แซ่พั้ง แซ่ผาง (庞/บัง) มาจากไหน? ประวัติตระกูลผาง จากเหอหนานสู่จีนใต้

แซ่ 庞 (ตัวเต็ม 龐) จีนกลางอ่านว่า "ผาง" แต้จิ๋วอ่านว่า "พั้ง" แต่คนไทยหลายรุ่นรู้จักแซ่นี้มาก่อนในชื่อ "บัง" ของบังทอง (庞统 จีนกลาง ผางถ่ง) กับบังเต๊ก (庞德 จีนกลาง ผางเต๋อ) ในสามก๊ก ผมจึงใส่ "บัง" ไว้ในวงเล็บของหัวเรื่องคู่กับอักษรจีน

ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่ผางราว 1.78 ล้านคน อยู่อันดับประมาณ ~117 ของจีน สายแต้จิ๋วและในเมืองไทยผมยังหาไม่เจอ จึงขอเล่าเท่าที่มีหลักฐานครับ

ประเด็นสำคัญ

• จีนกลางอ่าน "ผาง" แต้จิ๋วอ่าน "พั้ง" ส่วน "บัง" เป็นเสียงฮกเกี้ยนที่มากับสามก๊กฉบับภาษาไทย
• แต้จิ๋ว "พั้ง" ฟังใกล้แซ่ปัง (冯) มาก แต่เป็นคนละแซ่
• สายหลักสืบจากปี้กงเกา ญาติร่วมต้นกับแซ่ปี้ (毕) ถิ่นเดิมคือสื่อผิงและหนานอัน
• ตระกูลผางกวางตุ้ง–กว่างซียกผางเสี้ยวไท่ แม่ทัพต้นถัง เป็นบรรพชนร่วม และมีคำสอนประจำตระกูล《庞氏家训》ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน แซ่พั้ง แซ่ผาง (庞)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	ตัวย่อ 庞 / ตัวเต็ม 龐 (รูปแปร 厐 เป็นแซ่เดียวกัน)
จีนกลาง	ผาง (Páng เสียงที่ 2)
แต้จิ๋ว	พั้ง (pang5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	บัง (Pâng) ชื่อที่คนไทยคุ้นจากสามก๊ก
ภาษาอังกฤษ	Pang, Pong (ฮ่องกง มาเก๊า), Phong (มาเลเซีย)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~117 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน	ราว 1.78 ล้านคน ประมาณการปี 2026 (±10% ราว 1.60–1.96 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	กว่างซี โดยเฉพาะยฺวี่หลิน (ฐานข้อมูลฝูซีปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล	สื่อผิง (ส่านซี) หนานอัน (กานซู่) รองลงมาคือหนานหยาง

แซ่ผางเขียนและอ่านอย่างไร

จีนแผ่นดินใหญ่เขียน 庞 ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าเขียน 龐 สมุดลำดับสกุลบางฉบับใช้รูปแปร 厐 ซึ่งก็คือแซ่เดียวกัน ชื่อเรียกในภาษาไทยมีหลายแบบตามสำเนียงครับ

• ผาง มาจากจีนกลาง Páng รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่สื่อไทยใช้ตรงกัน
• พั้ง เป็นเสียงแต้จิ๋ว วิกิพจนานุกรมบันทึกไว้ว่า pang5 และใช้เป็นแซ่ เสียงเหมือนกันทุกถิ่นในแต้จิ๋ว ผมถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
• บัง มาจากสำเนียงฮกเกี้ยน (Pâng) เพราะสามก๊กฉบับภาษาไทยถอดชื่อตามเสียงฮกเกี้ยน "บัง" จึงไม่ใช่เสียงแต้จิ๋ว และผมยังไม่พบว่าคนไทยเชื้อสายจีนใช้ "แซ่บัง" เป็นชื่อแซ่จริง

ข้อที่ต้องระวังคือ "พั้ง" (pang5) ฟังใกล้กับแซ่ปัง แซ่เฝิง (冯) ที่แต้จิ๋วอ่าน bang5 ต่างกันแค่ พ กับ ป และ "บัง" ในสามก๊กก็เป็นแซ่ 庞 ไม่ใช่ 冯 วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูอักษรบนป้ายบรรพชนของบ้าน

แซ่ผางมาจากไหน

ตำรา《通志·氏族略》(จีนกลาง ทงจื้อ·ซื่อจู๋เลวี่ย — หมวดว่าด้วยตระกูล) บันทึกว่าแซ่ผางเป็นสกุลจี (姬) ลูกหลานของ 毕公高 (จีนกลาง ปี้กงเกา) โอรสของพระเจ้าโจวเหวินหวาง สายรองได้ศักดินาที่ดินแดนผางแถบหนานหยาง (南阳) มณฑลเหอหนาน จึงนำชื่อดินแดนมาเป็นแซ่ พจนานุกรม《广韵》ก็ระบุตรงกัน

ปี้กงเกาเป็นโอรสองค์ที่ 15 ของโจวเหวินหวาง นับเป็นหนึ่งใน "สี่ปราชญ์ต้นราชวงศ์โจว" สายนี้จึงเป็นญาติร่วมต้นกับแซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) ที่ผมสนใจคือ สองแซ่ที่ฟังไม่คล้ายกันเลย กลับสืบต้นจากคนเดียวกัน

วิกิพีเดียภาษาจีนหัวข้อแซ่ผางและตำราอื่นยังเล่าที่มาไว้อีกหลายสาย ผมแยกตำนานกับบันทึกไว้ดังนี้

สาย	บรรพชน	ยุค	ระดับหลักฐาน
สกุลจี สายหลัก	ลูกหลานปี้กงเกาที่ได้ศักดินาที่ผาง	ต้นโจวตะวันตก	มีเอกสาร
เกาหยาง (高阳氏)	庞降 (จีนกลาง ผางเจี้ยง) หนึ่งในบุตรแปดคนของจวนซวี่ (颛顼)	ยุคตำนาน	ตำนาน
เซียงหยาง	ตระกูลที่สร้างบ้านสูงจนชาวบ้านเรียกว่า "庞高屋"	ไม่ระบุ	เรื่องเล่า
ซีเชียง (西羌)	庞恬 (จีนกลาง ผางเถียน) หัวหน้าเผ่า	ฮั่นตะวันตก	มีเอกสาร (《汉书》)
แมนจู	庞佳氏 แซ่แปดกองธงที่ย่อเป็น 庞	ชิง	อ้างในสารานุกรม

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่ผางมีถิ่นเดิมหลักสองแห่ง อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีนทั้งคู่ ชื่อหอเหล่านี้คือชื่อที่อาจเห็นบนป้ายเหนือประตูบ้านหรือศาลบรรพชน

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
始平堂 (จีนกลาง สื่อผิงถัง)	ถิ่นเดิม + ชื่อหอ	เขตสื่อผิง ตั้งสมัยจิ้นตะวันตก ปัจจุบันคือเมืองซิงผิง (兴平) ส่านซี
南安堂 (จีนกลาง หนานอันถัง)	ถิ่นเดิม + ชื่อหอ	ตั้งปี ค.ศ. 188 แถบติ้งซี กานซู่ บ้านเกิดของบังเต๊ก
南阳堂 (จีนกลาง หนานหยางถัง)	ถิ่นเดิมรอง + ชื่อหอ	ที่ตั้งดินแดนผางตาม《通志》
谯国堂 / 高阳堂	ชื่อหอ	เว็บของตระกูลจัดเป็นหอตามถิ่นกำเนิด
庞诒思堂 (จีนกลาง ผางอี๋ซือถัง)	หอสาขา	หอร่วมของ "สิบห้องตระกูลผาง" หนานไห่–ฝอซาน
遗安堂 (จีนกลาง อี๋อันถัง)	หอสาขา	สายเซียงถาน มณฑลหูหนาน

แซ่ผางไม่อยู่ในกลุ่มหอร่วม 六桂堂 และยังไม่พบหอที่ใช้ร่วมกับแซ่อื่น หอ 庞诒思堂 มีหลักฐานชัดจากสมุดลำดับสกุลผาง 16 ม้วน ปี 1933 ที่จัดพิมพ์ในนามหอนี้ที่กวางโจว

เส้นทางลงใต้ และคำถามเรื่องสายแต้จิ๋ว

จากหนานหยางสู่ตะวันตกเฉียงเหนือ

ยุคจั้นกั๋วมี 庞涓 (จีนกลาง ผางเจวียน) แม่ทัพแคว้นเว่ย สมัยฮั่นถึงสามก๊ก ศูนย์กลางของตระกูลอยู่ที่สื่อผิง หนานอัน และเซียงหยาง (襄阳 หูเป่ย) บ้านเกิดของบังทอง

ผางเสี้ยวไท่ บรรพชนร่วมของกวางตุ้ง–กว่างซี

ต้นราชวงศ์ถัง 庞孝泰 (จีนกลาง ผางเสี้ยวไท่ ค.ศ. 601–662) ซึ่งบรรพชนเดิมเป็นชาวเหยี่ยนซือ เหอหนาน มาเป็นข้าหลวงที่ไป๋โจว ปัจจุบันคืออำเภอป๋อไป๋ (博白) กว่างซี ปี 662 ท่านนำทหารใต้ไปรบเกาคูรยอและเสียชีวิตในสนามรบ หลุมศพอยู่ที่ป๋อไป๋ เว็บของตระกูลผางเรียกท่านว่า "บรรพชนแซ่ผางที่กวางตุ้ง–กว่างซียอมรับร่วมกัน"

สิบห้องตระกูลผางแห่งฝอซาน

ตามสมุดลำดับสกุลและเว็บของตระกูล สมัยซ่งใต้ 庞十九公 (จีนกลาง ผางสือจิ่วกง) หนีภัยสงครามจากตรอกจูจีเซี่ยง (珠玑巷) เมืองหนานสฺยง มาตั้งบ้านที่หมู่บ้านปี้ถัง (弼唐村) ปัจจุบันอยู่ในเขตฉานเฉิง เมืองฝอซาน (佛山) ต่อมาตระกูลแตกเป็น "สิบห้อง" (十大房) ใช้หอร่วม 庞诒思堂

ห้อง "海口" ของตระกูลนี้คือหมู่บ้านในฝอซาน ไม่ใช่เมืองไหโข่วของไหหลำ ลูกหลานที่มีชื่อที่สุดคือผางซ่างเผิง ผู้เขียนคำสอนประจำตระกูล

แล้วสายแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบข้อมูลแซ่ผางในแต้จิ๋วเลยครับ การค้นเว็บจีนหลายรอบ ทั้งชื่อสมาคม ศาลบรรพชน และหมู่บ้านในแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) ไม่พบบรรพชน หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ 庞 เลย

ตระกูลผางในกวางตุ้งกระจุกอยู่ที่ฝอซานซึ่งเป็นชาวกวางตุ้ง และกวางตุ้งตะวันตกแถบจ้านเจียง เม่าหมิง ซึ่งไม่ใช่เขตแต้จิ๋ว สายฮกเกี้ยน แคะ และไหหลำก็ยังไม่พบข้อมูลเฉพาะ

แซ่พั้งในเมืองไทย

จากการตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰华各姓宗亲总会联合会) และรายชื่อบนเว็บ thaicn ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ผางในไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) ข่าวภาษาจีนก็ไม่พบ และยังไม่พบคนไทยเชื้อสายจีนที่มีชื่อเสียงซึ่งยืนยันได้ว่าแซ่นี้

ความเชื่อมโยงที่ชัดที่สุดจึงเป็นสามก๊ก ซึ่งคนไทยอาจไม่รู้ว่าบังทองกับบังเต๊กเป็นแซ่เดียวกับ "แซ่พั้ง" ถ้าบ้านของคุณมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 龐 หรือมีป้าย 始平堂 南安堂 เรื่องของบ้านคุณคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้ครับ

ทุกวันนี้คนแซ่ผางอยู่ที่ไหนในจีน

พื้นที่	ความสำคัญ
กว่างซี ยฺวี่หลิน (玉林)	มณฑลที่มีคนแซ่ผางมากที่สุด รวมถึงอำเภอซิงเย่และลู่ชวน
กว่างซี ป๋อไป๋	ถิ่นของผางเสี้ยวไท่ มีสมุดลำดับสกุลหลายสาย
กวางตุ้ง ฝอซาน/หนานไห่	ถิ่นสิบห้องตระกูลผาง หมู่บ้านปี้ถัง ศาล 居翼庞公祠 และ 海口庞氏大宗祠
กวางตุ้งตะวันตก	หมู่บ้านน่าเหลียง อำเภอเหลียนเจียง มีคนแซ่ผางกว่า 1 หมื่นคน
ภาคเหนือ	ซานตง เหอเป่ย ซานซี ชางโจวมีสมาคมตระกูลผางตั้งในปี 2016

บุคคลสำคัญแซ่ผาง

บังทองเป็นกุนซือของเล่าปี่ (刘备 จีนกลาง หลิวเป้ย) ได้ฉายา "หงส์ดรุณ" คู่กับขงเบ้ง (诸葛亮 จีนกลาง จูเก๋อเลี่ยง) "มังกรหลับ" ส่วนบังเต๊กคือขุนพลที่ไม่ยอมจำนนต่อกวนอู (关羽 จีนกลาง กวานอวี่)

บุคคล	ยุค	บทบาท
ผางเจวียน (庞涓)	จั้นกั๋ว	แม่ทัพแคว้นเว่ย ศิษย์สำนักกุ่ยกู่จื่อร่วมกับซุนปิน แพ้ศึกหม่าหลิง
บังทอง (庞统)	ค.ศ. 179–214	ชาวเซียงหยาง กุนซือของเล่าปี่ ถูกลูกธนูเสียชีวิตที่เมืองลั่ว (雒县) อายุ 36 ปี
บังเต๊ก (庞德)	?–ค.ศ. 219	ชาวหนานอัน รับใช้ม้าเท้ง (马腾 หม่าเถิง) ม้าเฉียว (马超 หม่าเชา) แล้วสวามิภักดิ์โจโฉ (曹操 เฉาเชา) ถูกกวนอูจับในศึกฝานเฉิง ไม่ยอมจำนนจึงถูกประหาร
ผางฮุ่ย (庞会)	สามก๊ก–จิ้น	บุตรบังเต๊ก ตาม《蜀记》แก้แค้นตระกูลกวนเมื่อจ๊กก๊กล่ม
ผางเสี้ยวไท่ (庞孝泰)	ค.ศ. 601–662	แม่ทัพต้นถัง บรรพชนร่วมกวางตุ้ง–กว่างซี
ผางจี๋ (庞籍)	ค.ศ. 988–1063	ชาวซานตง ได้เป็นรองเสนาบดีกลาโหมสมัยซ่ง
ผางซ่างเผิง (庞尚鹏)	ค.ศ. 1524–1581	ชาวหนานไห่ จิ้นซื่อปี 1553 ข้าหลวงฝูเจี้ยน ถูกปลดเพราะขัดแย้งกับจางจฺวีเจิ้ง (张居正)

คำสอน ศาลบรรพชน และอาหาร

คำสอนประจำตระกูล《庞氏家训》

ผางซ่างเผิงเขียนคำสอนนี้ในปี 1571 หลังถูกปลดกลับบ้านที่หนานไห่ คนในถิ่นถือเป็นแบบอย่าง และถูกยกให้มีชื่อเสียงคู่กับ《颜氏家训》ของตระกูลเหยียน ที่ผมเล่าไว้ในบทความแซ่งั้ง แซ่เหยียน (颜)

คำสอนมี 8 หมวด 67 ข้อ รวมกว่า 6,000 อักษร ได้แก่ ทำอาชีพหลักให้มั่น คิดรายจ่ายทั้งปี ทำตามจารีต ห้ามฟุ่มเฟือย กำกับตนให้เคร่งครัด ยกย่องคุณธรรม ระวังรักษาทรัพย์ และรสนิยมต้องถูกต้อง ปิดท้ายด้วยกลอนสอนเด็กและคำสอนสตรี หมวดแรกเปิดว่า

孝、友、勤、俭四字，最为立身第一义 "กตัญญู รักพี่น้อง ขยัน ประหยัด สี่คำนี้คือหลักแรกของการตั้งตน"

ลำดับชื่อรุ่น

ตัวอย่างบทจัดรุ่นจากกว่างซี

สาย	บทจัดรุ่น
ป๋อไป๋ (ลูกหลานผางเสี้ยวไท่)	朝廷科甲贤能继振永锡其昌
ยฺวี่หลิน	宣扬先世家声远，树立宏献国泽隆
จิ้งซี (靖西)	金玉显开永育秀，国家文运正荣华

ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดูได้ แต่ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้านด้วย

ศาลบรรพชนและการไหว้

ที่ฝอซานมีศาล 居翼庞公祠 ซึ่งญาติจากเหลียนเจียงเดินทางมาร่วมงานฉลอง มีศาล 庞氏宗祠 สมัยชิงที่หมู่บ้านซินกัง และศาล 海口庞氏大宗祠 ที่สือวาน ฝั่งกว่างซีมีข่าวพิธีไหว้ผางเสี้ยวไท่

สถานที่ที่คนรู้จักมากที่สุดคือศาลและสุสานบังทอง (庞统祠墓) ที่หลัวเจียง ซึ่งเล่าปี่สร้างในปี 214 บูรณะสมัยคังซีปี 1691 และเป็นโบราณสถานสำคัญระดับชาติตั้งแต่ 25 พฤษภาคม 2006

อาหาร

ผมไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ผางหรือกับบังทอง บังเต๊ก ที่มีแหล่งอ้างอิง ถิ่นของแซ่นี้มีอาหารพื้นบ้าน แต่ไม่ใช่อาหารของตระกูล

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ผาง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 庞 (ตัวย่อ) หรือ 龐 (ตัวเต็ม) สมุดลำดับสกุลบางฉบับเขียนเป็นรูปแปร 厐 ซึ่งเป็นแซ่เดียวกัน

แซ่ผาง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า "พั้ง" (pang5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย และไม่ใช่แซ่ปัง (冯) ที่แต้จิ๋วอ่าน bang5

แซ่พั้ง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ผาง" (Páng เสียงที่ 2) แซ่พั้งกับแซ่ผางจึงเป็นแซ่ 庞 เดียวกัน

แซ่บัง คือแซ่อะไร?

"บัง" คือแซ่ 庞 เดียวกัน เป็นเสียงฮกเกี้ยนที่คนไทยคุ้นจากสามก๊ก เช่น บังทองและบังเต๊ก ไม่ใช่แซ่ 冯 และยังไม่พบว่าคนไทยเชื้อสายจีนใช้ "แซ่บัง" เป็นชื่อแซ่จริง

แซ่ผาง มาจากไหน?

สายหลักเป็นลูกหลานปี้กงเกา โอรสของพระเจ้าโจวเหวินหวาง ที่ได้ศักดินาที่ดินแดนผางแถบหนานหยาง เหอหนาน ปัจจุบันมีมากที่สุดในกว่างซี

แซ่ผาง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดว่า Pang ตามจีนกลาง Pong ตามกวางตุ้งในฮ่องกงและมาเก๊า และ Phong ที่พบในมาเลเซีย ทุกแบบคือแซ่ 庞 เดียวกัน

บทสรุป

แซ่พั้ง แซ่ผาง และ "บัง" ในสามก๊ก คือแซ่ 庞 เดียวกัน สายหลักสืบจากปี้กงเกาแห่งราชวงศ์โจว มีถิ่นเดิมทางตะวันตกเฉียงเหนือ แล้วลงใต้มาตั้งหลักในกว่างซีและฝอซาน ทิ้งคำสอนประจำตระกูลที่คนทั้งประเทศรู้จักไว้ เทียบกับแซ่อื่นได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

ส่วนเรื่องในแต้จิ๋วและในเมืองไทย ตอนนี้ยังเป็นหน้าว่างครับ ถ้าลูกหลานแซ่พั้งท่านใดมีเรื่องเล่า รู้ชื่อหมู่บ้านเดิมของอากง หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• สารานุกรมหัวข้อแซ่ผาง 庞姓 (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• รวมชื่อหอบรรพชนและประวัติบุคคลแซ่ผาง 庞姓堂号大全 (炎黄庞氏网 เว็บของตระกูล)
• ที่มาของหลุมศพบรรพชนรุ่นที่ 4 ตระกูลผางหนานไห่–ฝอซาน (族谱网 เว็บของตระกูล)
• ผางเสี้ยวไท่ บรรพชนร่วมของตระกูลผางกวางตุ้ง–กว่างซี (族谱网 เว็บของตระกูล)
• บทจัดรุ่นตระกูลผางในกว่างซี (族谱网 เว็บของตระกูล)
• สมุดลำดับสกุลผาง 16 ม้วน ปี 1933 หอ 庞诒思堂 (中华家谱数据库)
• คำสอนประจำตระกูล《庞氏家训》(搜狐 2023)
• ประวัติบังเต๊ก Pang De (วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ)
• ศาลและสุสานบังทอง Pang Tong Shrine and Tomb (วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ)
• รายชื่อสมาคมสมาชิก สหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰华各姓宗亲总会联合会 ข้อมูลราว 2009–2011)
• รายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทย (thaicn.net ฉบับเก็บใน Wayback Machine 2020)