↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Tong Surname

แซ่ท้ง แซ่ถง (童) มาจากไหน? ประวัติตระกูลถง จากซานซีสู่จีนใต้

แซ่ท้ง แซ่ถง (童) มาจากไหน? ขุนนางซวีถงแห่งแคว้นจิ้น ถิ่นเยี่ยนเหมิน หมู่บ้านตระกูลถงเฉียนถง เจ้อเจียง คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง และทำไมห้ามอ่านว่า ตั้ง

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่ถง อักษร 童 สีทองขนาดใหญ่หน้าศาลบรรพชนหลังคากระเบื้องสีเทาประดับมังกรปูนปั้น โคมแดงใต้ชายคา กลองใหญ่ เข่งเกี๊ยวนึ่งมีไอขึ้น ก้อนเต้าหู้ และลำคลองหน้าศาลยามอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ท้ง แซ่ถง (童) มาจากไหน? ประวัติตระกูลถง จากซานซีสู่จีนใต้
ภาพปกแซ่ถง อักษร 童 สีทองขนาดใหญ่หน้าศาลบรรพชนหลังคากระเบื้องสีเทาประดับมังกรปูนปั้น โคมแดงใต้ชายคา กลองใหญ่ เข่งเกี๊ยวนึ่งมีไอขึ้น ก้อนเต้าหู้ และลำคลองหน้าศาลยามอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่ท้ง แซ่ถง (童) มาจากไหน? ประวัติตระกูลถง จากซานซีสู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ถงเขียนด้วยอักษร 童 แปลว่า "เด็ก" จีนกลางอ่านว่า "ถง" (Tóng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ท้ง" (tong5) ซึ่งเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย และห้ามอ่านว่า "ตั้ง" เพราะจะกลายเป็นแซ่ 陈

ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่ถงในจีนราว 1.12 ล้านคน อันดับประมาณ ~148 ศูนย์กลางของตระกูลอยู่ที่เจ้อเจียง ซึ่งมีหมู่บ้านตระกูลถงที่มีพงศาวลีต่อเนื่องกว่า 600 ปี และขบวนแห่โคมที่เป็นมรดกวัฒนธรรมระดับชาติ แซ่นี้มีสายในฝูเจี้ยนและกวางตุ้งด้วย แต่ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ท้ง แซ่ถง (童) สายที่มีเอกสารมาจากขุนนางซวีถง (胥童) แห่งแคว้นจิ้นในซานซี ลูกหลานใช้ชื่อตัว "童" เป็นแซ่ ถิ่นเดิมคือเยี่ยนเหมินและปั๋วไห่ ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.12 ล้านคน มากที่สุดในเจ้อเจียง ซึ่งมีหมู่บ้านตระกูลถงเฉียนถง แซ่ 童 ไม่ใช่แซ่ตั้ง (陈) และยังไม่พบสายแต้จิ๋วหรือสมาคมในไทย

ประเด็นสำคัญ

  • 童 จีนกลางอ่าน ถง แต้จิ๋วอ่าน ท้ง (ถอดเสียง) อังกฤษสะกด Tong หรือ Tung
  • ห้ามอ่าน 童 ว่า "ตั้ง" ซึ่งเป็นแซ่ 陈 และ 童 ก็คนละแซ่กับ 董 และ 佟
  • สายที่มีเอกสารคือซวีถงแห่งแคว้นจิ้น ส่วนเหล่าถงโอรสจวนซวีเป็นตำนาน
  • หมู่บ้านเฉียนถง (前童) เจ้อเจียง มีพงศาวลีตั้งแต่ปี 1385 และขบวนแห่โคมคืนหยวนเซียว
  • ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว และยังไม่พบสมาคมแซ่ถงในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ท้ง แซ่ถง (童)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 童 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน
จีนกลาง ถง (Tóng เสียงที่ 2)
แต้จิ๋ว ท้ง (tong5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
กวางตุ้ง tung4 (ฮ่องกงสะกด Tung มาเก๊าสะกด Tong)
ภาษาอังกฤษ Tong, Tung, Thong, Tang (มาเลเซีย), Đồng (เวียดนาม)
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~148 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.12 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.01–1.23 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจ้อเจียง (ตามข้อมูลปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล เยี่ยนเหมิน (ซานซีเหนือ) ปั๋วไห่ (เหอเป่ย–ซานตง) เจี้ยนชาง (เจียงซี)
ชื่อหอ 雁门堂 · 渤海堂 · 建昌堂 · 归胜堂

ถ้าอยากเทียบจำนวนคนกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ถง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่ถงเขียนว่า 童 ตัวเดียวกับคำว่า "เด็ก" (儿童) "ถง" มาจากจีนกลาง ตรงกับการสะกด Tong ส่วนฮ่องกงและไต้หวันสะกด Tung

"ท้ง" มาจากแต้จิ๋ว ตามพจนานุกรม Mogher หน้าอักษร 童 อักษรนี้ในแต้จิ๋วมีสองเสียง คือเสียงพื้นบ้าน dang5 กับเสียงอ่านหนังสือ tong5 ผมใช้ tong5 เพราะWiktionary หน้าอักษร 童ระบุว่าฝั่งฮกเกี้ยนใช้เสียงอ่านหนังสือกับแซ่

ถง 童 ไม่ใช่ ตั้ง 陈

ถ้าอ่าน 童 ด้วยเสียงพื้นบ้านแต้จิ๋ว (dang5) จะได้ "ตั้ง" ซึ่งเป็นชื่อของแซ่ตั้ง แซ่เฉิน (陈) แซ่ใหญ่ของคนไทยเชื้อสายแต้จิ๋ว ผมจึงไม่ใช้ "ตั้ง" กับแซ่ 童

童 ไม่ใช่ 董 และ 佟

แซ่ 童 ยังคนละแซ่กับแซ่ตั๊ง แซ่ต่ง (董) แม้ทั้งสองจะรวมกลุ่มกันในสมาคม "董杨童" และไต้หวันสะกด Tung เหมือนกัน และคนละแซ่กับ 佟 ซึ่งจีนกลางอ่าน Tóng เหมือนกันทุกประการ

แซ่ถง มาจากไหน

ตามที่วิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่ถงสรุปไว้ แซ่ถงมีสายหลักสองสาย ซึ่งน้ำหนักหลักฐานต่างกันมาก

สายที่มีเอกสาร ซวีถงแห่งแคว้นจิ้น

ตำรา《通志·氏族略》และพงศาวดาร《左传》บันทึกว่าขุนนางซวีถง (胥童)แห่งแคว้นจิ้น (晋 ปัจจุบันคือซานซี) ถูกสังหารในยุคชุนชิว ลูกหลานบางส่วนจึงหลบภัยด้วยการใช้ชื่อตัว "童" เป็นแซ่ สายนี้แหล่งวิชาการยอมรับมากกว่า

สายตำนาน เหล่าถงโอรสจวนซวี

ตำรา《元和姓纂》(จีนกลาง หยวนเหอซิ่งจ้วน) ระบุว่าจักรพรรดิจวนซวี (颛顼) มีโอรสชื่อ 老童 (เหล่าถง) ลูกหลานใช้ชื่อปู่เป็นแซ่ และ "望出渤海" แต่วิกิพีเดียภาษาจีนและแหล่งอื่นหลายแห่งระบุว่าเรื่องนี้แต่งเติมจากเทพปกรณัม ไม่น่าเชื่อถือ แม้เว็บของตระกูลยังใช้เป็นต้นแซ่อยู่

ชนกลุ่มน้อยและกลุ่ม 董杨童

ชาวหนี่เจิน ชาวจิ่งพัว และชนกลุ่มน้อยอีกหลายกลุ่มก็มีแซ่ 童 ส่วนองค์กร 全球董杨童宗亲总会 อ้างว่าแซ่ต่ง แซ่เอี้ย แซ่หยาง (杨) และแซ่ถง มีต้นกำเนิดเดียวกัน

สาย บรรพชนหรือเหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือหลักฐาน
แคว้นจิ้น ซวีถง (胥童) ถูกสังหาร ลูกหลานใช้ "童" เป็นแซ่ ชุนชิว มีเอกสาร
เหล่าถง (老童) โอรสของจวนซวี ยุคตำนาน ตำนาน แหล่งวิชาการว่าไม่น่าเชื่อถือ
ชนกลุ่มน้อย หนี่เจิน จิ่งพัว (靳托氏) อี๋ หุย แมนจู หมิง–ปัจจุบัน มีแหล่งระบุ

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมของแซ่ถงคือเยี่ยนเหมิน (雁门) ทางเหนือของซานซี ตั้งเป็นเขตปกครองโดยจ้าวอู่หลิงอ๋องในยุคจั้นกั๋ว และเป็นที่มาของชื่อด่านเยี่ยนเหมิน อีกถิ่นคือปั๋วไห่ (渤海) แถบชางโจว เหอเป่ย ตามที่《元和姓纂》ว่า "望出渤海"

หน้าถิ่นเดิมและชื่อหอบนเว็บตระกูลถงระบุชื่อหอตามถิ่นเดิมไว้สามชื่อ คือ 雁门 渤海 และ 建昌

ชื่อหอ เรื่องราว
雁门堂 ตั้งตามถิ่นเดิมเยี่ยนเหมิน เป็นชื่อหอหลัก
渤海堂 ตั้งตามถิ่นเดิมปั๋วไห่
建昌堂 ตั้งตามอำเภอเจี้ยนชางสมัยฮั่น แถวหนานเฉิง เจียงซี สอดคล้องกับนักปราชญ์ถงจงซัว (童宗说) ผู้มีฉายา "南城先生"
归胜堂 ชื่อหอในพงศาวลีหมู่บ้าน 童湖 อำเภออู๋หู อานฮุย
ศาลบรรพชนตระกูลถง 童氏宗祠 หมู่บ้านเฉียนถง เจ้อเจียง ของแซ่ถง แซ่ท้ง หลังคากระเบื้องสีเทา สันหลังคาประดับมังกรปูนปั้นคู่ โคมแดงใต้ชายคา ผู้สูงอายุนั่งพักหน้าศาล
ศาลบรรพชนตระกูลถง (童氏宗祠) หมู่บ้านเฉียนถง (前童) อำเภอหนิงไห่ เมืองหนิงปัว เจ้อเจียง มีป้าย "文" กับ "魁" สองข้าง และป้ายห้องโถง "永慕堂" · ภาพ: 三猎 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

เส้นทางลงใต้ จากซานตงสู่เจ้อเจียง ฝูเจี้ยน และกวางตุ้ง

ตามบทความเรื่องการอพยพของแซ่ถงบนเว็บตระกูล ก่อนสมัยฉินคนแซ่ถงส่วนใหญ่อยู่ในซานตง สมัยฉินถึงฮั่นลงใต้สู่อานฮุย เหอหนาน และซานซี บุคคลแซ่ถงรุ่นแรกที่มีชื่อในพงศาวดารคือสองพี่น้อง 童恢 (จีนกลาง ถงฮุย) และ 童翊 (ถงอี้) ชาวซานตง ที่อยู่ใน《后汉书》ในฐานะขุนนางผู้ดี สมัยถังถึงซ่งตระกูลถงลงไปถึงเจ้อเจียงและฝูเจี้ยน

หมู่บ้านตระกูลถง เฉียนถง

บรรพชนผู้ตั้งหมู่บ้านคือ 童潢 (จีนกลาง ถงหวง) จากหวงเหยียน เมืองไท่โจว มาตั้งบ้านหน้าวัดฮุ่ยหมิง หมู่บ้านจึงได้ชื่อว่า "前童" ซึ่ง 前 แปลว่า "หน้า" สายนี้เรียกว่า "塔山童氏"

สมัยหมิงตอนกลาง 童濠 (จีนกลาง ถงหาว) นำชาวบ้านขุดคลองผันน้ำจากแม่น้ำไป๋ซีมาทำนา เรื่องเล่าพื้นบ้านว่าเจ้าของที่ดินไม่ยอมให้ขุด ท่านจึงเอาถังข้าวสามใบใส่ทรายแล้วโปะเงินแท่งไว้ข้างบน ประกาศว่าพร้อมใช้เงินทั้งหมดสู้คดี เจ้าของที่จึงยอม บทความเรื่องระบบคลองแปดทิศของเฉียนถงบนเว็บข่าวเผิงไพ่ระบุว่าคลอง "八卦水系" นี้ยังใช้อยู่ถึงทุกวันนี้

พงศาวลี《塔山童氏宗谱》เริ่มทำในปี 1385 โดยมีฟางเซี่ยวหรู (方孝孺) นักปราชญ์ชื่อดังต้นหมิงเป็นบรรณาธิการ และปรับปรุงหลายครั้ง บทความเรื่องพงศาวลีตระกูลถงบนเว็บโซหูระบุว่าฉบับปี 1995 มี 13 เล่ม บันทึกคน 6,585 คน ปัจจุบันหมู่บ้านเป็นเมืองโบราณท่องเที่ยว "前童古镇"

ป้ายอิฐแกะสลักอักษร 孝悌 พื้นสีชมพูอมแดงในกรอบปูนปั้น ที่อาคารหมิงจิงถัง หมู่บ้านเฉียนถง ของตระกูลถง แซ่ท้ง
ป้ายอิฐแกะสลัก "孝悌" (กตัญญูและรักพี่น้อง) อ่านจากขวาไปซ้าย ที่อาคาร 明经堂 ในหมู่บ้านเฉียนถง ตรงกับคำแรกในกลอนลำดับรุ่น "敦孝悌" ของตระกูล · ภาพ: 三猎 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

สายฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง

  • ฝูเจี้ยน: พงศาวลีแซ่ถงในฝูเจี้ยนสายอู่ผิง (武平) ในเครือ "雁门郡" ระบุว่าบรรพชนผู้เข้าอู่ผิงคือ 童子兴 สมัยหมิง ยุคสาธารณรัฐมีลูกหลานย้ายไปซินจู๋ ไต้หวัน
  • กวางตุ้ง: เว็บสำรวจแบบไม่เป็นทางการระบุว่ามีคนแซ่ถงที่ลู่เฟิง (陆丰) กว่า 4,000 คน เฟิงไคราว 2,000 คน ต้าปู (大埔) ราว 200 คน และเหมยเซี่ยนราว 500 คน (ตัวเลขราวปี 2009 จากแหล่งเดียว ไม่ใช่สำมะโน)
  • แต้จิ๋ว: ยังไม่พบ การค้นหมู่บ้าน ศาล และสมาคมแซ่ถงในเมืองแต้จิ๋ว (潮州 เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 เจียหยาง) ไม่พบเลย ที่ใกล้ที่สุดคือลู่เฟิง ซึ่งเป็นถิ่นไห่ลู่เฟิง ไม่อยู่ในสามเมืองแต้จิ๋ว

แซ่ท้ง (ถง) ในประเทศไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會)แล้ว ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ถง (童) และไม่พบสาขาของกลุ่ม 董杨童 (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) รายชื่อสมาคมตระกูลแซ่อีกชุดฉบับเก็บถาวรปี 2020 ก็ไม่มี

การค้นชื่อ "แซ่ท้ง" และ "แซ่ถง" ยังไม่พบบุคคลหรือนามสกุลไทยที่มีแหล่งยืนยันว่ามาจากแซ่นี้ ส่วนองค์กร 全球董杨童宗亲总会 มีสมาคมในไต้หวันและเซี่ยเหมิน แต่ไม่พบสาขาในไทย

ถ้าบ้านไหนเป็นแซ่ที่เขียนว่า 童 ไม่ว่าจะเรียกตัวเองว่าแซ่ท้ง แซ่ถง หรือชื่ออื่น เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้คนแซ่ถงอยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลปี 2013 ระบุว่าเจ้อเจียงมีคนแซ่ถงมากที่สุด บทความของตระกูลระบุว่าเจ้อเจียง ยูนนาน และหูหนานรวมกันราว 44%

พื้นที่ ความสำคัญ
เจ้อเจียง มากที่สุด หมู่บ้านเฉียนถง หนิงไห่ และหลานซีราว 5 หมื่นคน
หูเป่ย หวงกังราว 8–10 หมื่นคน (กลุ่มใหญ่สุดที่พบ) หวงผีราว 2–3 หมื่น
กุ้ยโจว จุนอี้ราว 5 หมื่นคน
เจียงซี ผัวหยางราว 3 หมื่น หมู่บ้าน 童坊 จิ่งเต๋อเจิ้น
หูหนาน ผิงเจียงราว 1.2 หมื่น ฮั่นโซ่วราว 2 หมื่น
ฝูเจี้ยน กวางตุ้ง สายอู่ผิง และลู่เฟิงกว่า 4,000 คน

ตัวเลขรายพื้นที่มาจากเว็บสำรวจแบบไม่เป็นทางการราวปี 2009 ไม่ใช่สำมะโน

บุคคลสำคัญแซ่ถง

บุคคล ยุค บทบาท
ซวีถง (胥童) ชุนชิว ขุนนางแคว้นจิ้น ต้นสายแซ่ถงที่มีเอกสาร
ถงฮุย และถงอี้ (童恢 · 童翊) ฮั่นตะวันออก สองพี่น้องขุนนางผู้ดีใน《后汉书》
ถงจงซัว (童宗说) ซ่ง ผู้เขียน《柳文音注》 ฉายา "南城先生"
ถงก้วน (童贯) ค.ศ. 1054–1126 ขันทีผู้คุมกองทัพสมัยซ่งเหนือ หนึ่งใน "หกกังฉิน" ถูกประหาร ปรากฏในเรื่องเล่ายุคซ้องกั๋ง
ถงหาว (童濠) หมิง ผู้ขุดคลองชลประทานของเฉียนถง ต้นเรื่องขบวนแห่โคม
ถงตี้โจว (童第周) ค.ศ. 1902–1979 นักชีววิทยาด้านคัพภวิทยาชาวหนิงปัว ผู้บุกเบิกการโคลนนิ่งปลาในจีน
ถงจวิ้น (童寯) ค.ศ. 1900–1983 สถาปนิกและนักประวัติศาสตร์สวนจีน ผู้เขียน《江南园林志》

ถงตี้โจวเป็นชาวหนิงปัว เมืองเดียวกับหมู่บ้านเฉียนถง

ป้ายหินสีเทาแกะอักษรสีแดง 童第周故居 บ้านเดิมของถงตี้โจว นักชีววิทยาแซ่ถง ที่หนิงปัว ระบุว่าเป็นโบราณสถานระดับมณฑลเจ้อเจียง ฉากหลังเป็นภูเขาเขียว
ป้ายหิน "童第周故居" (บ้านเดิมของถงตี้โจว) โบราณสถานระดับมณฑลเจ้อเจียง ประกาศปี 2011 เขตอินโจว เมืองหนิงปัว · ภาพ: Siyuwj / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

สามสมบัติแห่งเฉียนถง

ไม่มีอาหารที่ตั้งชื่อตามแซ่ถง แต่หมู่บ้านตระกูลถงที่เฉียนถงมีอาหารประจำถิ่นที่ผูกกับหมู่บ้านโดยตรง คือ "前童三宝" (สามสมบัติแห่งเฉียนถง) ตามบทความแนะนำสามสมบัติแห่งเฉียนถงบนเว็บข่าวเฟิ่งหวง

  • เต้าหู้ขาว (白豆腐) เนื้อเนียน "ถือในมือเขย่าไม่แตก ต้มนานไม่เละ"
  • เต้าหู้ทอดกลวง (空心豆腐) ทรงกลมรี สีเหลืองทอง กรอบนอกกลวงใน คล้ายเต้าหู้ทอดที่คนไทยคุ้นเคย
  • เต้าหู้แห้งหอม (香干) ปรุงด้วยเกลือ ยี่หร่า ฮวาเจียว โป๊ยกั๊ก และขิงแห้ง

อีกเมนูคือเกี๊ยวเฉียนถง (前童汤包) แป้งบางไส้ถั่วเหลือง เนื้อหมู กุ้งแห้ง และหน่อไม้ฤดูหนาว ซึ่งกินกันช่วงเทศกาลหยวนเซียว ส่วนเมนูอย่าง 童子鸡 (ไก่รุ่น) ไม่เกี่ยวกับแซ่

เกี๊ยวเฉียนถง 前童汤包 ดิบห่อเสร็จวางเรียงเต็มถาดโลหะ แป้งบางสีครีมรวบเป็นทรงถ้วย อาหารเทศกาลหยวนเซียวของหมู่บ้านตระกูลถง แซ่ท้ง
เกี๊ยว 前童汤包 ที่ห่อเสร็จวางเรียงในถาด กินกันช่วงเทศกาลหยวนเซียวในหมู่บ้านเฉียนถง · ภาพ: 三猎 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

คำสอนในกลอนลำดับรุ่น

กลอนลำดับรุ่นชุดแรกของตระกูลถงที่เฉียนถง ซึ่งฟางเซี่ยวหรูกำหนดในปี 1385 ทำหน้าที่เป็นคำสอนประจำตระกูลไปในตัว

敦孝悌、秉忠贞、广言行、明礼义、达家邦 "กตัญญูและรักพี่น้อง ยึดความภักดีซื่อตรง วาจาและการกระทำกว้างขวาง เข้าใจจารีตและความถูกต้อง ทำประโยชน์ให้บ้านเมือง"

ตระกูลนี้ยังรักษาพงศาวลีอย่างเคร่งครัด เล่มหลักเก็บโดยผู้ที่มีรุ่นต่ำสุดแต่อายุมากสุด ตากพงศาวลีทุกวันที่ 6 เดือน 6 ตามปฏิทินจีน และการเปิดพงศาวลีต้องทำที่ศาลบรรพชนต่อหน้าผู้อาวุโส

ขบวนแห่โคมคืนหยวนเซียว

前童元宵行会 คือขบวนแห่คืน 14–15 ค่ำ เดือนอ้ายทุกปี มีตีฆ้องนำ หามศาลาเครื่องกลอง (鼓亭) เชิดสิงโต และจุดประทัด คนแซ่ถงหลายพันคนสี่รุ่นเข้าร่วม ขบวนนี้จัดเพื่อระลึกถึงถงหาวผู้ขุดคลอง และข่าวของหนิงปัวระบุว่าขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมระดับชาติในปี 2014

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ถง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 童 ตัวเดียวใช้ทั้งตัวย่อและตัวเต็ม แปลว่า "เด็ก" ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 董 (ต่ง) และ 佟 ซึ่งเป็นคนละแซ่

แซ่ถง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ท้ง" (tong5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ไม่ควรอ่านว่า "ตั้ง" เพราะจะซ้ำกับแซ่ตั้ง (陈)

แซ่ท้ง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ถง" (Tóng เสียงที่ 2) แซ่ท้งกับแซ่ถงจึงเป็นแซ่ 童 เดียวกัน

แซ่ถง มาจากไหน?

สายที่มีเอกสารมาจากขุนนางซวีถงแห่งแคว้นจิ้นในซานซี ลูกหลานใช้ชื่อตัว "童" เป็นแซ่ ถิ่นเดิมคือเยี่ยนเหมินและปั๋วไห่ ปัจจุบันศูนย์กลางอยู่ที่เจ้อเจียง แต่ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว

แซ่ถง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกด Tong (จีนกลางและมาเก๊า) Tung (ฮ่องกงและไต้หวัน) และ Thong หรือ Tang (มาเลเซีย) ควรเขียนอักษร 童 กำกับ เพราะ Tung ใช้กับแซ่ 董 ด้วย

บทสรุป

แซ่ถงเริ่มจากขุนนางแคว้นจิ้นที่ลูกหลานต้องเปลี่ยนชื่อเพื่อหลบภัย แล้วไปรุ่งเรืองทางใต้ จนหมู่บ้านเฉียนถงในเจ้อเจียงกลายเป็นหัวใจของตระกูล มีทั้งพงศาวลี 600 ปี คลองแปดทิศ และขบวนแห่โคมระดับชาติ

ส่วนสายแต้จิ๋วและเรื่องของแซ่ถงในเมืองไทย ผมยังไม่พบเลย ถ้าลูกหลานแซ่ 童 คนไหนมีเรื่องเล่าของบ้าน รู้ว่าอากงอาม่ามาจากเจ้อเจียง ฝูเจี้ยน ลู่เฟิง หรือถิ่นแคะ หรือมีป้าย "雁门堂" "渤海堂" อยู่ในบ้าน ช่วยแจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~148 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ท้งนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ท้งใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน