↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Gu Surname

แซ่ก๊ก แซ่กู่ (谷) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกู่ จากกานซู่–เหอเป่ยสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ก๊ก แซ่กู่ (谷) มาจากไหน? ต้นแซ่เฟยจื่อผู้ครองฉินกู่ จารึกกู่หล่าง ค.ศ. 272 ถิ่นเดิมซ่างกู่ หอ恩威堂 经库堂 คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง อังกฤษ

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่ก๊ก แซ่กู่ อักษร 谷 สีทองขนาดใหญ่ ข้างซ้ายเป็นชายในชุดจงซานสีกากีถือกิ่งไม้และถังน้ำยืนข้างศิลาโบราณ ฉากหลังเป็นทะเลยามพระอาทิตย์ตก ประภาคาร และแนวสนบนเนินทราย พร้อมข้อความ แซ่ก๊ก แซ่กู่ (谷) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกู่ จากกานซู่–เหอเป่ยสู่ทั่วแผ่นดินจีน
ภาพปกแซ่ก๊ก แซ่กู่ อักษร 谷 สีทองขนาดใหญ่ ข้างซ้ายเป็นชายในชุดจงซานสีกากีถือกิ่งไม้และถังน้ำยืนข้างศิลาโบราณ ฉากหลังเป็นทะเลยามพระอาทิตย์ตก ประภาคาร และแนวสนบนเนินทราย พร้อมข้อความ แซ่ก๊ก แซ่กู่ (谷) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกู่ จากกานซู่–เหอเป่ยสู่ทั่วแผ่นดินจีน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ 谷 อักษรเดียวกับคำว่า "หุบเขา" จีนกลางอ่านว่า "กู่" (Gǔ) สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ก๊ก" (gog4) คำว่า ก๊ก นี้คนไทยคุ้นอยู่แล้วจากสามก๊กฉบับไทย เช่น "หุบเขาล่อก๊ก" ซึ่งก็คืออักษร 谷 ตัวเดียวกัน

ในจีนมีคนแซ่นี้ราว 1.06 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.95–1.17 ล้านคน) อยู่อันดับประมาณ ~158 ที่ผมสนใจคือแซ่นี้มีศิลาจารึกอายุกว่า 1,750 ปีที่ตระกูลสลักเล่าที่มาของแซ่ตัวเองไว้

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ก๊กหรือแซ่กู่ (谷) สายหลักสืบจากแซ่หยิง (嬴) ผ่านเฟยจื่อผู้ได้ครองดินแดนฉินกู่ในกานซู่ ตามที่ตระกูลสลักไว้บนศิลาจารึกกู่หล่าง ปี ค.ศ. 272 ถิ่นเดิมของตระกูลคือซ่างกู่ในเหอเป่ย ปัจจุบันมีราว 1.06 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเหอหนาน ยังไม่พบสายแต้จิ๋วและสมาคมแซ่นี้ในไทย

ประเด็นสำคัญ

  • แซ่นี้เขียน 谷 เสมอ ไม่ใช่ 穀 และเป็นคนละแซ่กับ 顾 (กู้) และ 古
  • ศิลาจารึกกู่หล่าง ปี ค.ศ. 272 บันทึกว่าบรรพชน "ได้ศักดินาที่ฉินกู่ จึงใช้เป็นแซ่"
  • ถิ่นเดิมคือซ่างกู่ (上谷) ชื่อหอหลักคือ 恩威堂 และ 经库堂
  • บนเกาะตงซาน ฮกเกี้ยน ชาวบ้านมีธรรมเนียม "ไหว้ท่านกู่ก่อน แล้วจึงไหว้บรรพชน"

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ก๊ก (แซ่กู่)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 谷 (ตัวย่อและตัวเต็มของแซ่เขียนเหมือนกัน ไม่ใช่ 穀)
จีนกลาง กู่ (Gǔ เสียงที่ 3)
แต้จิ๋ว ก๊ก (gog4) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง / แคะ kok / guk1 / kuk
ภาษาอังกฤษ Gu (พินอิน), Ku (ไต้หวัน), Kuk (ฮ่องกง), Kok (มาเก๊า)
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~158 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ อันดับนี้อิงฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 แหล่งอื่นให้ 144–173)
จำนวนคนในจีน ราว 1.06 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.95–1.17 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เหอหนาน (ฐานข้อมูลฝูซี 2013) · แหล่งอื่นว่าเจียงซู เหอเป่ย ซานตง เหอหนาน รวมกันราว 66%
ถิ่นเดิมของตระกูล ซ่างกู่ (上谷) เหอเป่ยตะวันตกเฉียงเหนือ
ชื่อหอ 恩威堂 · 经库堂 · 上谷堂 · 聚斯堂

เขียนและอ่านอย่างไร

แซ่นี้เขียนว่า 谷 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน อักษรโบราณเป็นรูปน้ำไหลออกจากปากช่องเขา ความหมายเดิมจึงเป็นหุบเขา อักษรย่อ 谷 ยังใช้แทน 穀 (ธัญพืช) ด้วย แต่แซ่นี้ใช้ 谷 เสมอ (แซ่กู่ในวิกิพีเดียภาษาจีน)

  • กู่ มาจากจีนกลาง ตรงกับตัวสะกด Gu
  • ก๊ก คือเสียงแต้จิ๋ว ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย พจนานุกรมให้เสียง gog4 ทุกถิ่น (คำอ่านอักษร 谷 ในวิกิพจนานุกรม)
  • Ku เป็นแบบไต้หวัน

คนไทยคุ้นรูปคำ "ก๊ก" จากสามก๊กฉบับไทยอยู่แล้ว เช่น หุบเขาล่อก๊ก (駱谷) แต่ "ก๊ก" ในชื่อเรื่องสามก๊กมาจาก 國 ซึ่งเป็นคนละอักษร

ข้อควรระวัง

  1. กู่ (谷) ไม่ใช่ กู้ (顾) จีนกลางต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่เป็นคนละแซ่ และแซ่โก่ว หรือแซ่กู้ (顾) ใหญ่กว่ามาก แต้จิ๋วอ่านต่างกันชัด คือ 谷 = ก๊ก ส่วน 顾 = โก่ว
  2. ไม่ใช่ 古 แซ่ 古 ของชาวแคะอ่านจีนกลางว่า Gǔ เหมือนกันทุกประการ ต้องดูอักษรจีน
  3. ชื่อตำบล 谷饶 ตำบล 谷饶 (จีนกลาง กู่เหยา) อยู่ในเขตเตี่ยเอี๊ย (潮阳 จีนกลาง เฉาหยาง) เมืองซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) ศาล "谷饶张氏宗祠" เป็นของตระกูล 张 ไม่เกี่ยวกับแซ่นี้

แซ่ก๊กมาจากไหน

แซ่นี้มีที่มาหลายสาย สายที่มีหลักฐานเก่าที่สุดคือสายแซ่หยิง (嬴)

ตามตำนานวงศ์ 伯益 (จีนกลาง ป๋ออี้) ผู้ช่วยพระเจ้าอวี่ปราบน้ำท่วมได้รับพระราชทานแซ่หยิง ลูกหลานชื่อ 非子 (จีนกลาง เฟยจื่อ) เลี้ยงม้าให้พระเจ้าโจวเซี่ยวอ๋องจนได้ครองดินแดน 秦谷 (จีนกลาง ฉินกู่) แถบเทียนสุ่ย มณฑลกานซู่ (ประวัติเฟยจื่อในวิกิพีเดียภาษาจีน) ลูกหลานแยกเป็นสองสาย สายหนึ่งใช้แซ่ฉิน (秦) อีกสายใช้แซ่กู่ (谷)

ศิลาที่ตระกูลสลักเล่าต้นแซ่ไว้เอง

ศิลาจารึกกู่หล่าง (谷朗碑) ปี ค.ศ. 272 เขียนว่า "封于秦谷,因而氏焉" แปลว่า บรรพชนได้ศักดินาที่ฉินกู่ จึงใช้เป็นแซ่ (บทวิเคราะห์จารึกกู่หล่างฉบับเต็มบนโซ่วหู)

เรื่องบรรพชนยุคโจวยังเป็นตำนานวงศ์ แต่จารึกนี้ยืนยันได้ว่าตระกูลกู่เชื่อเรื่องนี้มาอย่างน้อยกว่า 1,750 ปีแล้ว แหล่งจีนจึงนับแซ่กู่เป็นญาติร่วมต้นสายกับแซ่ชิ้ง หรือแซ่ฉิน (秦) และแซ่เตี่ย หรือแซ่จ้าว (赵) ซึ่งสืบจากแซ่หยิงเหมือนกัน

ภาพถอดลายศิลาจารึกกู่หล่าง 谷朗碑 ปี ค.ศ. 272 หลักฐานต้นแซ่กู่ แซ่ก๊ก ที่เก่าที่สุด อักษรสีขาวบนพื้นหมึกดำ
ภาพถอดลายศิลาจารึกกู่หล่าง ปี ค.ศ. 272 อักษรสีขาวบนพื้นหมึกดำเรียงแถวตั้ง หัวจารึกคือศิลาของท่านกู่ อดีตเจ้าเมืองจิ่วเจินแห่งง่อก๊ก ของสะสมพิพิธภัณฑ์พระราชวังกู้กง ไทเป · ภาพ: National Palace Museum / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
สาย ที่มา ยุค สถานะของเรื่อง
สายหยิง ฉินกู่ เฟยจื่อ ลูกหลานป๋ออี้ โจวตะวันตก มีจารึก ค.ศ. 272 แต่ตัวเรื่องเป็นตำนานวงศ์
夹谷 ของรัฐฉี ลูกหลานเจ้าชายรัฐฉีที่ได้ศักดินาที่เจียกู่ จั้นกั๋ว บันทึกรอง
ตระกูล 郤 ตัดอักษร ตัดส่วน 阝 ออกเหลือ 谷 ชุนชิวเป็นต้นมา บันทึกรอง
แซ่ซ้อนของเซียนเปยและตงอี๋ 谷会氏 สมัยเว่ยเหนือ และ 谷那氏 สมัยถัง ตัดเหลือ 谷 เว่ยเหนือถึงถัง มีเอกสารบางส่วน
ชนกลุ่มน้อย แมนจู มองโกล หุย ถู่เจีย เกาหลี ฯลฯ ชิงถึงปัจจุบัน มีเอกสารระดับรวม

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่นี้มีถิ่นเดิมหลักแห่งเดียว คือซ่างกู่ (上谷) ซึ่งรัฐฉินตั้งเป็นเขตปกครองเมื่อ 222 ปีก่อน ค.ศ. หลังพิชิตรัฐจ้าว ที่ทำการอยู่แถบหวยไหล (怀来) มณฑลเหอเป่ย (เขตซ่างกู่ในวิกิพีเดียภาษาจีน) ตระกูลกู่ที่นี่รุ่งเรืองในยุคเว่ยจิ้นและราชวงศ์เหนือใต้ กลอนศาลประจำแซ่จึงเขียนว่า "源自春秋;望出上谷" (ชื่อหอและกลอนศาลแซ่กู่บนเว็บไซต์ตระกูล)

ชื่อหอ ที่มา
恩威堂 ระลึกถึงขุนนางแซ่กู่ที่ปราบกบฏทางใต้ด้วยทั้งพระคุณและพระเดช จนได้เป็นเจ้าเมืองจิ่วเจิน (九真) ในเวียดนามปัจจุบัน
经库堂 ระลึกถึง 谷那律 (จีนกลาง กู่น่าลวี่) ปราชญ์สมัยถังที่ได้รับยกย่องว่าเป็น "九经库" คลังคัมภีร์ทั้งเก้า
聚斯堂 ชื่อในสมุดลำดับสกุลแซ่กู่ของเซียงถาน (湘潭) หูหนาน ปี ค.ศ. 1903 จำนวน 24 เล่ม เก็บที่หอสมุดหูหนาน

ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนหรือโคมหน้าบ้านเขียนว่า "上谷" "恩威" หรือ "经库" ก็พอบอกได้ว่าเป็นแซ่ 谷 ไม่ใช่ 顾 หรือ 古 ซึ่งใช้ชื่อหอคนละชุด

เส้นทางลงใต้และสายแต้จิ๋ว

โจวถึงฮั่น

แซ่นี้เกิดแถบส่านซีถึงกานซู่ สมัยฮั่นตระกูลกู่จำนวนมากเข้าเมืองหลวงฉางอาน เช่น 谷永 (จีนกลาง กู่หย่ง) แล้วขยายไปซานซี เหอเป่ย เหอหนาน ปลายฮั่นเริ่มพบในหูหนาน

สามก๊ก สายใต้ที่เหล่ยหยาง

谷朗 (จีนกลาง กู่หล่าง ราว ค.ศ. 219–272) รับราชการง่อก๊กจนเป็นเจ้าเมืองจิ่วเจิน จารึกเล่าว่าท่านกำพร้าแม่ตอนสามขวบ กำพร้าพ่อตอนสิบเอ็ดขวบ แต่เลี้ยงดูน้องและปรนนิบัติแม่เลี้ยงด้วยดี

ศิลาจารึกปัจจุบันอยู่ที่สวนรำลึกไช่หลุนในเหล่ยหยาง (耒阳) ทั้งศิลาและสุสานกู่หล่างเป็นโบราณสถานระดับมณฑลหูหนาน (ศิลาจารึกกู่หล่างที่เหิงหยาง บนเว็บไซต์ตระกูล)

ถังถึงซ่ง

สายกู่น่าลวี่ตั้งรกรากที่หนานเล่อ (南乐) เหอหนาน หลังเหตุการณ์จิ้งคัง (ค.ศ. 1127) ตระกูลกู่ลงใต้มากขึ้น

หมิงถึงชิง เจียงซีเติมหูกว่าง

  • หูหนาน สมุดลำดับสกุลเซียงถานเล่าว่า ต้นหมิงบุตรสี่คนของ 谷如春 (จีนกลาง กู่หรูชุน) แห่งเฟิงเฉิง เจียงซี ย้ายไปฉาหลิง (茶陵) แล้วลูกหลานย้ายต่อไปเซียงถาน อีกสายคือ 谷授 (จีนกลาง กู่โซ่ว) ย้ายจากเจียงซีมาเส้าหยาง (邵阳) ในปี ค.ศ. 1380 ตามกระแส "江西填湖广" (สมุดลำดับสกุลแซ่กู่หูหนาน บนเว็บจงกั๋วเจียผู่)
  • เจ้อเจียง มีสมุดลำดับสกุลของเยว่ชิง (乐清) และศาลตระกูลกู่ที่ซั่งอวี๋ (上虞)

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่กู่ในแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) ทั้งบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน ศาลบรรพชน และสมาคม ฮกเกี้ยนและไหหลำก็ไม่พบเช่นกัน

จุดที่ใกล้แดนแต้จิ๋วที่สุดจึงไม่ใช่สายตระกูล แต่เป็นบุคคล คือ 谷文昌 (จีนกลาง กู่เหวินชาง) ชาวเหอหนาน ผู้ลงใต้ปี 1949 ไปเป็นผู้นำอำเภอเกาะตงซาน (东山) ฮกเกี้ยน ซึ่งอยู่ติดเขตแต้จิ๋ว (อำเภอตงซานในวิกิพีเดียภาษาจีน)

แซ่ก๊กในเมืองไทย

จากรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และรายชื่อบนเว็บ thaicn (ปี 2020) ยังไม่พบสมาคมแซ่กู่ในไทย (คำว่า "谷莊路" ในรายชื่อเป็นแค่ชื่อถนนในที่อยู่ของสมาคมแซ่อื่น) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้

ถ้าบ้านของคุณใช้ "แซ่ก๊ก" ลองตรวจอักษรจีนบนป้ายบรรพชนว่าเป็น 谷 จริงหรือไม่ เรื่องของบ้านคุณอาจเป็นหลักฐานชิ้นแรก ๆ ของแซ่นี้ในเมืองไทย

ทุกวันนี้คนแซ่ก๊กอยู่ที่ไหนในจีน

ทุกแหล่งยกให้เหอหนานอยู่ในกลุ่มหลัก และฐานข้อมูลฝูซี 2013 ระบุว่ามีมากที่สุด

พื้นที่ ความสำคัญ
เหอหนาน มากที่สุด เช่น หนานเล่อ (สายกู่น่าลวี่) และหลินโจว (บ้านเกิดกู่เหวินชาง)
เหอเป่ย หวยไหล ที่ทำการเดิมของเขตซ่างกู่ และเฟิงรุ่น บ้านเกิดกู่อิงไท่
เจียงซู · ซานตง อยู่ในกลุ่มสี่มณฑลหลักตามสถิติบางชุด
หูหนาน เหล่ยหยาง เซียงถาน เซียงเซียง ฉาหลิง เส้าหยาง
เจ้อเจียง ซั่งอวี๋ และเยว่ชิง
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จากการออกไปบุกเบิกสมัยชิง (闯关东)
กุ้ยโจว อานซุ่น บ้านเกิดสามพี่น้องกู่เจิ้งหลุน

ตัวเลขจากแหล่งต่าง ๆ ต่างกันมาก อันดับตั้งแต่ 144 ถึง 173 ตามปีและวิธีนับ เทียบกับแซ่อื่นได้ในตาราง 168 แซ่จีน

บุคคลสำคัญแซ่ก๊ก

บุคคล ยุค บทบาท
กู่หย่ง (谷永) ฮั่นตะวันตก ขุนนางชาวฉางอาน ถวายฎีกากว่า 40 เรื่อง ได้รับยกย่องฝีมือเขียน
กู่หล่าง (谷朗) ง่อก๊ก (ราว 219–272) เจ้าเมืองจิ่วเจิน เจ้าของศิลาจารึกต้นแบบอักษรไข่
กู่น่าลวี่ (谷那律) ถัง ปราชญ์ ร่วมแต่ง《五经正义》 ที่มาของหอ 经库堂
กู่อิงไท่ (谷应泰) 1620–1690 ขุนนางและนักประวัติศาสตร์ชาวเฟิงรุ่น เหอเป่ย
กู่เจิ้งหลุน (谷正伦) 1890–1953 นายพล ได้ชื่อว่าบิดาแห่งสารวัตรทหารสาธารณรัฐจีน
กู่เจิ้งกัง (谷正纲) 1902–1993 นักการเมืองก๊กมินตั๋ง น้องชายกู่เจิ้งหลุน
กู่เหวินชาง (谷文昌) 1915–1981 ผู้นำอำเภอตงซาน ฮกเกี้ยน ผู้นำการปลูกป่ากันทราย
กู่เชาหาว (谷超豪) 1926–2012 นักคณิตศาสตร์ชาวเวินโจว สมาชิกบัณฑิตยสถานจีน

เรื่องเล่าเสื้อกันฝนกระเบื้อง ฮ่องเต้ถังออกล่าสัตว์แล้วเจอฝน จึงถามว่าเสื้อกันฝนทำอย่างไรจึงไม่รั่ว กู่น่าลวี่ทูลว่า ถ้าทำด้วยกระเบื้องก็ไม่รั่วแน่นอน คืออยู่ใต้หลังคาไม่ออกล่าสัตว์ก็ไม่เปียก ฮ่องเต้พอพระทัยจึงพระราชทานผ้าไหม 200 พับ (ประวัติกู่น่าลวี่ในวิกิพีเดียภาษาจีน)

ระวังชื่อที่ไม่ใช่แซ่กู่โดยกำเนิด 谷牧 (จีนกลาง กู่มู่ 1914–2009) รองนายกรัฐมนตรีผู้ร่วมวางแผนเขตเศรษฐกิจพิเศษ มีชื่อเดิมว่า 刘家语 ส่วน "谷牧" เป็นนามแฝงสมัยปฏิวัติ

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหาร ขอตอบตรง ๆ ว่ายังไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่นี้ ถ้าอยากรู้จักรสชาติเหอหนาน ลองบะหมี่ 烩面 ที่ต้มรวมผักกินทั้งน้ำ (บะหมี่ฮุ่ยเมี่ยนในวิกิพีเดียภาษาจีน) เป็นอาหารของถิ่น ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

คำสอนประจำตระกูล ยังไม่พบฉบับที่ตีพิมพ์ ที่ใกล้เคียงที่สุดคือจารึกกู่หล่างที่ยกย่องคุณธรรม "孝友温恭" คือ กตัญญู รักพี่น้อง อ่อนโยน และนอบน้อม

ลำดับชื่อรุ่นและศาลบรรพชน ยังไม่พบลำดับชื่อรุ่น ส่วนศาลที่มีข้อมูลคือศาลกู่ฝู่จวิน (谷府君祠) ที่เหล่ยหยาง และศาลตระกูลกู่ที่ซั่งอวี๋

ไหว้ท่านกู่ก่อน แล้วจึงไหว้บรรพชน

เรื่องที่ใกล้วัฒนธรรมแต้จิ๋วที่สุดเกิดบนเกาะตงซาน กู่เหวินชางรับราชการที่นั่นตั้งแต่ราวปี 1949–1950 จนถึง 1964 และได้รับยกย่องว่าปรับปรุงสภาพแวดล้อมของเกาะอย่างมาก (ประวัติกู่เหวินชางในวิกิพีเดียภาษาจีน)

ชาวเกาะมีธรรมเนียม "先祭谷公,再拜祖宗" คือไหว้ท่านกู่ก่อนแล้วจึงไหว้บรรพชนของตนเอง เป็นกรณีหายากที่คนแซ่นี้ได้รับการเคารพเหมือนบรรพชนในวัฒนธรรมหมิ่นใต้ ซึ่งใกล้ชิดกับแต้จิ๋ว

ภาพถ่ายเก่ากู่เหวินชาง 谷文昌 บุคคลแซ่กู่ หิ้วตะกร้าหว่านเมล็ดบนที่ดินโล่งที่เกาะตงซาน ฮกเกี้ยน ต้นทศวรรษ 1960
กู่เหวินชางหิ้วตะกร้าหว่านเมล็ดที่อำเภอตงซาน ต้นทศวรรษ 1960 (ระบุตามคำอธิบายบน Wikimedia Commons) · ภาพ: ไม่ทราบชื่อผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
หุ่นจำลองกู่เหวินชาง 谷文昌 คนแซ่กู่ ชุดจงซานสีกากี ถือกิ่งไม้และถังน้ำบนฉากชายหาด ในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีน
หุ่นจำลองกู่เหวินชางถือกิ่งไม้และถังน้ำบนฉากชายหาด สื่อถึงการปลูกป่ากันทรายบนเกาะตงซาน ในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีน ปักกิ่ง · ภาพ: 深鸣 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

คำถามที่พบบ่อย

แซ่กู่ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 谷 ตัวย่อและตัวเต็มของแซ่เหมือนกัน อักษรเดียวกับคำว่าหุบเขา ไม่ใช่ 穀 และเป็นคนละแซ่กับ 顾 (กู้) และ 古

แซ่กู่ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

อ่านว่า "ก๊ก" (gog4) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่ก๊ก จีนกลางอ่านว่าอะไร?

อ่านว่า "กู่" (Gǔ เสียงที่ 3) แซ่ก๊กกับแซ่กู่จึงเป็นแซ่ 谷 เดียวกัน ส่วน "กู้" (Gù เสียงที่ 4) คือแซ่ 顾 ซึ่งแต้จิ๋วอ่านว่าโก่ว

แซ่กู่ มาจากไหน?

สายหลักสืบจากแซ่หยิงผ่านเฟยจื่อผู้ได้ครองฉินกู่ในกานซู่ ตามที่ตระกูลสลักไว้บนศิลาจารึกกู่หล่าง ค.ศ. 272 ถิ่นเดิมคือซ่างกู่ในเหอเป่ย

แซ่กู่ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดว่า Gu ตามพินอิน Ku แบบไต้หวัน Kuk แบบฮ่องกง และ Kok แบบมาเก๊า

แซ่กู่กับแซ่กู้ต่างกันอย่างไร?

แซ่กู่เขียน 谷 แต้จิ๋วอ่านก๊ก ส่วนแซ่กู้เขียน 顾 แต้จิ๋วอ่านโก่ว จีนกลางต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่เป็นคนละแซ่กัน

บทสรุป

แซ่ก๊กหรือแซ่กู่เป็นแซ่ไม่ใหญ่ แต่มีหลักฐานต้นแซ่ที่ตระกูลสลักไว้เองตั้งแต่ ค.ศ. 272 เริ่มจากฉินกู่ในกานซู่ ตั้งหลักที่ซ่างกู่และเหอหนาน แล้วลงใต้ไกลสุดที่หูหนานและเจ้อเจียง

เรื่องของแซ่นี้ในเมืองไทยยังไม่มีใครบันทึก ถ้าคุณเป็นลูกหลานแซ่นี้ มีเรื่องเล่า รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~158 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ก๊กนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ก๊กใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน