郭) ส่วนการสะกด Kwok, Kuo หรือ Quek เป็นของแซ่ 郭

ผมอ่านเจอด้วยว่าในจางฮว่า ไต้หวัน มีครอบครัวแซ่โค้ว แซ่สวี่ (许)บางส่วนถูกจดทะเบียนผิดเป็น 柯 เพราะเสียงไต้หวันของ 许 ไปพ้องกับเสียงจีนกลางของ 柯

แซ่กัว มาจากไหน

ตามที่วิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่เคอและตำราแซ่สรุปไว้ แซ่กัวมีหลายสาย

สายหลัก ราชสกุลแคว้นอู๋

ตำราเสียงอักษร《广韵》(จีนกลาง กว่างยฺวิ่น) บันทึกว่าแซ่ 柯 เป็นลูกหลานของ 柯卢 (จีนกลาง เคอหลู) แห่งแคว้นอู๋ (吴) ราชสกุลแซ่จี (姬) ซึ่งเป็นต้นทางของแซ่โง้ว แซ่อู๋ (吴)ด้วย

ตามเรื่องเล่าของตระกูล หลานรุ่นที่ห้าของ 仲雍 (จีนกลาง จ้งยง) ชื่อ 相 (จีนกลาง เซี่ยง) ไปร่วมประชุมเจ้าแคว้นที่ภูเขาเคอ (柯山) แล้ว "ชี้ภูเขาเป็นแซ่" ส่วนเหลนของท่านคือเคอหลูตั้งเป็นแซ่ถาวร เรื่องชี้ภูเขานี้เป็นเรื่องเล่าในพงศาวลี ส่วนการสืบจากราชสกุลอู๋มีบันทึกในตำรา

สายอื่น

ตำรา《路史》(จีนกลาง ลู่สื่อ) ระบุว่ามีลูกหลานแซ่เกียง แซ่เจียง (姜)แห่งแคว้นฉีที่ใช้ชื่อเมือง 柯邑 เป็นแซ่ สมัยเว่ยเหนือ ตระกูล 柯拔氏 ของชาวเซียนเปย์เปลี่ยนมาใช้แซ่ 柯 ในการปฏิรูปของเสี้ยวเหวินตี้ (ค.ศ. 493–496)

ชาวฮกเกี้ยนยังเล่าตำนานว่าสมัยซ่งใต้มีพี่น้องสามคนจากกู้สื่อ (固始) เหอหนาน เข้าฝูเจี้ยน คนโตใช้แซ่ 辛 คนกลางใช้ 柯 คนเล็กใช้ 蔡 แต่ตำนานนี้ขัดกับพงศาวลีที่ระบุว่าแซ่กัวเข้าฝูเจี้ยนตั้งแต่ปลายถัง แซ่คนโตในตำนานคือแซ่ซิง แซ่ซิน (辛)

สาย บรรพชนหรือเหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือหลักฐาน
แคว้นอู๋ (姬) 柯相 และ 柯卢 ชุนชิว มีบันทึกใน《广韵》 เรื่องชี้ภูเขาเป็นเรื่องเล่าตระกูล
แคว้นฉี (姜) เมือง 柯邑 ชุนชิว อ้างตำรา《路史》
เซียนเปย์ ตระกูล 柯拔氏 เว่ยเหนือ มีเอกสาร
สามพี่น้อง 辛 柯 蔡 พี่น้องจากกู้สื่อ ซ่งใต้ ตำนาน ขัดกับพงศาวลี
ไต้หวัน 许 เป็น 柯 จดทะเบียนผิด ศตวรรษที่ 20 มีการบันทึก

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมหลักคือ 济阳 (จีนกลาง จี้หยาง) แถบตะวันออกเฉียงเหนือของหลานเข่า (兰考) มณฑลเหอหนาน ลูกหลานจึงเรียกตัวเองว่า "济阳衍派" จี้หยางเป็นถิ่นเดิมของแซ่ฉั่ว แซ่ไช่ (蔡)ด้วย ชาวฮกเกี้ยนจึงถือว่า 柯 กับ 蔡 เป็นครอบครัวเดียวกัน และมีองค์กรระดับโลกชื่อ 世界柯蔡宗亲总会 ถิ่นเดิมอื่นคือเฉียนถัง (钱塘) แถบหางโจว และฉี (齐郡) แถบหลินจือ ซานตง

ตามรายชื่อถิ่นเดิมและชื่อหอบนเว็บตระกูลเคอ

ชื่อหอ เรื่องราว
济阳堂 · 钱塘堂 · 齐郡堂 ตั้งตามถิ่นเดิม
瑞鹊堂 / 异鹊堂 ระลึกถึงขุนนางเคอซู่สมัยซ่งเหนือ
一经堂 · 有源堂 สายฝูเจี้ยนที่สืบจากหลานของเคอซู่ สายหนานถังข้ามไปไต้หวันและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาก
紫阳堂 ศาล 塔尾柯氏祖庙 ที่จางโจว
追远堂 ศาลบรรพชนสายแต้จิ๋วที่เตี่ยเอี๊ย สร้างปี 1140

เรื่องที่ผมชอบที่สุดคือที่มาของ 瑞鹊堂 ปี ค.ศ. 1076 柯述 (จีนกลาง เคอซู่) เป็นทงพั่นเมืองจางโจว (漳州) ช่วยผู้อดอยากไว้มาก แล้วมีนกกางเขนประหลาดมาเกาะเป็นมงคล 苏轼 (จีนกลาง ซูซื่อ) กวีเอกแห่งซ่งแต่งบทกวีสรรเสริญ ลูกหลานจึงใช้ "瑞鹊" (นกกางเขนมงคล) เป็นชื่อโคมประจำตระกูล

เส้นทางลงใต้ จากเหอหนานสู่แต้จิ๋ว

ตามบทความ "入闽柯氏考略" บนเว็บตระกูลเคอ ปี ค.ศ. 885–886 柯延熙 (จีนกลาง เคอเหยียนซี) พาครอบครัว 17 คนจากกู้สื่อตามกองทัพของหวังซวี่และหวังเฉาเข้าฝูเจี้ยน ต่อมาสายหลักไปอยู่ตรอก 水沟巷 ในเมืองเฉวียนโจว (泉州) ซึ่งตระกูลถือเป็น "แหล่งกำเนิดของตระกูลกัวในฝูเจี้ยนและโพ้นทะเล"

ปี ค.ศ. 936 柯宝 กับบุตร 柯庆升 (จีนกลาง เคอชิ่งเซิง) ย้ายไปหมู่บ้าน 西柯 ที่ผูเถียน (莆田) นี่คือต้นทางของสายแต้จิ๋ว สมัยซ่งถึงชิงลูกหลานกระจายไปจางโจว เจ้อเจียง และเกาโจวในกวางตุ้ง ปลายหมิงถึงต้นชิงข้ามไปไต้หวันและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จำนวนมาก

เคออี้อู่กับศาล 追远堂 ที่เตี่ยเอี๊ย

ตามเอกสารของตระกูล 柯裔武 (จีนกลาง เคออี้อู่) หลานรุ่นที่สี่ของเคอชิ่งเซิง สอบได้จิ้นซื่อในศักราชเจี้ยนเหยียน (ค.ศ. 1127–1130) แล้วมาตั้งรกรากที่เตี่ยเอี๊ย ได้รับยกย่องเป็นบรรพชนแห่ง 追远堂 ของตระกูลกัวในกวางตุ้งตะวันออก

ท่านสร้าง 柯氏家庙追远堂 ในปี 1140 (ศักราชเส้าซิงปีที่ 10) ลูกหลานต่อเติมจนเสร็จทั้งหลังในสมัยคังซี ข่าวงานสัมมนาเรื่องศาล 追远堂 บนเว็บตระกูลระบุว่าศาลมีพื้นที่ราว 2,100 ตารางเมตร เสาหิน 50 ต้น เสาไม้ 40 ต้น ถือเป็นศาลสมัยซ่งที่หาได้ยากในแต้จิ๋ว แต่แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุว่าศาลอยู่หมู่บ้านไหน

ศาลบรรพชนแซ่กัวในซัวเถา

ในซัวเถา (汕头 ซ่านโถว) มี 柯氏宗祠 ที่ชุมชนต้าฉ่าง (大场) แขวงถัวเหลียน (鮀莲) เขตจินผิง สร้างสมัยชิง กว้าง 27.4 เมตร ลึก 22 เมตร หลังคาประดับงานกระเบื้องตัดแปะแบบแต้จิ๋ว (嵌瓷) หน้าศาลนี้บนเว็บตระกูลระบุว่าปี 1858 ถูกพายุพัดพังและซ่อมในปีเดียวกัน

ชื่อ (ไทย/จีน) ที่อยู่ โทร (ปีข้อมูล) แผนที่
ศาลบรรพชนตระกูลกัว ต้าฉ่าง · 柯氏宗祠(汕头鮀莲大场) 汕头市区鮀莲街道大场居委金场南街中段 (เขตจินผิง ซัวเถา) ไม่พบ (ข้อมูลปี 2016) Baidu · Amap

ลิงก์แผนที่เป็นลิงก์ค้นหา โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ ในแต้จิ๋วยังไม่พบสมาคมตระกูลกัวระดับเมืองหรืออำเภอ ส่วนสายกิ๊กเอี๊ย (揭阳 เจียหยาง) และโผวเล้ง (普宁 ผู่หนิง) ผมยังไม่พบข้อมูล

แซ่กัว (柯) ในประเทศไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會)แล้ว ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่กัว (柯) และไม่พบสมาคมรวมอย่าง 柯蔡 หรือ 四岳 (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) รายชื่ออีกชุดฉบับปี 2020 ก็ไม่มี ยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีแหล่งยืนยันว่ามาจากแซ่ 柯 ขณะที่มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ และไต้หวัน มีสมาคม 柯蔡 หรือสมาคมแซ่กัวของตัวเอง

ถ้าบ้านไหนเป็นแซ่กัวที่เขียนว่า 柯 อากงอาม่ามาจากเตี่ยเอี๊ยหรือฝูเจี้ยน หรือมีป้าย "济阳堂" "瑞鹊堂" อยู่ในบ้าน เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้คนแซ่เคออยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลปี 2013 ระบุว่าหูเป่ยมีคนแซ่เคอมากที่สุด

พื้นที่ ความสำคัญ
หูเป่ย มากที่สุด มีพงศาวลีสาย 瑞鹊堂 ที่ต้าเหย่ (ฉบับ 1938)
เจ้อเจียง ถิ่นของจิตรกรเคอจิ่วซือ
ฝูเจี้ยน ตรอก 水沟巷 ในเฉวียนโจว หมู่บ้าน 西柯 และ 柯厝 ที่ผูเถียน
กวางตุ้ง สายเตี่ยเอี๊ย ซัวเถา และเกาโจว
ไต้หวัน ราวอันดับ 46 ของไต้หวัน

บุคคลสำคัญแซ่เคอ

บุคคล ยุค บทบาท
เคอซู่ (柯述) ซ่งเหนือ ขุนนางผู้ช่วยผู้อดอยากที่จางโจว ที่มาของชื่อหอ 瑞鹊堂
เคออี้อู่ (柯裔武) ซ่งใต้ บรรพชนสายแต้จิ๋ว ผู้สร้างศาล 追远堂
เคอจิ่วซือ (柯九思) ค.ศ. 1290–1343 จิตรกรสมัยหยวน ผู้ตรวจพิสูจน์ศิลปวัตถุแห่งหอขุยจาง (奎章阁) ถนัดวาดไผ่หมึก
เคอเชียน (柯潜) ค.ศ. 1423–1473 ชาวหมู่บ้าน 柯厝 ผูเถียน สอบได้จอหงวนปี 1451
โฮเซ รีซัล (José Rizal) ค.ศ. 1861–1896 วีรบุรุษแห่งชาติฟิลิปปินส์ ฝั่งจีนระบุว่าสืบเชื้อสายจาก 柯仪南 ชาวจิ้นเจียง
เคอเซ่าหมิน (柯劭忞) ค.ศ. 1850–1933 นักประวัติศาสตร์ ผู้แต่ง《新元史》

ภาพไผ่หมึกของเคอจิ่วซือชิ้นหนึ่งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทน นิวยอร์ก

ภาพแขวนไผ่หมึกของเคอจิ่วซือ 柯九思 จิตรกรแซ่กัว แซ่เคอ สมัยหยวน กิ่งไผ่สีดำโน้มลงบนผ้าไหมสีน้ำตาลทอง มีจารึกลายมือและตราประทับสีแดง
ภาพแขวน "ไผ่ตามแบบเหวินถง" ของเคอจิ่วซือ (柯九思) จารึกด้านซ้ายลงท้ายว่า "至正癸未端陽節丹丘柯九思臨" (ค.ศ. 1343) · ภาพ: Ke Jiusi 柯九思 / Metropolitan Museum of Art / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

โฮเซ รีซัล กับหมู่บ้านในจิ้นเจียง

หน้าประวัติรีซัลบนเว็บพงศาวลีและเว็บรัฐบาลเมืองจิ้นเจียงเรื่องลานโฮเซ รีซัลระบุว่าทวดรุ่นที่สี่ของเขาคือ 柯仪南 (จีนกลาง เคออี๋หนาน) ชาวหมู่บ้าน 上郭 จิ้นเจียง (晋江) ซึ่งไปฟิลิปปินส์ในปี 1697 ต่อมาครอบครัวใช้นามสกุล Mercado (แปลว่า "ตลาด") และปี 1849 จึงเพิ่มนามสกุล Rizal

ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษหน้าโฮเซ รีซัลระบุเพียงว่าบรรพชนคือ "Lam-co" พ่อค้าจากฝูเจี้ยน ชื่อจีนและหมู่บ้านจึงมาจากฝั่งจีนเป็นหลัก

ภาพถ่ายขาวดำโฮเซ รีซัล วีรบุรุษฟิลิปปินส์ ผู้ที่ฝั่งจีนระบุว่าสืบเชื้อสายจากตระกูลกัว 柯 แห่งจิ้นเจียง สวมเสื้อโค้ตสีเข้มกับคอปกเสื้อเชิ้ตสีขาว
โฮเซ รีซัล (José Rizal) ราวทศวรรษ 1890 · ภาพ: ไม่ระบุผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

เคอเซ่าหมินเป็นชาวเจียวโจว ซานตง แต่ง《新元史》(จีนกลาง ซินหยวนสื่อ) ซึ่งรัฐบาลประกาศเป็นประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฉบับที่ 25 ในปี 1919 และเคยรักษาการหัวหน้าบรรณาธิการ《清史稿》

ภาพถ่ายเก่าเคอเซ่าหมิน 柯劭忞 นักประวัติศาสตร์แซ่เคอ สวมหมวกกะโหลกใบเล็กและเสื้อคลุมขนสัตว์สีอ่อน ไว้หนวดเครา
เคอเซ่าหมิน (柯劭忞 ค.ศ. 1850–1933) ผู้แต่ง《新元史》 · ภาพ: ไม่ระบุผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ขอตอบตรง ๆ ว่าผมไม่พบอาหารประจำตระกูลของแซ่กัว ที่ใกล้ที่สุดคืออาหารแต้จิ๋วของถิ่นเตี่ยเอี๊ยและซัวเถา เช่น ห่านพะโล้ (卤水鹅) ซุปผัก 护国菜 และหอยทอด (蚝烙) ซึ่งเป็นอาหารประจำถิ่น ไม่ใช่อาหารของแซ่

ยังไม่พบคำสอนที่ใช้ร่วมกันทั้งแซ่ ส่วนคู่กลอนที่ศาล 塔尾柯氏祖庙 จางโจว สรุปประวัติตระกูลไว้ว่า

系出姬周,授郡济阳,发源由卢祖 "สืบสายจากราชสกุลโจว ได้ถิ่นตระกูลจี้หยาง ต้นธารจากบรรพชนหลู"

ลำดับชื่อรุ่นมีหลายสาย เช่นสายเฉวียนโจวขึ้นต้นว่า "举必良盛元" ส่วนสายแต้จิ๋วผมยังไม่พบ วันไหว้บรรพชนร่วมทุกสายก็ยังไม่พบ องค์กร 柯蔡 ในต่างแดนเคยจัดพิธีไหว้บรรพชนร่วมที่มาเลเซียในปี 2004

คำถามที่พบบ่อย

แซ่กัว ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 柯 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่าด้ามขวานหรือกิ่งไม้ อย่าสับสนกับแซ่ 郭 ซึ่งคนไทยบางคนก็เรียกว่า "กัว" แต่เป็นคนละแซ่

แซ่กัว แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านแซ่ 柯 ว่า "กัว" (gua1) ฮกเกี้ยนออกเสียง koa ใกล้กัน ส่วนแซ่ 郭 แต้จิ๋วอ่านว่า "ก๊วย"

แซ่เคอ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านแซ่ 柯 ว่า "เคอ" (Kē) แซ่กัวกับแซ่เคอจึงเป็นแซ่เดียวกัน ขณะที่ "กัว" ในจีนกลางคือแซ่ 郭 (Guō)

แซ่กัว มาจากไหน?

สายหลักสืบจากราชสกุลแคว้นอู๋ มีถิ่นเดิมที่จี้หยาง เหอหนาน ปลายถังเข้าฝูเจี้ยน และบันทึกของตระกูลระบุว่าเคออี้อู่ลงหลักที่เตี่ยเอี๊ยในสมัยซ่งใต้

แซ่กัว ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกด Ke, Ko, Kua, Kuah, Quah, Kwa, Or หรือ Cua ตามประเทศ ควรเขียนอักษร 柯 กำกับเสมอ เพราะ Kwok, Kuo และ Quek เป็นของแซ่ 郭

แซ่กัวกับแซ่ฉั่วเกี่ยวข้องกันไหม?

ชาวฮกเกี้ยนถือว่า 柯 กับ 蔡 เป็นครอบครัวเดียวกันเพราะใช้ถิ่นเดิมจี้หยางร่วมกัน และมีสมาคม 柯蔡 ในหลายประเทศ แต่ในไทยยังไม่พบสมาคมแบบนี้

บทสรุป

แซ่กัวสืบจากราชสกุลแคว้นอู๋ ตั้งถิ่นที่จี้หยางร่วมกับแซ่ฉั่ว แล้วลงใต้ผ่านเฉวียนโจวและผูเถียน จนมีสายหนึ่งลงหลักที่เตี่ยเอี๊ยพร้อมศาล 追远堂 อีกสายข้ามทะเลไปไต้หวันและฟิลิปปินส์

แต่เรื่องของแซ่กัว (柯) ในเมืองไทยยังแทบไม่มีใครบันทึก ถ้าลูกหลานแซ่ 柯 คนไหนมีเรื่องเล่าของบ้าน มีชื่อหมู่บ้านเดิม มีป้ายหอ "济阳堂" หรือ "追远堂" หรือเคยสงสัยว่าป้ายบรรพชนที่บ้านเขียน 柯 หรือ 郭 กันแน่ ช่วยแจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~145 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่กัวนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่กัวใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน