แซ่ลก แซ่ลั่ว (骆) มาจากไหน? ประวัติตระกูลลั่ว จากเหอหนาน–เจ้อเจียงสู่จีนใต้

แซ่ลก เขียนด้วยอักษร 骆 (ตัวเต็ม 駱) อักษรเดียวกับในคำว่า 骆驼 ที่แปลว่าอูฐ จีนกลางอ่านว่า ลั่ว (Luò) แต้จิ๋วอ่านว่า ลก (log8) ซึ่งถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนกวางตุ้งอ่านว่า Lok (ล็อก) ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.02 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~163 ของจีน

แซ่ลั่วเป็นแซ่ของกวีสมัยถังผู้แต่งบทกวี "ห่าน" ที่เด็กจีนท่องกันทั่วไป แต่ในแต้จิ๋วและในไทยยังไม่พบร่องรอย ผมเล่าเท่าที่อ่านเจอ และบอกตรง ๆ ว่าตรงไหนยังไม่มีข้อมูลครับ

ประเด็นสำคัญ

• 骆 จีนกลางอ่าน ลั่ว แต้จิ๋วถอดเสียงว่า ลก กวางตุ้งอ่าน Lok หรือ ล็อก
• ระวังสับสนกับแซ่ 陆 ที่เสียงอ่านหนังสือแต้จิ๋วเป็น log8 เหมือนกัน และแซ่ 罗 ที่จีนกลางเสียงใกล้กัน
• กวีลั่วปินหวางแต่ง《咏鹅》ตอนอายุ 7 ขวบ แล้วหายสาบสูญหลังต่อต้านบูเช็กเทียน
• ลั่วปิ่งจาง ชาวฮวาตู เป็นข้าหลวงใหญ่เสฉวนปลายราชวงศ์ชิง
• ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว สมาคมในไทย หรือนามสกุลไทยที่สืบจากแซ่นี้

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ลก แซ่ลั่ว (骆)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	ตัวย่อ 骆 / ตัวเต็ม 駱 (ความหมายเดิม "ม้าขาวแผงคอดำ")
จีนกลาง	ลั่ว (Luò)
แต้จิ๋ว	ลก (log8) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
กวางตุ้ง	Lok คนไทยอาจเรียก ล็อก
ภาษาอังกฤษ	Luo, Lok, Lo, Locke, Loke
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~163 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน	ราว 1.02 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.92–1.12 ล้านคน)
พื้นที่ที่มีมากที่สุด	กวางตุ้ง (ฐานข้อมูลฝูซี 2013 แหล่งรอง)
ถิ่นเดิมของตระกูล	เน่ยหวง (อันหยาง เหอหนาน) · ไคว่จี (เส้าซิง เจ้อเจียง)
ชื่อหอ	内黄堂 · 会稽堂 · 河南堂 · 谯阳堂 · 辽东堂
ระวังสับสน	陆 (แต้จิ๋วเรียก เล็ก) · 罗 และ 洛 (จีนกลางเสียงใกล้กัน)

ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ลก เขียนและอ่านอย่างไร

แซ่นี้เขียนว่า 骆 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 駱 ในไต้หวัน ฮ่องกง และบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า สังเกตง่าย ๆ ว่ามีหมวดม้าอยู่ด้านซ้าย

• ลั่ว คือเสียงจีนกลาง วิกิพีเดียภาษาไทยก็ใช้รูปนี้ เช่น "ลั่ว ถ่ง" (駱統)
• ลก คือเสียงแต้จิ๋ว วิกิพจนานุกรมระบุว่า log8 เป็นเสียงอ่านหนังสือที่ใช้กับแซ่ ส่วน loh8 ใช้ในคำว่าอูฐ พจนานุกรมแต้จิ๋ว mogherก็ระบุ log8 เป็นเสียงแซ่ทุกถิ่น
• ล็อก หรือ Lok คือเสียงกวางตุ้งแบบฮ่องกงและมาเก๊า เป็นรูปที่คนไทยอาจคุ้นกว่า ลก
• ล่อ พบในสามก๊กฉบับไทย คือชื่อหุบเขาล่อก๊ก (骆谷 จีนกลาง ลั่วกู่) ซึ่งพงศาวลีสายอี้อูนับเป็นถิ่นเดิมของบรรพชน

ระวังชื่อชนกับแซ่อื่น

เสียง ลก ซ้ำกับเสียงอ่านหนังสือของแซ่ 陆 ในแต้จิ๋ว แต่คนแต้จิ๋วแซ่ 陆 มักเรียกตัวเองว่าแซ่เล็ก แซ่ลู่ 陆 ส่วนจีนกลาง ลั่ว (Luò) ก็ใกล้กับแซ่โล้ แซ่หลัว 罗 (Luó) และอักษร 洛 ที่อ่าน Luò เหมือนกัน

ตัวสะกด Lo หรือ Loh ยังใช้กับแซ่ 罗 และแซ่โล้ว แซ่หลู 卢ได้ด้วย ถ้ามีหมวดม้าจึงเป็นแซ่ลั่ว

สำหรับคอสามก๊ก

ขุนพลง่อก๊ก 骆统 (จีนกลาง ลั่วถ่ง) เป็นคนแซ่นี้ แต่สามก๊กฉบับแปลภาษาไทยแปลชื่อของท่านปนกับเล่งทอง (凌统 จีนกลาง หลิงถ่ง) ควรระวังเมื่ออ้างถึง

แซ่ลั่ว มาจากไหน

หน้าแซ่ลั่วในวิกิพีเดียภาษาจีนและแหล่งข้อมูลจีนเล่าที่มาไว้หลายสาย

สายแรกที่พงศาวลีส่วนใหญ่อ้าง คือลูกหลาน 姜太公 (จีนกลาง เจียงไท่กง) แห่งรัฐฉี มีผู้หนึ่งชื่อ 公子骆 ลูกหลานจึงนำชื่อบรรพชนมาเป็นแซ่ แหล่งหนึ่งระบุว่าจุดกำเนิดคืออิ๋งชิว (营丘) เมืองหลวงของรัฐฉีในซานตง สายนี้จึงสืบย้อนไปถึงบรรพชนเดียวกับแซ่เกียง แซ่เจียง 姜

สายที่สองมาจากแซ่อิ๋ง 恶来 (จีนกลาง เอ้อไหล) ขุนนางของกษัตริย์โจ้วแห่งราชวงศ์ซาง มีลูกหลานรุ่นที่ 4 ชื่อ 大骆 (จีนกลาง ต้าลั่ว) ลูกหลานใช้ชื่อนี้เป็นแซ่

สาย	บรรพชน	ยุค	สถานะ
แซ่เจียง รัฐฉี	公子骆 ลูกหลานเจียงไท่กง	โจวตะวันตก	ตามพงศาวลี สายที่ตระกูลอ้างมากที่สุด
แซ่อิ๋ง 大骆	ลูกหลานรุ่นที่ 4 ของ 恶来	ซางถึงโจว	ตำนานและบันทึกโบราณ
แซ่จี 王孙骆 (หวังซุนลั่ว)	ขุนนางรัฐเจิ้ง	ชุนชิว	ตามวิกิพีเดียจีน
เยว่ตะวันออก	กษัตริย์ 驺摇 (โจวเหยา)	ฮั่น	มีบันทึกใน《史记》
ชนกลุ่มน้อย	他骆拔氏 ทู่อวี้หุน หนี่เจิน แมนจู	เว่ยเหนือถึงชิง	มีเอกสาร

ตัวอย่างการเปลี่ยนแซ่คือ 骆元光 (จีนกลาง ลั่วหยวนกวง) สมัยถัง ซึ่งมีเชื้อสายจากอันซี (ปาร์เธีย) และเป็นบุตรบุญธรรมของขุนนางแซ่ลั่ว

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่ลั่วตั้งชื่อหอตามถิ่นเดิมของตระกูลเกือบทั้งหมด ตามหน้าชื่อหอแซ่ลั่วในเว็บไซต์ตระกูล

ชื่อ	ที่มา
内黄堂	อำเภอเน่ยหวง เมืองอันหยาง เหอหนาน หอนี้ใช้แพร่หลายในหมู่ชาวจีนโพ้นทะเล
会稽堂	เส้าซิง เจ้อเจียง อี้อูสมัยฮั่นขึ้นกับเขตไคว่จี
河南堂 · 谯阳堂 · 辽东堂	ตามถิ่นสาขาเหอหนาน ลั่วหยาง และเหลียวตง

แซ่ลั่วไม่มีหอร่วมกับแซ่อื่น แบบที่หกแซ่ใช้หอ 六桂堂 ร่วมกัน

เส้นทางลงใต้ และสายแต้จิ๋ว

อี้อู บ้านใหญ่ของแซ่ลั่ว

พงศาวลีของตระกูลเล่าว่าสมัยฮั่นตะวันออก 骆雍临 (จีนกลาง ลั่วยงหลิน) ย้ายจากหุบเขาลั่วกู่ในส่านซีมาตั้งรกรากที่อูซาง ปัจจุบันคือเมืองอี้อู (义乌) เจ้อเจียง นับเป็นรุ่นที่ 1 ของสายอี้อู สมัยสามก๊ก ลั่วถ่งรับราชการกับซุนกวน (孙权 จีนกลาง ซุนเฉวียน)

สมัยถังมีกวีลั่วปินหวาง ซึ่งหลังเขียนคำประกาศต่อต้านบูเช็กเทียน (武则天 จีนกลาง อู่เจ๋อเทียน) บทความของสื่ออี้อูอ้างพงศาวลีว่าลูกหลานจึงแตกกระจายไป

ฮวาตู กวางโจว: เจ็ดหมู่บ้านแซ่ลั่ว

บทความของสมาคมวิจัยลั่วปิ่งจางอ้างพงศาวลีว่า 道德公 (จีนกลาง เต้าเต๋อกง ค.ศ. 926–1009) ย้ายจากอี้อูเข้ากวางตุ้งสมัยโฮ่วโจว ตั้งรกรากที่พานอวี๋ แล้วย้ายไปอูสือกังและหมู่บ้านลั่วชุนในฮวาตู (花都) เป็นบรรพชนแซ่ลั่วแห่งกวางโจว ลูกหลานแตกเป็น "骆姓七庄" หรือเจ็ดหมู่บ้านแซ่ลั่ว

ตามบทความเรื่องหมู่บ้านลั่วชุน หมู่บ้านนี้ตั้งสมัยซ่ง มีประชากรตามทะเบียนเกือบ 2,000 คน ส่วนใหญ่แซ่ลั่ว และมีศาลบรรพชนถึง 7 หลัง

สายอื่นในกวางตุ้งและฮกเกี้ยน

แหล่งของตระกูลเรื่องแซ่ลั่วในกวางตุ้งระบุว่าฮวาตูและหลงชวน (龙川) เป็นถิ่นที่คนแซ่ลั่วอยู่มากที่สุดในกวางตุ้ง ยังมีเกาะเล็กแห่งหนึ่งในอำเภอสวีเหวินที่ทั้งเกาะเป็นแซ่ลั่วราว 3 พันคน

สายฮกเกี้ยนอยู่ที่ฮุ่ยอัน (惠安) เฉวียนโจว บรรพชนคือ 骆沂元 (จีนกลาง ลั่วอี๋หยวน เกิดราวปี 1414) ลูกหลานสายนี้ออกทะเลไปปีนัง สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไต้หวัน

แล้วแต้จิ๋วล่ะ?

ต้องบอกตรง ๆ ว่าไม่พบข้อมูลแซ่ลั่วในแต้จิ๋วเลย การค้นสมาคมและศาลบรรพชนแซ่ 骆 ในแต้จิ๋ว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ได้ผลเป็นองค์กรที่กวางโจว ตงก่วน เซินเจิ้น และจ้าวชิ่งทั้งหมด ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือตัวเลขประชากร

ที่ใกล้ที่สุดคือลู่เฟิง (陆丰) ซึ่งมีคนแซ่ลั่ว แต่ลู่เฟิงพูดภาษาถิ่นไห่ลู่เฟิง ซึ่งใกล้แต้จิ๋วแต่ไม่นับเป็นเขตแต้จิ๋ว

แซ่ลก (ลั่ว) ในเมืองไทย

ผมยังไม่พบสมาคมแซ่ลั่วในไทย แซ่ 骆 ไม่อยู่ในรายชื่อสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และไม่อยู่ในรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ของเว็บ thaicn ฉบับปี 2020

แม้แต่รายชื่อองค์กรสมาชิกในรายงานของสมาคมแซ่ลั่วโลกปี 2016 ซึ่งมีมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ฮ่องกง ไต้หวัน เวียดนาม และเมียนมา ก็ไม่มีไทย และยังไม่พบนามสกุลไทยที่สืบจากแซ่นี้

องค์กรแซ่ลั่วโพ้นทะเลที่ใกล้ไทยและเก่าแก่ที่สุดคือ 马来西亚骆氏同宗社 ที่ปีนัง ตั้งราวปี 1929 เป็นสายฮกเกี้ยนฮุ่ยอัน

ถ้าบ้านของท่านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 駱 หรือมีป้าย 内黄堂 เรื่องของท่านอาจเป็นหลักฐานชิ้นแรกของแซ่นี้ในเมืองไทย

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่ากวางตุ้งมีคนแซ่ลั่วมากที่สุด

พื้นที่	ความสำคัญ
กวางตุ้ง	ฮวาตู หลงชวน ตงก่วน ปั๋วหลัว หยางเจียง สวีเหวิน ไถซาน จ้าวชิ่ง
เจ้อเจียง	อี้อู ผู่เจียง ฟู่หยาง เส้าซิง · มีพงศาวลีแซ่ลั่วมากที่สุด
หูเป่ย	เซี่ยวกั่น หยางซิน ต้าเหย่
ฝูเจี้ยน	ฮุ่ยอัน เฉวียนโจว ต้นทางของสายโพ้นทะเล
ไต้หวัน	มีสมาคมแซ่ลั่วที่ไทเปและเกาสง

ตัวเลขประชากรแต่ละแหล่งต่างกันมาก บทความนี้ใช้ค่าประมาณการที่ปรับเทียบกับฐานข้อมูลฝูซี

บุคคลสำคัญแซ่ลั่ว

บุคคล	ยุค	บทบาท
ลั่วถ่ง 骆统	ค.ศ. 193–228	ขุนพลง่อก๊กชาวอี้อู ถวายความเห็นให้ซุนกวนลดการเกณฑ์แรงงาน
ลั่วปินหวาง 骆宾王	ราว ค.ศ. 626/627–หลัง 684	กวีชาวอี้อู หนึ่งในสี่ยอดกวีต้นราชวงศ์ถัง (初唐四杰)
ลั่วปิ่งจาง 骆秉章	ค.ศ. 1793–1867	ชาวฮวาตู ผู้ว่าการหูหนาน ข้าหลวงใหญ่เสฉวน หนึ่งในแปดขุนนางชื่อดังปลายชิง

ลั่วปินหวาง เด็กอัจฉริยะผู้หายสาบสูญ

ลั่วปินหวางมีชื่อเสียงตั้งแต่อายุ 7 ขวบจากบทกวี《咏鹅》ที่ขึ้นต้นว่า "鹅鹅鹅，曲项向天歌" (ห่าน ห่าน ห่าน ชูคอร้องเพลงสู่ฟ้า) ซึ่งเด็กจีนท่องกันจนทุกวันนี้

ในปี 684 ท่านเขียนคำประกาศต่อต้านบูเช็กเทียนให้กองทัพของสวีจิ้งเย่ เมื่อกองทัพพ่ายแพ้ ท่านก็หายสาบสูญ ตำนานหนึ่งว่าถูกฆ่า อีกตำนานว่าบวชเป็นพระ จึงมีสุสานที่อ้างว่าเป็นของท่านสองแห่ง คือที่ฟงถาง (枫塘) อี้อู และที่เขาหลางซาน หนานทง ปัจจุบันอี้อูใช้ชื่อ "宾王" ตั้งเป็นชื่อถนนและโรงเรียน

ลั่วปิ่งจาง ขุนนางชาวฮวาตู

ลั่วปิ่งจางเป็นชาวฮวาตูที่อาศัยอยู่ที่ฝอซาน สอบได้จิ้นซื่อปี 1832 เป็นผู้ว่าการหูหนานในปี 1850 มีบทบาทต้านกองทัพไท่ผิงในหูหนาน แล้วเป็นข้าหลวงใหญ่เสฉวน สิ้นชีวิตที่เฉิงตูในปี 1867

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ขิงของหมู่บ้านลั่วชุน

ผมไม่พบอาหารประจำแซ่ลั่ว แต่มีของขึ้นชื่อจากหมู่บ้านแซ่ลั่ว คือขิงของหมู่บ้านลั่วชุนที่ฮวาตู ชาวบ้านมีคำกล่าวว่า "文风芋头骆村姜" (เผือกต้องหมู่บ้านเหวินเฟิง ขิงต้องหมู่บ้านลั่วชุน)

ส่วนห่านที่ผูกกับแซ่นี้ก็เป็นห่านในบทกวี ไม่ใช่เมนูอาหาร

คำสอนและลำดับชื่อรุ่น

คำสอนประจำตระกูลฉบับเต็มยังไม่พบ แต่รายงานของสมาคมแซ่ลั่วโลกเน้นให้ลูกหลาน "弘扬先祖的好品德、好家风" คือสืบทอดคุณธรรมและวิถีครอบครัวที่ดีของบรรพชน ส่วนเมืองอี้อูยกย่อง "节义" (ความซื่อตรงและคุณธรรม) ของลั่วปินหวางเป็นจิตวิญญาณของเมือง

ลำดับชื่อรุ่นสายเห่อซี (鹤溪) ผู่เจียง คือ "元良应之天，文承祖武先。桂兰贻秀远，节孝世芳传" ใครที่มีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู

การไหว้บรรพชน

ศาล 光禄大夫家庙 ของลั่วปิ่งจางที่หมู่บ้านฮว๋าหลิ่ง สร้างปี 1866 เป็นโบราณสถานระดับเขตฮวาตู ตามข่าวของหนังสือพิมพ์ 广州日报 วันที่ 14 มีนาคม 2017 ทายาทรุ่นที่ 6 อัญเชิญภาพขุนนางของท่านที่เก็บรักษามา 5 รุ่นกลับเข้าศาล

ผมไม่พบวันไหว้เฉพาะของแซ่ แต่การประชุมแซ่ลั่วโลกครั้งที่ 3 ที่เฉวียนโจวในปี 2014 จัดคู่กับวันครบรอบ 600 ปีเกิดของบรรพชนสายฮุ่ยอัน

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ลั่ว ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 骆 (ตัวย่อ) หรือ 駱 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับในคำว่า 骆驼 ที่แปลว่าอูฐ

แซ่ลั่ว แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า ลก (log8) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย กวางตุ้งอ่านว่า Lok หรือล็อก และไม่ใช่แซ่ 陆 ที่คนแต้จิ๋วเรียกว่าเล็ก

แซ่ลก จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า ลั่ว (Luò) แซ่ลกกับแซ่ลั่วจึงเป็นแซ่ 骆 เดียวกัน และเป็นคนละแซ่กับ 罗 แม้จีนกลางจะออกเสียงใกล้กัน

แซ่ลั่ว มาจากไหน?

สายที่พงศาวลีอ้างมากที่สุดคือลูกหลานเจียงไท่กงแห่งรัฐฉี ถิ่นเดิมหลักคือเน่ยหวงในเหอหนาน ต่อมามีศูนย์ใหญ่ที่อี้อูและฮวาตู

แซ่ลั่ว ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดได้ทั้ง Luo, Lok, Lo, Locke และ Loke แต่ Lo ใช้กับแซ่ 罗 และ 卢 ได้ด้วย จึงควรดูอักษรจีนประกอบ

ในไทยมีสมาคมแซ่ลั่วไหม?

ยังไม่พบในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย องค์กรแซ่ลั่วที่ใกล้ที่สุดอยู่ที่ปีนัง มาเลเซีย

บทสรุป

แซ่ลั่วมีเรื่องราวชัดในเจ้อเจียงและกวางตุ้ง ตั้งแต่บรรพชนสายอี้อู กวีลั่วปินหวาง จนถึงเจ็ดหมู่บ้านแซ่ลั่วที่ฮวาตู แต่ยังไม่พบเส้นทางเข้าแต้จิ๋วหรือเมืองไทย ชื่อแซ่ลกที่ผมใช้จึงเป็นเสียงตามหลัก ส่วนล็อกเป็นเสียงกวางตุ้งที่คนไทยอาจคุ้นกว่า

หากลูกหลานแซ่ 骆 ท่านใดมีเรื่องเล่า รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือผู้ใหญ่ที่บ้านเรียกแซ่นี้ต่างไปจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• 駱姓 ประวัติแซ่ลั่ว (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• ชื่อหอและสมุดลำดับสกุลแซ่ลั่ว (炎黄骆氏网 เว็บไซต์ของตระกูล)
• แซ่ลั่วในกวางตุ้ง (族谱网 เว็บไซต์ของตระกูล ปี 2022)
• รายงานสมาคมแซ่ลั่วโลกครั้งที่ 5 (族谱网 เว็บไซต์ของตระกูล ปี 2016)
• ถิ่นเดิมและชาติกำเนิดของลั่วปิ่งจาง (搜狐 ปี 2019)
• ภาพลั่วปิ่งจางกลับสู่ศาลที่ฮวาตู (网易 / 广州日报 ปี 2017)
• หมู่บ้านลั่วชุน ฮวาตู (搜狐 ปี 2019)
• ปริศนาชีวิตลั่วปินหวาง (中国义乌网 ปี 2016)
• 駱賓王 ประวัติลั่วปินหวาง (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• 駱秉章 ประวัติลั่วปิ่งจาง (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• 駱 เสียงอ่านแต้จิ๋ว กวางตุ้ง (Wiktionary)
• รายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทย (thaicn.net ฉบับเก็บถาวรปี 2020)