แซ่ทึง แซ่ทาง (汤) มาจากไหน? ประวัติตระกูลทาง จากเหอเป่ยสู่จีนใต้

แซ่ทึง หรือแซ่ทาง เขียนด้วยอักษร 汤 ตัวย่อ (ตัวเต็มคือ 湯) อักษรเดียวกับคำว่า "น้ำแกง" จีนกลางอ่านว่า ทาง (Tāng) แต้จิ๋วอ่านว่า ทึง (teng1) ซึ่งเป็นชื่อที่ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 2.42 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~101 ของจีน

ในหมู่คนแต้จิ๋วยังไม่พบสายของแซ่นี้ที่ชัดเจน แต่ลูกหลานที่บ้านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 湯 คงอยากรู้ว่ามาจากไหน ผมเล่าเท่าที่อ่านเจอ และบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานของตระกูลครับ

ประเด็นสำคัญ

• 汤 อ่านว่า ทึง ในแต้จิ๋ว และ ทาง ในจีนกลาง แต่ไม่ใช่แซ่ 唐 (ตึ้ง/ถัง) แม้ภาษาอังกฤษสะกด Tang เหมือนกัน
• สายหลักอ้างพระเจ้าเฉิงทาง ส่วนสายที่มีเอกสารชัดที่สุดคือทางเยว่ (เดิมชื่ออินฉงอี้)
• ถิ่นเดิมของตระกูลคือจงซานและฟ่านหยางในเหอเป่ย
• สายฝูเจี้ยนและชาวแคะมีบันทึกหลายสาย แต่สายแต้จิ๋วยังไม่พบหลักฐานชัด
• ในไทยยังไม่พบสมาคมหรือนามสกุลไทยที่มาจากแซ่นี้

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ทึง แซ่ทาง (汤)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	汤 (ตัวย่อ) · 湯 (ตัวเต็ม) คนละแซ่กับ 唐
จีนกลาง	ทาง (Tāng)
แต้จิ๋ว	ทึง (teng1) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ถิ่นอื่น	ฮกเกี้ยน Thng · ฮ่องกง Tong · สิงคโปร์ Tng หรือ Teung · เวียดนาม Thang
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~101 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน	ราว 2.42 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 2.18–2.66 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เจียงซู ตามฐานข้อมูล Fuxi ปี 2013 · อีกชุดข้อมูลว่าหูหนาน (แหล่งรองทั้งคู่)
ถิ่นเดิมของตระกูล	จงซาน (ติ้งโจว) · ฟ่านหยาง (จัวโจว) ในเหอเป่ย
ชื่อหอ	中山堂 · 范阳堂 · 掬星堂 · 吞星堂 · 玉茗堂 · 临川堂
ลำดับในหนังสือร้อยแซ่	ลำดับที่ 72

ตัวเลขประชากรเป็นค่าประมาณ แหล่งอื่นให้ไว้ตั้งแต่ราว 2.3 ถึง 2.6 ล้านคน ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ทึง แซ่ทาง เขียนและอ่านอย่างไร

จีนแผ่นดินใหญ่เขียน 汤 ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าเขียน 湯 อักษรนี้แปลว่าน้ำแกง แต่ชื่อแซ่มาจากพระนามของพระเจ้าเฉิงทาง

"ทาง" มาจากจีนกลาง ส่วน "ทึง" มาจากแต้จิ๋ว ซึ่งให้เสียง teng1 แทบทุกถิ่น ทั้งซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) กิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) เหรียวเพ้ง (饶平 จีนกลาง เหราผิง) และเท่งไฮ้ (澄海 จีนกลาง เฉิงไห่) แต่สำเนียงเมืองแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) สมัยศตวรรษที่ 19 ออกเสียง tng1 ใกล้กับฮกเกี้ยน Thng คนสิงคโปร์จึงสะกด Tng ส่วนฮ่องกงสะกด Tong เทียบเสียงแต่ละสำเนียงได้ที่หน้าอักษร 湯 ในวิกิพจนานุกรม

ระวังชื่อชนกับแซ่อื่น

แซ่ทึง (汤) กับแซ่ตึ้ง 唐 (จีนกลาง ถัง) เป็นคนละแซ่ ภาษาอังกฤษสะกด Tang เหมือนกัน แต่แต้จิ๋วต่างกันชัด 汤 อ่าน teng1 ส่วน 唐 อ่าน deng5 ถ้าที่บ้านมีป้ายบรรพชน ให้ดูว่ามีน้ำสามหยด (氵) อยู่ข้างหน้าหรือไม่

อีกเรื่องคือฮ่องกงใช้ตัวสะกด Tang กับแซ่ 鄧 (แซ่เต๋ง 邓 จีนกลาง เติ้ง) เช่น Tang Ancestral Hall ที่ผิงซานคือศาลตระกูล 鄧 การค้นด้วยคำว่า Tang จึงต้องดูอักษรจีนทุกครั้ง

แซ่ทึง แซ่ทาง มาจากไหน

หน้าแซ่ทางในวิกิพีเดียภาษาจีนและแหล่งของตระกูลจัดแซ่นี้เป็นแซ่หลายต้นสาย

สายหลักอ้างพระเจ้า 成汤 (จีนกลาง เฉิงทาง) ผู้โค่นราชวงศ์เซี่ยแล้วตั้งราชวงศ์ซางเมื่อราว 1600 ปีก่อน ค.ศ. ราชวงศ์ซางใช้แซ่ 子 (จีนกลาง จื่อ) ลูกหลานสายหนึ่งนำพระนาม "ทาง" มาเป็นแซ่ ตำรา《通志·氏族略》สมัยซ่งจัดไว้ในกลุ่ม "ใช้ชื่อเป็นแซ่"

สายที่มีบันทึกในประวัติศาสตร์ชัดที่สุดคือ 殷崇义 (จีนกลาง อินฉงอี้ ค.ศ. 912–984) อัครมหาเสนาบดีราชวงศ์หนานถัง ผู้เปลี่ยนชื่อเป็น 汤悦 (จีนกลาง ทางเยว่) เพื่อเลี่ยงพระนามของ 赵弘殷 พระบิดาของจักรพรรดิซ่งไท่จู่ ลูกหลานจึงใช้แซ่ทางต่อมา ดูประวัติทางเยว่ในวิกิพีเดียภาษาจีน สายนี้จึงมีรากร่วมกับแซ่เฮง 殷 (จีนกลาง อิน)

สาย	บรรพชนหรือเหตุการณ์	ยุค	สถานะ
แซ่จื่อ สายเฉิงทาง	ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์ซาง	ราว 1600 ปีก่อน ค.ศ.	ตำนานและตำราชั้นหลัง
ตระกูล 荡 แคว้นซ่ง	ตัดหมวดหญ้า (艹) ออกเป็น 汤	ชุนชิว	ตามสมุดลำดับสกุลตระกูลทางแห่งฉางซา
ลูกหลานซ่งคังหวัง (宋康王)	เปลี่ยนแซ่หลบภัยสมัยฉิน	ปลายจั้นกั๋ว	ตำนาน พบในแหล่งเดียว
อินฉงอี้ เป็นทางเยว่	เลี่ยงพระนามราชวงศ์ซ่ง	ต้นราชวงศ์ซ่ง	มีเอกสารประวัติศาสตร์
ชนกลุ่มน้อย	ชาวแมนจู ต้ง ถู่ และมองโกลบางส่วน	หลายยุค	มีเอกสาร แต่ไม่มีรายละเอียด

ข้อสังเกตทางวิชาการคือ จารึกกระดูกเสี่ยงทายและจารึกสำริดสมัยซางเรียกพระเจ้าเฉิงทางว่า "唐" "成" หรือ "大乙" ไม่ใช่ "汤" ตามที่หน้าซางทางในวิกิพีเดียภาษาจีนสรุปไว้ นักวิชาการบางส่วนจึงเห็นว่าการผูกแซ่นี้กับเฉิงทางเกิดขึ้นในยุคหลัง

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่ทางมีถิ่นเดิมของตระกูลสองแห่ง อยู่ในเหอเป่ยทั้งคู่ แห่งแรกคือจงซาน (中山) ตั้งสมัยฮั่น ปัจจุบันคือเมืองติ้งโจว (定州) สมัยฉินถึงฮั่นแซ่ทางขยายตัวมากที่สุดที่นี่ สมุดลำดับสกุลที่ฝูเจี้ยนและเวินโจวจึงใช้ชื่อ《中山汤氏族谱》 แห่งที่สองคือฟ่านหยาง (范阳) ศูนย์กลางอยู่ที่จัวโจว (涿州) ใกล้ปักกิ่ง ทางเยว่เคยได้บรรดาศักดิ์ "范阳郡公"

ชื่อหอ	เรื่องเบื้องหลัง
中山堂 / 范阳堂	ตั้งตามถิ่นเดิมของตระกูล ใช้กว้างที่สุด
掬星堂 / 吞星堂 (หอกอบดาว / หอกลืนดาว)	ตามตำนานของตระกูล ทางเยว่ฝันเห็นดาวตกลงในจาน แล้วฝีมือด้านอักษรศาสตร์ก้าวหน้าขึ้นมาก
玉茗堂 / 临川堂	มาจากห้องหนังสือของ 汤显祖 (จีนกลาง ทางเสี่ยนจู่) ชาวหลินชวน (临川) เจียงซี
宗秀堂 · 雅儒堂	หอสาขาหัวอัน และหนิงฮว่า ในฝูเจี้ยน
三新堂 · 双桂堂	หอสาขาหลิวหยาง และหนิงเซียง ในหูหนาน

แซ่ทางไม่อยู่ในกลุ่มหอร่วมหลายแซ่ที่คนไทยเชื้อสายจีนคุ้นเคย เช่น 六桂堂 ของหกแซ่ 洪 江 翁 方 龚 汪 ซึ่งเล่าไว้ในบทความแซ่อั๊ง 洪

เส้นทางลงใต้ และคำถามเรื่องสายแต้จิ๋ว

แซ่ทางกระจายอยู่ในเหอหนาน ซานซี และเหอเป่ยตั้งแต่ต้น สมัยซ่งมีราว 1.2 แสนคน อยู่มากที่สุดในเจียงซี สมัยหมิงเพิ่มเป็นราว 1.9 แสนคน ช่วง 600 ปีหลังย้ายเข้าจีนตอนกลางและเสฉวน หูหนานจึงขึ้นมาเป็นมณฑลใหญ่

เข้าฝูเจี้ยน

• ปี ค.ศ. 399 汤浩 (จีนกลาง ทางเฮ่า) และ 汤景仁 (จีนกลาง ทางจิ่งเหริน) เข้าฝูเจี้ยน
• ปี ค.ศ. 669 สองพี่น้อง 汤智 (จีนกลาง ทางจื้อ) และ 汤简 (จีนกลาง ทางเจี่ยน) ติดตาม 陈元光 (จีนกลาง เฉินหยวนกวง) ไปบุกเบิกจางโจว ดูเรื่องนี้ได้ที่แซ่ตั้ง 陈
• สมัยห้าราชวงศ์ 汤国豪 (จีนกลาง ทางกั๋วหาว) ย้ายไปหนิงฮว่า (宁化) แหล่งฝ่ายแคะยกให้เป็นต้นสายในฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง

สายแคะและกวางตุ้ง

หอจารึกแซ่ของชาวแคะที่หย่งติ้ง สรุปว่าสมัยซ่งใต้ แซ่ทางลงใต้สองเส้นทาง เส้นทางตะวันออกเข้าหนิงฮว่า แล้วเข้ากวางตุ้งตะวันออก ได้แก่ เหมยโจว เจียวหลิ่ง และแถบกิ๊กเอี๊ยกับแต้จิ๋ว เส้นทางตะวันตกเข้ากวางตุ้งตะวันตกเฉียงใต้และกว่างซี

• สายเจียวหลิ่ง (蕉岭) เหมยโจว สมุดลำดับสกุลหอจงซานถังปี 1892 ระบุว่ารุ่นแรกคือ 汤四七居士 ชาวหนิงฮว่า ย้ายมาสมัยหยวนถึงหมิง ลูกหลานข้ามไปไต้หวันในปี 1696
• สายซินฮุ่ย (新会) 汤统 (จีนกลาง ทางถ่ง) จากไคเฟิงตามราชสำนักซ่งลงใต้ ปราชญ์สมัยหมิง 陈白沙 (จีนกลาง เฉินไป๋ซา) เขียนคำนำสมุดลำดับสกุลให้
• สายฉางถิง (长汀) สมัยหมิง 汤益隆 (จีนกลาง ทางอี้หลง) ย้ายไปฉางถิง ลูกหลานหลายสายข้ามไปไต้หวัน

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบหลักฐานสายแซ่ทางในแต้จิ๋วที่ชัดเจน แหล่งฝ่ายแคะพูดถึงแถบกิ๊กเอี๊ยกับแต้จิ๋วเพียงกว้าง ๆ ไม่ระบุชื่อบรรพชนหรือหมู่บ้าน และบทความรวมแซ่ในแต้จิ๋วทั้งแซ่ใหญ่และแซ่หายากก็ไม่มีแซ่ 汤

แซ่ทึง แซ่ทางในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทยและรายชื่อบนเว็บ thaicn แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ทาง ข้อมูลเหล่านี้เป็นข้อมูลราวปี 2009–2011 จึงอาจไม่เป็นปัจจุบัน การค้นภาษาจีนก็ไม่พบสมาคมแซ่นี้ในซัวเถา แต้จิ๋ว หรือกิ๊กเอี๊ย ส่วนการค้นภาษาไทยด้วยคำว่า "แซ่ทึง" หรือ "แซ่ทาง" ไม่พบผลที่ผูกกับอักษร 汤

ผมยังไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายจีนแซ่ทาง หรือนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้ ถ้าบ้านของท่านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 湯 เรื่องของบ้านท่านคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูล Fuxi ปี 2013 ระบุว่าเจียงซูมีคนแซ่ทางมากที่สุด ส่วนชุดข้อมูลที่เผยแพร่ในสื่อจีนระบุว่าหูหนาน (17%) ทั้งสองแหล่งตรงกันว่าแซ่นี้อยู่ตามลุ่มแม่น้ำแยงซี

พื้นที่	ความสำคัญ
เจียงซู และหูหนาน	มากที่สุดตามข้อมูลแต่ละชุด
ฝูเจี้ยน และหูเป่ย	อยู่ในสี่มณฑลหลัก (สี่มณฑลรวมกันราว 45%)
เสฉวน เจ้อเจียง อานฮุย กวางตุ้ง เจียงซี	กลุ่มรอง รวมกันราว 27%
ไต้หวัน	อยู่ในกลุ่มอันดับ 76–100 (สถิติปี 2023) สายหลักมาจากหนิงฮว่า เจียวหลิ่ง หย่งชุน และหัวอัน

บุคคลสำคัญแซ่ทาง

บุคคล	ยุค	บทบาท
เฉิงทาง 成汤	ราว 1600 ปีก่อน ค.ศ.	ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์ซาง บรรพชนตามตำนาน
ทางเยว่ 汤悦	ค.ศ. 912–984	อัครมหาเสนาบดีหนานถัง ต้นสายที่มาจากแซ่อิน
ทางเหอ 汤和	ค.ศ. 1326–1395	แม่ทัพผู้ร่วมก่อตั้งราชวงศ์หมิง ได้บรรดาศักดิ์ 中山侯
ทางเสี่ยนจู่ 汤显祖	ค.ศ. 1550–1616	กวีและนักการละคร ผู้แต่ง《牡丹亭》(ศาลาโบตั๋น)
ทางปิน 汤斌	ค.ศ. 1627–1687	นักปรัชญาสำนักหลี่เสวีย เสนาบดีกรมโยธา
ทางโซ่วเฉียน 汤寿潜	ค.ศ. 1856–1917	ผู้นำบริษัทรถไฟเจ้อเจียง
ทางย่งถง 汤用彤	ค.ศ. 1893–1964	นักประวัติพุทธศาสนาจีน
ทางเฟยฝาน 汤飞凡	ค.ศ. 1897–1958	ผู้เพาะเชื้อต้นเหตุโรคริดสีดวงตาได้เป็นคนแรก
ทางอีเจี้ย 汤一介	ค.ศ. 1927–2014	ศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยปักกิ่ง

ทางเหอเป็นคนบ้านเดียวกับ 朱元璋 (จีนกลาง จูหยวนจาง) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์หมิง ดูแซ่จู 朱 ประวัติทางเหอและทางเสี่ยนจู่อ่านได้ในวิกิพีเดีย ส่วน 汤若望 คือบาทหลวงเยซูอิตชาวเยอรมัน Johann Adam Schall von Bell ไม่ใช่ลูกหลานแซ่ทาง

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ผมไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ทางโดยตรง แม้อักษร 汤 จะแปลว่าน้ำแกง แต่ไม่ใช่ที่มาของแซ่

ลูกหลานแซ่ทางนิยมยกจารึกบนอ่างชำระกายของพระเจ้าเฉิงทางที่บันทึกในคัมภีร์《大学》มาเป็นคติ คือ "苟日新，日日新，又日新" แปลว่า หากชำระตนให้ใหม่ได้วันหนึ่ง ก็จงทำให้ใหม่ทุกวัน และใหม่ยิ่งขึ้นไปอีก เป็นธรรมเนียมที่พบทั่วไป แต่ผมยังไม่พบคำสอนฉบับทางการของสมาคมแซ่ทางที่ระบุไว้เช่นนี้

ลำดับอักษรกลางของชื่อแต่ละรุ่นต่างกันไปตามสาย เช่น สาขาเชาหยาง (邵阳) หูหนาน ขึ้นต้นว่า "敦本崇亲睦" แปลโดยรวมว่ายึดรากและรักญาติ สาขาในฝูเจี้ยนก็มีลำดับของตัวเอง ใครยังมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู แต่ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้านอีกครั้ง

ผมไม่พบวันไหว้บรรพชนเฉพาะของแซ่นี้ แต่ละสายไหว้ตามประเพณีท้องถิ่น เช่น เช็งเม้งและสารทจีน ศาลที่เกี่ยวข้องมีศาล 汤王祠 บูชาพระเจ้าเฉิงทางที่เมืองซางชิว เหอหนาน ซึ่งปี 2020 มีการตั้งสมาคมวิจัยวัฒนธรรมแซ่ทางที่นั่น และสุสานทางเหอที่เปิงปู้ อานฮุย

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ทาง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 汤 (ตัวย่อ) หรือ 湯 (ตัวเต็ม) อย่าสับสนกับ 唐 (แซ่ตึ้ง หรือแซ่ถัง) ซึ่งเป็นคนละแซ่

แซ่ทาง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า ทึง (teng1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่ทึง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า ทาง (Tāng) แซ่ทึงกับแซ่ทางจึงเป็นแซ่เดียวกัน

แซ่ทาง มาจากไหน?

สายหลักอ้างว่าสืบจากพระเจ้าเฉิงทางแห่งราชวงศ์ซาง อีกสายที่มีหลักฐานคืออินฉงอี้ที่เปลี่ยนชื่อเป็นทางเยว่ในต้นราชวงศ์ซ่ง ต่อมากระจายลงฝูเจี้ยน ชาวแคะ และกวางตุ้ง

แซ่ทาง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดได้ทั้ง Tang, Tong, Thng, Tng และ Teung แต่ Tang อาจเป็นแซ่ 唐 หรือ 鄧 ก็ได้ ต้องดูอักษรจีนประกอบ

ในไทยมีสมาคมแซ่ทางไหม?

ยังไม่พบในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มาจากแซ่นี้

บทสรุป

แซ่ทึง แซ่ทาง มีเรื่องเล่าย้อนไปถึงราชวงศ์ซาง แต่ส่วนที่มีหลักฐานชัดคือสายทางเยว่ และสายที่ลงใต้ทางฝูเจี้ยนกับชาวแคะ ส่วนตำนานหอกลืนดาว ผมถือเป็นเรื่องที่ตระกูลเล่าสืบกันมา สำหรับคนแต้จิ๋วในไทย แซ่นี้แทบยังไม่มีใครบันทึกไว้

หากลูกหลานแซ่ทึงหรือแซ่ทางท่านใดมีสมุดลำดับสกุล ชื่อหมู่บ้านเดิมของอากง หรือข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• 汤姓 ประวัติแซ่ทาง (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• 商汤 พระเจ้าเฉิงทาง และชื่อในจารึกสมัยซาง (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• 汤悦 ทางเยว่ หรืออินฉงอี้ (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• หอจารึกแซ่แคะหย่งติ้ง ตอนแซ่ทาง (今日头条 ปี 2022)
• ถิ่นเดิมและชื่อหอของแซ่ทาง (炎黄汤氏网 เว็บไซต์ของตระกูล)
• การกระจายตัวของแซ่ทางในจีน (搜狐 ปี 2019)
• สมุดลำดับสกุลตระกูลทาง หอจงซานถัง ปี 1892 สายเจียวหลิ่ง (中华家谱数据库)
• แซ่ทางในพจนานุกรมฝูเจี้ยน–ไต้หวัน (福建省炎黄文化研究会)
• การตั้งสมาคมวิจัยวัฒนธรรมแซ่ทางที่ซางชิว (搜狐 ปี 2020)
• รายชื่อสมาคมสมาชิกสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (zonglianthai.com)
• 湯 เสียงอ่านในแต่ละสำเนียง (Wiktionary)
• Tang Xianzu ทางเสี่ยนจู่ (วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ)