แซ่น้า เขียนด้วยอักษร 蓝 (ตัวเต็ม 藍) ที่แปลว่าสีครามหรือต้นคราม แต้จิ๋วอ่านว่า น้า (na5) จีนกลางอ่านว่า หลาน (Lán) บางแห่งเขียน หลัน ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.02 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~164 ของจีน
แซ่น้ามีสายตระกูลในแต้จิ๋วทั้งบนที่ราบและบนเขาฟีนิกซ์ และต้องระวังไม่ให้สับสนกับแซ่ 兰 ที่จีนกลางอ่าน หลาน เหมือนกัน ผมเล่าเท่าที่อ่านเจอ และแยกให้เห็นว่าเรื่องไหนมีหลักฐาน เรื่องไหนเป็นเรื่องเล่าของตระกูลครับ
แซ่น้า (蓝) จีนกลางเรียกแซ่หลาน ตามตำนานในสมุดลำดับสกุลมาจากชางฉีผู้ได้รับพระราชทานแซ่จากต้นคราม สายที่มีเอกสารคือกงจื่อเซี่ยงผู้ครองหลานเถียน สายแต้จิ๋วมาจากจางผู่ ฝูเจี้ยน และชาวเซอแห่งเขาฟีนิกซ์ ปัจจุบันมีคนราว 1.02 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) และเป็นคนละแซ่กับ 兰
ประเด็นสำคัญ
- 蓝 แต้จิ๋วอ่าน น้า จีนกลางอ่าน หลาน เป็นคนละแซ่กับ 兰 ที่แต้จิ๋วอ่าน ลั้ง
- ชื่อหอ 種玉堂 เป็นหอที่แซ่ 蓝 ใช้แต่ผู้เดียว มาจากสำนวน "ปลูกหยกที่หลานเถียน"
- แซ่ 蓝 เป็นหนึ่งในสามแซ่ใหญ่ของชาวเซอในแต้จิ๋ว คือ 雷 蓝 盘
- หลานติ่งหยวน นายอำเภอโผวเล้งและเตี่ยเอี๊ย เขียนบันทึกคดีความเมืองแต้จิ๋ว《鹿洲公案》
- สมาคม 泰国蓝田冯氏宗亲会 ในกรุงเทพฯ เป็นของแซ่ 冯 ไม่ใช่แซ่น้า
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่น้า แซ่หลาน (蓝)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 蓝 / ตัวเต็ม 藍 (สีคราม ต้นคราม) |
| จีนกลาง | หลาน (Lán) · สื่อไทยบางแห่งเขียน หลัน |
| แต้จิ๋ว | น้า (na5) พบการใช้ "แซ่น้า (蓝)" ในงานวิจัยไทย |
| สำเนียงอื่น | ฮกเกี้ยน Nâ (Nah) · กวางตุ้งและแคะ Lam, Nam |
| ภาษาอังกฤษ | Lan, Lam, Nam, Nah |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~164 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ) |
| จำนวนคน | ราว 1.02 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.92–1.12 ล้านคน) |
| พื้นที่ที่มีมากที่สุด | กว่างซี (ฐานข้อมูลฝูซี 2013 แหล่งรอง) รองลงมาคือกวางตุ้งและฝูเจี้ยน |
| ถิ่นเดิมของตระกูล | หรู่หนาน (เหอหนาน) · จงซาน (เหอเป่ย) |
| ชื่อหอ | 種玉堂 (种玉堂) · 汝南堂 · 戒君堂 · 中山堂 |
| ระวังสับสน | 兰 (蘭) จีนกลางเหมือนกัน แต่แต้จิ๋วอ่าน ลั้ง · "น้า" และ "หลาน" พ้องกับคำไทย |
ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน
แซ่น้า เขียนและอ่านอย่างไร
แซ่น้าเขียนว่า 蓝 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 藍 ในไต้หวัน ฮ่องกง และบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า หมวดหญ้าด้านบนหมายถึงต้นครามที่ใช้ย้อมผ้า
- น้า คือเสียงแต้จิ๋ว na5 วิกิพจนานุกรมระบุว่าเป็นเสียงที่ใช้เป็นแซ่ ส่วน lam5 nam5 เป็นเสียงอ่านหนังสือ พจนานุกรมแต้จิ๋ว mogherก็ระบุ na5 เป็นเสียงแซ่ทุกถิ่น และงานวิจัยในวารสารของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ปี 2023 เขียนว่า "แซ่น้า (蓝)"
- หลาน คือเสียงจีนกลาง สื่อไทยบางแห่งเขียน หลัน
- Nah มาจากฮกเกี้ยน ซึ่งสอดคล้องกับเสียงแต้จิ๋ว ส่วน Lam / Nam มาจากกวางตุ้งและแคะ
蓝 ไม่ใช่ 兰
แซ่ 蓝 (藍 สีคราม) กับแซ่ลั้ง แซ่หลาน 兰 (蘭 กล้วยไม้) จีนกลางอ่าน หลาน เหมือนกันทุกประการ และสะกดอังกฤษ Lan เหมือนกัน แต่เป็นคนละสายตระกูล สำเนียงแต้จิ๋วแยกกันได้ชัด 蓝 อ่าน น้า ส่วน 兰 อ่าน ลั้ง
ในทะเบียนจีนยังมีคนแซ่ 蓝 บางส่วนถูกบันทึกเป็น 兰 วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูอักษรตัวเต็มบนป้ายบรรพชน ถ้าเป็น 藍 (มีหมวดหญ้าด้านบน) คือแซ่น้า ถ้าเป็น 蘭 (มีอักษร 門 อยู่ข้างใน) คือแซ่ลั้ง
แซ่น้า มาจากไหน
หน้าแซ่หลานในวิกิพีเดียภาษาจีนและเอกสารจีนนับที่มาไว้หลายสาย
สายชางฉี (昌奇) เป็นตำนาน สมุดลำดับสกุลเล่าว่าชางฉีเป็นลูกหลานจักรพรรดิเหยียนตี้ วันประสูติมีผู้นำต้นครามงามมาถวาย จึงได้แซ่ 蓝 คนแซ่ 蓝 ส่วนใหญ่นับถือชางฉีเป็นบรรพชน
สายหลานเถียน (蓝田) มีเอกสาร ปี 367 ก่อน ค.ศ. เจ้าแคว้นฉินตั้งอำเภอที่หลานเถียนในส่านซี แล้วตั้ง 公子向 (จีนกลาง กงจื่อเซี่ยง) เป็น 蓝君 ลูกหลานจึงใช้ชื่อศักดินาเป็นแซ่ หลานเถียนเลื่องชื่อเรื่องหยก จึงเกิดสำนวน "蓝田种玉" ที่กลายเป็นชื่อหอ 種玉堂
สายชาวเซอ (畲族) สำคัญมากสำหรับคนแต้จิ๋ว เพราะ 蓝 เป็นหนึ่งในสามแซ่ใหญ่ของชาวเซอในแต้จิ๋ว คือ 雷 蓝 盘 ตำนานบรรพชนผานหู่ (盘瓠) เล่าว่ามีบุตรชายสามคน บุตรคนที่สองได้แซ่ 蓝 และชาวเซอทั่วจีนนับถือเขาฟีนิกซ์ (凤凰山 จีนกลาง เฟิ่งหวงซาน) ในแต้จิ๋วเป็นถิ่นกำเนิด ชาวเซอแซ่ลุ้ย แซ่เหลย 雷ก็อยู่ในตำนานเดียวกันนี้
| สาย | บรรพชน | ยุค | สถานะ |
|---|---|---|---|
| ชางฉี | ผู้ได้แซ่จากต้นคราม | ยุคบรรพกาล | ตำนานในสมุดลำดับสกุล แต่ตระกูลส่วนใหญ่นับถือ |
| หลานเถียน | กงจื่อเซี่ยง | จั้นกั๋ว | มีเอกสาร |
| แคว้นฉู่ | 蓝尹亹 | ชุนชิว | มีเอกสารว่ามีบุคคลนี้ การสืบสายเป็นคำอ้างตำราแซ่ |
| ชาวเซอ | บุตรคนที่สองของผานหู่ | ตำนาน | ตำนานต้นแซ่ แต่การมีแซ่ 蓝 ในชาวเซอเป็นข้อเท็จจริง |
ชาวจ้วง เย้า และแมนจูก็มีแซ่นี้ จึงอธิบายได้ว่าทำไมแซ่ 蓝 กระจุกอยู่ในกว่างซีและฝูเจี้ยนกับกวางตุ้งตะวันออก มากกว่าถิ่นกำเนิดในภาคเหนือ
ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน
ถิ่นเดิมหลักของแซ่น้าคือหรู่หนาน (汝南) ในเหอหนาน คนแซ่ 蓝 ทางใต้จึงนิยมเรียกตัวเองว่า "汝南世家"
| ชื่อหอ | เรื่องเบื้องหลัง |
|---|---|
| 種玉堂 | จากสำนวน "蓝田种玉" เป็นหอที่แซ่ 蓝 ใช้แต่ผู้เดียว |
| 汝南堂 | ตามถิ่นเดิมหรู่หนาน แต่ชื่อหอนี้ใช้ร่วมกันถึงราว 26 แซ่ |
| 戒君堂 | จากเรื่องขุนนาง 蓝尹亹 เตือนสติกษัตริย์ฉู่ |
| 中山堂 | แถบติ้งโจว เหอเป่ย โยงกับแคว้นจงซาน |
ที่น่าสนใจคือบทความเรื่องหอ 種玉堂 ในเว็บไซต์ตระกูลยอมรับว่าหอนี้ "ควรเป็นของลูกหลานกงจื่อเซี่ยง" แต่ทุกวันนี้สายชางฉีก็ใช้ด้วย จึงกลายเป็นสัญลักษณ์รวมของคนแซ่ 蓝 ทุกสาย รวมทั้งชาวเซอในแต้จิ๋ว
เส้นทางลงใต้: จากจางผู่สู่แต้จิ๋ว
จากภาคเหนือสู่จางผู่
ตามสมุดลำดับสกุล สมัยซ่งใต้ปี 1225 蓝吉甫 (จีนกลาง หลานจี๋ฝู่) เข้าฝูเจี้ยน สมัยหยวนถึงหมิง สายนี้ตั้งหลักที่จางผู่ (漳浦) และเปิดหอ 種玉堂 สมัยชิงชาวจางผู่แซ่ 蓝 ข้ามไปไต้หวันมากที่สุด จนตั้งชื่อถิ่นใหม่ว่า "樟普寮" ซึ่งพ้องเสียงกับ "漳浦" ตามรายงานของสำนักงานกิจการไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า มณฑลฝูเจี้ยน
สองกระแสในแต้จิ๋ว
บทความ 潮汕蓝氏与畲族 ในเว็บไซต์ตระกูล อธิบายว่าคนแซ่ 蓝 ในแต้จิ๋วมาจากสองกระแสที่ซ้อนกัน
กระแสแรกคือแซ่น้าบนที่ราบ บันทึกท้องถิ่น《大衙乡志》ระบุว่าตระกูล 蓝 แห่งต้าหยา (大衙) เท่งไฮ้ (澄海 จีนกลาง เฉิงไห่) ย้ายจากอำเภอจางผู่มาแต้จิ๋วปลายราชวงศ์ซ่ง แล้วแตกเป็น 3 ห้อง ไปอยู่เหอผู่ (河浦) เตี่ยเอี๊ย (潮阳 จีนกลาง เฉาหยาง) ต๋าหาว (达濠) ซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) และจางหลิน (樟林) เท่งไฮ้
ผู้เขียนบทความพบว่าตระกูลนี้มาจากหมิงซี (茗溪) อำเภอจางผู่ สายเดียวกับหลานถิงเจินและหลานติ่งหยวน ซึ่งหนังสือประวัติบุคคลของจางโจวระบุว่าเป็นชาวเซอ
กระแสที่สองคือชาวเซอแห่งเขาฟีนิกซ์ ซึ่งใช้หอ 種玉堂 เช่นกัน แต่ยังรักษาวิถีเซอไว้ ก่อนปี 1955 ขึ้นทะเบียนเป็นชาวฮั่น
- หมู่บ้านหลานอู (蓝屋村) เหรียวเพ้ง (饶平 จีนกลาง เหราผิง) ได้คืนสถานะชาวเซอในปี 1986 หลังญาติจากจางผู่ถือสมุดลำดับสกุลตามมาพบ
- หมู่บ้านหว่านเหยา (碗窑村) แต้อัว (潮安 จีนกลาง เฉาอาน) ชุมชนเซอแซ่ 蓝 ราว 382 คน
- หมู่บ้านสือกู่ผิง (石古坪) บนเขาฟีนิกซ์ ชาวบ้านส่วนใหญ่แซ่ 蓝
รายงานของ中国民族网ปี 2018ระบุว่าแต้จิ๋วมีชาวเซอราว 2,810 คนใน 9 หมู่บ้าน แต่ยังไม่พบตัวเลขรวมคนแซ่ 蓝 ทั้งแต้จิ๋ว
หลานติ่งหยวน นายอำเภอผู้บันทึกคดีความเมืองแต้จิ๋ว
蓝鼎元 (จีนกลาง หลานติ่งหยวน ค.ศ. 1680–1733) ชาวจางผู่ ปี 1721 ติดตาม 蓝廷珍 (จีนกลาง หลานถิงเจิน) ญาติผู้พี่ซึ่งเป็นแม่ทัพประจำเกาะหนานอ้าว (南澳) ไปปราบกบฏในไต้หวัน ปี 1727 ได้เป็นนายอำเภอโผวเล้ง (普宁 จีนกลาง ผู่หนิง) และรักษาการนายอำเภอเตี่ยเอี๊ย บทความวิชาการปี 2002 ระบุว่าแต่ละวันมีผู้มาร้องทุกข์นับพันคน
ท่านถูกใส่ร้ายจนถูกถอดจากตำแหน่ง ระหว่างนั้นเขียนบันทึกคดีที่ตัดสินในแต้จิ๋ว 24 เรื่อง รวมเป็น《鹿洲公案》 ซึ่งถูกรวมเข้าใน《四库全书》 คดีทั้งหมดมาจากคดีจริง จึงเป็นเอกสารชั้นต้นที่สะท้อนสังคมแต้จิ๋วต้นราชวงศ์ชิง
แซ่น้า (หลาน) ในเมืองไทย
ผมยังไม่พบสมาคมแซ่น้าในไทย แซ่ 蓝 ไม่อยู่ในรายชื่อสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และไม่อยู่ในรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ของเว็บ thaicn ฉบับปี 2020 หลักฐานฝั่งไทยมีเพียงงานวิจัยที่เขียนว่า "แซ่น้า (蓝)"
ระวังสมาคมที่มีคำว่า 蓝田
ในกรุงเทพฯ มีสมาคม 泰国蓝田冯氏宗亲会 (ชื่อทางการ 旅泰藍田馮氏宗親會) ซึ่งมีคำว่า 蓝田 อยู่ในชื่อ แต่เป็นสมาคมของแซ่ปัง แซ่เฝิง 冯 คำว่า 蓝田 ในที่นี้เป็นชื่อถิ่นหรือสายของแซ่ 冯 ไม่ใช่สมาคมแซ่น้า และไม่เกี่ยวกับแซ่ลั้ง (兰) ด้วย
ถ้าบ้านของท่านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 藍 หรือมีป้าย 種玉堂 เรื่องของท่านคือหลักฐานสำคัญของแซ่น้าในเมืองไทยที่ยังแทบไม่มีใครบันทึก
ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่ากว่างซี (广西) มีคนแซ่ 蓝 มากที่สุด
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| กว่างซี | มากที่สุด ชาวจ้วงมีแซ่นี้มาก |
| กวางตุ้ง | ชาวเซอแซ่ 蓝 ส่วนใหญ่อยู่ที่นี่ · แต้จิ๋ว (เท่งไฮ้ เตี่ยเอี๊ย ต๋าหาว เขาฟีนิกซ์) · ไต้ผู่ เหมยโจว |
| ฝูเจี้ยน | ตำบลชาวเซอชื่อหลิ่ง (赤岭) จางผู่ ประชากรราว 13,500 คน เป็นชาวเซอราว 92% |
| ไต้หวัน | กว่า 56,000 คน ส่วนใหญ่สืบจากจางผู่ |
ตัวเลขจริงอาจสูงกว่าที่ประมาณ เพราะมีคนแซ่ 蓝 ที่ถูกจดทะเบียนเป็น 兰 หรือ 籃
บุคคลสำคัญแซ่หลาน
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| หลานไฉ่เหอ 蓝采和 | ตำนาน (ถัง) | หนึ่งในโป๊ยเซียน (八仙) ตัวละครในตำนาน |
| หลานอวี้ 蓝玉 | ?–ค.ศ. 1393 | แม่ทัพต้นหมิง ถูกกล่าวหาว่าคิดกบฏและถูกประหาร มีผู้ถูกพัวพันกว่า 20,000 คน |
| หลานอิง 蓝瑛 | ค.ศ. 1585–1664 | จิตรกรปลายหมิง ตัวแทนสำคัญของสำนักเจ้อยุคหลัง |
| หลานถิงเจิน 蓝廷珍 | ค.ศ. 1664–1729 | แม่ทัพประจำเกาะหนานอ้าว ผู้นำทัพปราบกบฏจูอีกุ้ยในไต้หวันปี 1721 |
| หลานติ่งหยวน 蓝鼎元 | ค.ศ. 1680–1733 | นายอำเภอโผวเล้ง ผู้เขียน《鹿洲公案》 อยู่ในหมวดขุนนางดีของ《清史稿》 |
| หลานอินติ่ง 藍蔭鼎 | ค.ศ. 1903–1979 | จิตรกรสีน้ำชาวไต้หวัน |
| หลัน เจี๋ยอิง 藍潔瑛 | ค.ศ. 1963–2018 | นักแสดงฮ่องกง (Yammie Lam) |
ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร
ชาและข้าวเหนียวดำของชาวเซอบนเขาฟีนิกซ์
ผมไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่น้าโดยตรง แต่มีของกินที่ผูกกับชุมชนเซอแซ่ 蓝 บนเขาฟีนิกซ์ ซึ่งเป็นของถิ่นและชนเผ่า ไม่ใช่ของแซ่ทั้งหมด
- ชาอูหลงสือกู่ผิง (石古坪乌龙茶) จากหมู่บ้านที่ชาวบ้านส่วนใหญ่แซ่ 蓝 มีบันทึกการทำชาราว 400 ปี ส่วนภาพแนะนำหมู่บ้านสือกู่ผิงของ网易ยกคำกล่าวท้องถิ่นว่า "未有饶平县,先有石古坪" (ยังไม่มีอำเภอเหรียวเพ้ง ก็มีสือกู่ผิงแล้ว) คอชาที่คุ้นกับชาเฟิ่งหวงตานฉงจากเขาเดียวกันน่าจะชอบ
- ข้าวเหนียวดำ (乌米饭) อาหารหลักของเทศกาลสามค่ำเดือนสาม (三月三) ของชาวเซอ ย้อมด้วยน้ำคั้นใบไม้ป่าจนเป็นสีดำอมเขียวแล้วนึ่ง
คำสอนประจำตระกูล
《岭南蓝姓家训》ในเว็บไซต์ตระกูล มี 14 ข้อ ข้อแรกคือ "敦孝悌以叙人伦" (ยึดความกตัญญูและความรักพี่น้องเป็นหลักของความสัมพันธ์) และมีข้อห้ามตัดไม้ทำลายป่า ซึ่งสะท้อนวิถีของคนที่อยู่กับภูเขา
ลำดับชื่อรุ่นสายแต้จิ๋วยังไม่พบชุดที่ยืนยันได้
การไหว้บรรพชน
ศาล 種玉堂 (蓝氏家庙) ที่หมู่บ้านสืออี่ ตำบลชื่อหลิ่ง อำเภอจางผู่ เป็นศาลรวมของแซ่ 蓝 จางผู่และไต้หวัน เป็นโบราณสถานระดับมณฑลฝูเจี้ยน ส่วนชุมชนเซอแซ่ 蓝 ถือวันสามค่ำเดือนสามเป็นวันไหว้บรรพชนสำคัญเทียบเท่าตรุษจีน และหมู่บ้านหลี่กงเคิง (李工坑) แต้อัว มีประเพณีหลายหมู่บ้านไหว้บรรพชนร่วมกัน
คำถามที่พบบ่อย
แซ่น้า ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 蓝 (ตัวย่อ) หรือ 藍 (ตัวเต็ม) แปลว่าสีคราม ไม่ใช่แซ่ 兰 (蘭 กล้วยไม้)
แซ่น้า แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
แต้จิ๋วอ่านว่า น้า (na5) ซึ่งเป็นเสียงที่ใช้กับแซ่ในทุกถิ่นของแต้จิ๋ว และพบในเอกสารไทยว่า "แซ่น้า (蓝)" ส่วนแซ่ 兰 แต้จิ๋วอ่านว่า ลั้ง
แซ่น้า จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า หลาน (Lán) บางแห่งเขียน หลัน แต่ หลาน ก็เป็นเสียงจีนกลางของแซ่ 兰 ด้วย จึงต้องดูอักษรจีนประกอบ
แซ่น้า มาจากไหน?
ตำนานในสมุดลำดับสกุลว่าสืบจากชางฉีผู้ได้แซ่จากต้นคราม สายที่มีเอกสารคือกงจื่อเซี่ยงผู้ครองหลานเถียน สายแต้จิ๋วมาจากจางผู่และชาวเซอแห่งเขาฟีนิกซ์
แซ่น้า ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
สะกดได้ทั้ง Lan (จีนกลาง), Nah (ฮกเกี้ยน ใกล้เสียงแต้จิ๋ว), Lam และ Nam (กวางตุ้งและแคะ) แต่ Lan ใช้กับแซ่ 兰 ด้วย
泰国蓝田冯氏宗亲会 เป็นสมาคมแซ่น้าไหม?
ไม่ใช่ สมาคมนี้เป็นของแซ่ปัง แซ่เฝิง (冯) คำว่า 蓝田 เป็นชื่อถิ่นหรือสายของแซ่ 冯 ส่วนสมาคมแซ่น้าในไทยยังไม่พบ
บทสรุป
แซ่น้าผูกกับแต้จิ๋วมากกว่าที่หลายคนคิด ทั้งสายที่ราบจากจางผู่และชาวเซอบนเขาฟีนิกซ์ ส่วนเรื่องชางฉีกับต้นครามและผานหู่ ผมถือเป็นตำนานที่ตระกูลรักษาไว้ ข้อที่ควรจำที่สุดคือ 蓝 ไม่ใช่ 兰 และสมาคม 蓝田 ในกรุงเทพฯ เป็นของแซ่ 冯
หากลูกหลานแซ่น้าท่านใดรู้ว่าอากงมาจากหมู่บ้านไหน มีป้าย 種玉堂 ในบ้าน เคยได้ยินว่าบรรพบุรุษเป็นชาวเซอ หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- 藍姓 ประวัติแซ่หลาน (วิกิพีเดียภาษาจีน)
- Lan (surname 藍) (วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ)
- หอ 汝南郡種玉堂 ของแซ่หลาน (族谱网 เว็บไซต์ของตระกูล)
- แซ่หลานในแต้จิ๋วกับชาวเซอ (族谱网 เว็บไซต์ของตระกูล ปี 2014)
- คำสอนประจำตระกูลแซ่หลานแห่งหลิ่งหนาน (族谱网 เว็บไซต์ของตระกูล)
- ชาวเซอจางผู่ข้ามไปไต้หวันและตั้งชื่อถิ่น 樟普寮 (福建省台港澳办 ปี 2015)
- หมู่บ้านชาวเซอในแต้จิ๋ว (中国民族网 ปี 2018)
- หมู่บ้านสือกู่ผิง ถิ่นชาวเซอบนเขาฟีนิกซ์ (网易 ปี 2021)
- 藍鼎元 ประวัติหลานติ่งหยวน (วิกิพีเดียภาษาจีน)
- 《鹿洲公案》หรือ 藍公案 (วิกิพีเดียภาษาจีน)
- สมาคม 泰国蓝田冯氏宗亲会 มอบทุนการศึกษา (族谱网 ปี 2014)
- งานวิจัยที่ใช้ชื่อ แซ่น้า (蓝) (วารสาร JSSP มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปี 2023)
