แซ่กำ แซ่กาน (甘) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกาน จากเหอหนานสู่จีนใต้

แซ่กานเขียนด้วยอักษร 甘 ตัวเดียว เป็นอักษรเดียวกับคำว่า "หวาน" จีนกลางอ่านว่า "กาน" (Gān) ส่วนแต้จิ๋วอ่านว่า "กำ" (gam1) ซึ่งเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แต่คนไทยคุ้นเสียง "กำ" ของอักษรนี้มานานแล้ว เพราะเป็นแซ่ของกำเหลงและกำฮูหยินในสามก๊ก ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่กานในจีนราว 1.34 ล้านคน อยู่ราวอันดับประมาณ ~137 และมีมากที่สุดในกว่างซี

ประเด็นสำคัญ

• 甘 จีนกลางอ่าน กาน แต้จิ๋วอ่าน กำ (ถอดเสียง) อังกฤษสะกด Gan, Kam หรือ Kan
• กำเหลงและกำฮูหยินในสามก๊กใช้แซ่ 甘 ตัวเดียวกันนี้
• ชื่อหอ 旧学堂 ระลึกถึงกานพาน และ 五城堂 ระลึกถึงกานหลัว "เสนาบดีเด็ก"
• ทุกวันนี้อยู่ในกว่างซีมากที่สุด สายทางใต้อพยพผ่านเจียงซีและฝูเจี้ยน
• Gan ในสิงคโปร์และมาเลเซียส่วนใหญ่เป็นแซ่ 颜 ไม่ใช่ 甘
• ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว และยังไม่พบสมาคมแซ่กานในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่กำ แซ่กาน (甘)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	甘 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่า "หวาน"
จีนกลาง	กาน (Gān เสียงที่ 1)
แต้จิ๋ว	กำ (gam1) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ภาษาอังกฤษ	Gan, Kam (ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง ใช้ในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย), Kan (ไต้หวัน)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~137 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน	ราว 1.34 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.21–1.47 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	กว่างซี (ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล	ปั๋วไห่ (渤海) · ตานหยาง (丹阳)
ชื่อหอ	旧学堂 · 五城堂 · 渤海堂 · 丹阳堂
ลำดับในตำราร้อยแซ่	ลำดับที่ 245

ถ้าอยากเทียบจำนวนคนกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 168 แซ่จีน

แซ่กาน ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่กานเขียนด้วยอักษร 甘 ตัวเดียวทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และฮ่องกง ความหมายทั่วไปคือ "หวาน" หรือ "เต็มใจ" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นและเมืองโบราณ ไม่ได้มาจากความหมายนั้น

"กาน" มาจากจีนกลาง ส่วน "กำ" มาจากแต้จิ๋ว พจนานุกรม Mogher หน้าอักษร 甘 ให้เสียง gam1 ลงท้ายด้วย -m จึงเขียน "กำ" แบบเดียวกับที่ชุดนี้เขียนแซ่ท้ำ แซ่ถาน (谭) สำเนียงเท่งไฮ้ (澄海 เฉิงไห่) ออกเสียงเป็น gang1 แต่บทความนี้ไม่ใช้เป็นชื่อหลัก ส่วน Kam มาจากกวางตุ้งและหมิ่นใต้ และ Kan เป็นแบบเวด–ไจลส์ของไต้หวัน ดูคำอ่านครบได้ที่ Wiktionary หน้าอักษร 甘

กำเหลง และกำฮูหยิน ในสามก๊ก

กำเหลง (甘宁 จีนกลาง กานหนิง) เป็นขุนพลของซุนกวน (孙权 ซุนเฉวียน) แห่งง่อก๊ก ส่วนกำฮูหยิน (甘夫人 จีนกลาง กานฟูเหริน) เป็นภรรยาของเล่าปี่ (刘备 หลิวเป้ย) และมารดาของเล่าเสี้ยน (刘禅 หลิวซ่าน)

ชื่อในสามก๊กฉบับไทยมาจากฮกเกี้ยน (Kam) แต่เสียงฮกเกี้ยนกับแต้จิ๋วของอักษรนี้สะกดไทยได้เหมือนกัน

ระวังตัวสะกด Gan ในสิงคโปร์และมาเลเซีย

คนสิงคโปร์หรือมาเลเซียที่สะกดว่า Gan ส่วนใหญ่เป็นแซ่งั้ง แซ่เหยียน (颜) ซึ่งฮกเกี้ยนอ่านว่า Gân ไม่ใช่แซ่ 甘 ส่วนคนแซ่ 甘 ในย่านนั้นมักสะกดว่า Kam

แซ่กาน มาจากไหน

ตามวิกิพีเดียภาษาจีนหน้าแซ่กานและตำราแซ่หลายเล่ม แซ่กานมีหลายต้นสาย

• แคว้นกาน สมัยราชวงศ์เซี่ยมีแคว้นเล็กชื่อ 甘 ทางตะวันตกเฉียงใต้ของลั่วหยาง (洛阳) เหอหนาน เมื่อแคว้นล่ม ผู้ปกครองนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่
• กานพาน (甘盘) ตำราแซ่สมัยถัง《元和姓纂》(จีนกลาง หยวนเหอซิ่งจ่วน) บันทึกว่า "甘，武丁臣甘盘之后" กานพานเป็นอาจารย์ของพระเจ้าอู่ติง (武丁) แห่งราชวงศ์ซางตั้งแต่ยังเป็นรัชทายาท แล้วได้เป็นเสนาบดี สมุดลำดับสกุล《甘氏祠谱》ของกวางตุ้ง ฉบับปี 1924 ยกท่านเป็นบรรพชนแรกสุด
• กานป๋อ (甘伯) พระเจ้าโจวอู่หวางพระราชทานเมือง 甘 ในเขตราชธานีแก่พระญาติแซ่จี (姬) ลูกหลานนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่
• กานเจากง (甘昭公) พระเจ้าโจวฮุ่ยหวาง (周惠王) พระราชทานเมือง 甘 แก่โอรสองค์เล็ก 太叔带 (จีนกลาง ไท่ซูไต้) สมุดลำดับสกุลตระกูลกานแห่งไถซาน (台山) กวางตุ้ง ฉบับปี 1935 ถือสายนี้เป็นบรรพชนผู้ได้รับแซ่

ส่วนชนกลุ่มน้อย มีตระกูลหัวหน้าเผ่าชาวถู่ (土族) ที่ชิงไห่ และชาวแมนจู 甘佳氏 กับ 噶鲁氏 ที่เปลี่ยนมาใช้แซ่ 甘 ปัจจุบันชาวจ้วง อี๋ ต้ง และถู่เจียก็มีคนแซ่นี้

สาย	บรรพชน	ยุค	ตำนานหรือหลักฐาน
แคว้นกาน	ผู้ปกครองแคว้น 甘	เซี่ย	กึ่งตำนาน มีชื่อแคว้นใน《尚书·甘誓》แต่ไม่มีเอกสารสายสืบ
กานพาน	เสนาบดีของพระเจ้าอู่ติง	ซาง	มีเอกสาร ทั้ง《尚书》และตำราแซ่สมัยถัง
กานป๋อ (แซ่จี)	ราชนิกุลโจวผู้ได้เมือง 甘	ต้นโจวตะวันตก	มีในตำราแซ่รุ่นหลัง
กานเจากง	太叔带	ชุนชิว	ตัวบุคคลมีใน《左传》
จักรพรรดิเหลือง	โอรสองค์ที่ 13 ชื่อ "中"	ตำนาน	เรื่องเล่าในเอกสารของตระกูล ไม่มีหลักฐานร่วมสมัย
ชนกลุ่มน้อย	ชาวถู่ ชาวแมนจู	หมิง–ชิง	มีเอกสาร (แหล่งรอง)

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
渤海 / 渤海堂 (จีนกลาง ปั๋วไห่)	ถิ่นเดิมหลักและชื่อหอ	เขตปั๋วไห่สมัยฮั่นตะวันตก ชายฝั่งอ่าวปั๋วไห่ (เหอเป่ยถึงเหลียวหนิง) วิกิพีเดียภาษาจีนระบุเป็นถิ่นเดิมเพียงแห่งเดียว
丹阳 / 丹阳堂 (จีนกลาง ตานหยาง)	ถิ่นเดิมและชื่อหอ	ตั้งเมื่อ 121 ปีก่อน ค.ศ. แถบเซวียนเฉิง อานฮุย สอดคล้องกับที่กำเหลงตั้งรกรากในเจียงหนาน
旧学堂	ชื่อหอเชิงเกียรติประวัติ	ระลึกถึงกานพาน ครูของพระเจ้าอู่ติง สมญา "旧学" (ครูเก่า)
五城堂	ชื่อหอเชิงเกียรติประวัติ	ระลึกถึงกานหลัว (甘罗) หลานเสนาบดีกานเม่า (甘茂) ซึ่งอายุ 12 ปีไปเจรจาจนแคว้นจ้าวยอมยก 5 เมืองให้แคว้นฉิน
友恭堂 · 敦本堂 · 永思堂 · 务本堂	หอสาขา	友恭堂 เป็นโถงหลักในคฤหาสน์ตระกูลกานที่หนานจิง 务本堂 ใช้ในสมุดลำดับสกุลแห่งหวงกัง หูเป่ย์ ฉบับปี 1945

旧学堂 กับ 五城堂 จึงตั้งตามคนในตระกูล ไม่ใช่ตามถิ่น เรื่องกานหลัวมีในวิกิพีเดียภาษาจีน ส่วนรายชื่อหอเพิ่มเติมอยู่บนเว็บตระกูลกาน 炎黄甘氏网

แซ่กานไม่ได้อยู่ในกลุ่มแซ่ร่วมหอ 六桂堂 ของแซ่อั๊ง แซ่หง (洪) และแซ่เอง แซ่เวิง (翁) และยังไม่พบหลักฐานว่าใช้หอร่วมกับแซ่ใด

เส้นทางลงใต้ จากลุ่มแม่น้ำเหลืองสู่สองกว่าง

ก่อนฉินถึงสามก๊ก

ก่อนราชวงศ์ฉิน คนแซ่กานอยู่ในเหอหนาน ซานตง ส่านซี กานซู่ และอานฮุย สมัยฉินถึงสามก๊กขยายไปเหอเป่ย ชานซี และลงใต้สู่เจียงซู เสฉวน ฉงชิ่ง กำเหลงเป็นชาวปาจวิ้นหลินเจียง (巴郡临江) คือจงเซี่ยน ฉงชิ่ง เมื่อมารับใช้ซุนกวน ลูกหลานจึงอยู่ในเจียงซูและเจ้อเจียง

จิ้นตะวันออกถึงซ่ง

ตั้งแต่จิ้นตะวันออกถึงสุยถัง ตระกูลกานอพยพลงใต้สู่หูเป่ย์ หูหนาน และเจียงซี ถึงสมัยซ่งจึงเข้าฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง สมุดลำดับสกุลแห่งไถซาน ฉบับปี 1935 ระบุว่าบรรพชนที่หนานสฺยง (南雄) คือกานโหย่วหลิน (甘有霖) สมัยซ่ง และผู้ย้ายไปเกาะซ่างชวน (上川岛) สมัยหมิงคือ 甘福寿 รุ่นที่ 11 ซึ่งเข้ากับเรื่องเล่าตรอกจูจี (珠玑巷) ของชาวกวางตุ้ง

หมิง เจียงซีเป็นจุดกระจาย

จุดกระจายเด่นที่สุดคือเฟิงเฉิง (丰城) เจียงซี ซึ่งส่งสาขาไปซานตง หูหนาน เจ้อเจียง และฝูเจี้ยนช่วงต้นถึงกลางหมิง สาขาเจี้ยนหนิง (建宁) ฝูเจี้ยน ย้ายมาจากตังถู (当涂) อานฮุย ในฐานะทหารต้นหมิง ทางเหนือมีคนแซ่กานร่วมขบวนอพยพจากต้นหวยใหญ่หงถง (洪洞大槐树) และปลายหมิงมีคนแซ่กานข้ามไปไต้หวัน

สองกว่าง บ้านใหญ่ในปัจจุบัน

หนังสือ《广西玉林、贵港市甘氏宗亲志》(1998) รวมสมุดลำดับสกุล 8 อำเภอในกว่างซี และระบุว่าทุกสาขาย้ายมาจากฝูเจี้ยน เจียงซี และกวางตุ้งหลังสมัยหยวน จึงอธิบายได้ว่าทำไมกว่างซีมีคนแซ่กานมากที่สุด ในกวางตุ้ง ฐานอยู่ที่ฝอซาน (ซุ่นเต๋อ เกาหมิง) ไถซาน ซินซิง และเขตชาวแคะอย่างจื่อจินกับอู่หัว

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่าผมไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่กานในเมืองแต้จิ๋ว (潮州 เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 เจียหยาง) ที่ใกล้ที่สุดคือไห่เฟิง (海丰) เมืองซ่านเหว่ย ซึ่งมีสายที่นับจากบรรพชน 一郎公 ลงมาถึงรุ่นที่ 12 แต่ไห่เฟิงไม่นับเป็นสามเมืองแต้จิ๋ว

แซ่กำ (กาน) ในประเทศไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會) และรายชื่อบนเว็บ thaicn แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่กานหรือแซ่กำในไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 และ 2020 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) ที่พบมีเพียงบันทึกออนไลน์ปี 2015 ของคนจากกว่างซีที่มาตามหาญาติแซ่ 甘 ในไทย ซึ่งไม่ใช่สมาคมและไม่ได้ระบุชุมชน

ลูกหลานบางบ้านอาจมีป้ายบรรพชนเขียน 甘 หรือป้ายหอ "渤海堂" "旧学堂" อยู่ในบ้าน ไม่ว่าจะเรียกตัวเองว่าแซ่กำหรือแซ่กาน เรื่องของบ้านนั้นจะเป็นหลักฐานชิ้นแรก ๆ ของแซ่นี้ในเมืองไทย

ทุกวันนี้คนแซ่กานอยู่ที่ไหนในจีน

พื้นที่	ความสำคัญ
กว่างซี	มากที่สุด (ฝูซี 2013) แถบยวี่หลิน กุ้ยก่าง และไป่เซ่อ
เจียงซี	ศูนย์กลางอพยพที่เฟิงเฉิง
หูหนาน หูเป่ย์	มี่หลัว อู่หลิง หวงกัง หงอัน และหมู่บ้าน 甘家岭 อำเภอจูซี
เสฉวน ฉงชิ่ง	เหอเจียง หลินสุ่ย ฟู่ซุ่น จื้อก้ง
กวางตุ้ง	ฝอซาน ไถซาน ซินซิง จื่อจิน อู่หัว ไห่เฟิง อิงเต๋อ
ฝูเจี้ยน	หลัวหยวน (หมู่บ้าน 甘厝) เต๋อฮว่า ฮุ่ยอัน เส้าอู่ เจี้ยนหนิง หลงไห่
แต้จิ๋ว	ไม่พบชุมชนที่มีหลักฐาน

บุคคลสำคัญแซ่กาน

บุคคล	ยุค	บทบาท
กานพาน (甘盘)	ซาง	อาจารย์และเสนาบดีของพระเจ้าอู่ติง ที่มาของหอ 旧学堂
กานเต๋อ (甘德)	จั้นกั๋ว	นักดาราศาสตร์ ผู้ร่วมตำราดาว《甘石星经》
กานเม่า (甘茂)	จั้นกั๋ว	เสนาบดีฝ่ายซ้ายแห่งแคว้นฉิน
กานหลัว (甘罗)	จั้นกั๋ว	"เสนาบดีเด็ก" ที่มาของหอ 五城堂
กานเหยียนโซ่ว (甘延寿)	ฮั่นตะวันตก	ร่วมกับเฉินทัง (陈汤) ปราบจื้อจือฉานอวี๋แห่งซยงหนู
กานอิง (甘英)	ฮั่นตะวันออก (ค.ศ. 97)	ทูตที่ปันเชา (班超) ส่งไปยัง "ต้าฉิน" (โรมัน) ไปถึงชายฝั่งทะเลด้านตะวันตก
กำฮูหยิน (甘夫人)	สามก๊ก	ภรรยาของเล่าปี่ มารดาของเล่าเสี้ยน
กำเหลง (甘宁)	สามก๊ก	ขุนพลง่อก๊กของซุนกวน
กานซี (甘熙)	ชิง (1798–1852)	นักปราชญ์และนักสะสมหนังสือแห่งหนานจิง เจ้าของคฤหาสน์ในภาพ
กานซื่อฉี (甘泗淇)	1903–1964	นายพลกองทัพปลดแอกประชาชนจีน

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ขอตอบตรง ๆ ว่ายังไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่กาน ศาลบรรพชนที่เด่นในกวางตุ้งอยู่ที่ซุ่นเต๋อ ซึ่งยูเนสโกขึ้นทะเบียนเป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหารเมื่อธันวาคม 2014 แต่นั่นเป็นอาหารของเมือง ไม่ใช่อาหารประจำตระกูล

ผมยังไม่พบตัวบทคำสอนประจำตระกูลที่อ่านได้ สมุดลำดับสกุลแห่งไท่หู (อานฮุย) และเจี้ยนหนิง (ฝูเจี้ยน) มีหมวดคำสอนและระเบียบ แต่ไม่ได้เผยแพร่ออนไลน์ สิ่งที่เห็นได้จริงคือคำขวัญบนเสาในคฤหาสน์ที่หนานจิง

孝義傳家政 "ใช้ความกตัญญูและคุณธรรมเป็นหลักในการดูแลบ้าน"

ลำดับชื่อรุ่นแต่ละสายต่างกัน เช่น สาขาหงอัน หูเป่ย์ "敬传移曦、承德佑仁……" และสาขาเส้าอู่ ฝูเจี้ยน "兴旺发达茂盛　万代永远昌荣" ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ศาลบรรพชนแซ่กานที่ฝอซานเป็นอาคารสามโถงหันหน้าทิศใต้ ยังมีศาลที่เกาหมิง หลงไห่ และจูซี ส่วนวันไหว้บรรพชนประจำแซ่ ผมยังไม่พบข้อมูล

คำถามที่พบบ่อย

แซ่กาน ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 甘 ตัวเดียว ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับคำว่า "หวาน" และเป็นแซ่ลำดับที่ 245 ในตำราร้อยแซ่

แซ่กาน แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า "กำ" (gam1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย แต่คนไทยคุ้นเสียงนี้จากกำเหลงและกำฮูหยินในสามก๊ก

แซ่กำ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "กาน" (Gān เสียงที่ 1) แซ่กำกับแซ่กานจึงเป็นแซ่ 甘 เดียวกัน

กำเหลงในสามก๊กแซ่เดียวกับแซ่กำไหม?

ใช่ กำเหลง (甘宁) และกำฮูหยิน (甘夫人) ใช้อักษร 甘 ตัวเดียวกัน ชื่อจีนกลางคือกานหนิงและกานฟูเหริน

แซ่กาน มาจากไหน?

มีหลายต้นสาย ที่รู้จักมากคือแคว้นกานสมัยเซี่ยแถบลั่วหยาง ลูกหลานของกานพานเสนาบดีสมัยซาง และราชนิกุลโจวที่ได้ครองเมือง 甘

แซ่กาน ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Gan ตามจีนกลาง Kam ตามกวางตุ้งและหมิ่นใต้ และ Kan ตามแบบไต้หวัน แต่ Gan ในสิงคโปร์และมาเลเซียส่วนใหญ่เป็นแซ่ 颜 ไม่ใช่ 甘

บทสรุป

แซ่กานมีต้นสายหลายทาง ตั้งแต่แคว้นโบราณในเหอหนาน กานพานครูของกษัตริย์ซาง ไปจนถึงราชนิกุลโจว ตระกูลนี้ลงใต้ผ่านเจียงซีและฝูเจี้ยน จนทุกวันนี้มีคนมากที่สุดในกว่างซี

ผมยังไม่พบสายแซ่นี้ในแต้จิ๋วหรือในไทย ถ้าลูกหลานแซ่ 甘 คนไหนมีเรื่องเล่าของบ้าน มีชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลที่ต่างออกไป ช่วยแจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• แซ่กาน 甘姓 ต้นกำเนิด ถิ่นเดิม และบุคคลสำคัญ (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• ต้นกำเนิด ชื่อหอ และบุคคลสำคัญแซ่กาน 甘姓起源 堂号 名人 (趣历史)
• รวมถิ่นเดิมและชื่อหอของตระกูลกาน 甘氏家族郡望堂号大全 (搜狐)
• ถิ่นเดิมและลำดับชื่อรุ่นแซ่กาน (炎黄甘氏网 เว็บตระกูล)
• สมุดลำดับสกุลตระกูลกานแห่งไถซาน ฉบับปี 1935 (中华家谱数据库)
• สมุดลำดับสกุล 甘氏祠谱 กวางตุ้ง ฉบับปี 1924 (中华家谱数据库)
• หนังสือตระกูลกานแห่งยวี่หลินและกุ้ยก่าง กว่างซี (孔夫子旧书网 1998)
• สมุดลำดับสกุลแซ่กานสาขาต่าง ๆ 甘姓氏家谱 (jiapu315)
• ประวัติกำเหลง (วิกิพีเดียภาษาไทย)
• แซ่กาน Gan (surname) (English Wikipedia)
• คำอ่านอักษร 甘 ทุกสำเนียง (Wiktionary)
• รายชื่อสมาคมสมาชิกสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (泰華各姓宗親總會聯合會 ข้อมูลราว 2009–2011)