↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Hu Surname

แซ่โอ๊ว แซ่หู (胡) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหู จากเหอหนานสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่โอ๊ว แซ่หู (胡) มาจากไหน ต้นสายเฉินหูกงที่ร่วมบรรพชนกับแซ่ตั้ง หมู่บ้านจิงหล่งต้นสายแต้จิ๋ว ยาหม่องตราเสือ และสมาคมตระกูลหูในไทย

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกอักษร 胡 สีทองเรืองแสงกลางควันและผ้าแดง ด้านหลังเป็นศาลบรรพชนจีนที่มีป้าย 胡氏宗祠 และสิงโตหินผูกผ้าแดง ด้านขวาเป็นชายสวมสูทในภาพโทนซีเปีย ธงอักษร 胡 และแผนที่โยงจากเหอหนานถึงแต้จิ๋ว พร้อมข้อความแซ่โอ๊ว แซ่หู (胡) มาจากไหน
ภาพปกอักษร 胡 สีทองเรืองแสงกลางควันและผ้าแดง ด้านหลังเป็นศาลบรรพชนจีนที่มีป้าย 胡氏宗祠 และสิงโตหินผูกผ้าแดง ด้านขวาเป็นชายสวมสูทในภาพโทนซีเปีย ธงอักษร 胡 และแผนที่โยงจากเหอหนานถึงแต้จิ๋ว พร้อมข้อความแซ่โอ๊ว แซ่หู (胡) มาจากไหน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่โอ๊วที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วเรียกกัน เขียนด้วยอักษร 胡 ตัวเดียวกับแซ่หูในภาษาจีนกลาง ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน ในจีนแผ่นดินใหญ่แซ่นี้อยู่อันดับ 15 มีคนราว 16.6 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)

คนไทยหลายบ้านอาจรู้จักแซ่นี้ผ่านยาหม่องตราเสือโดยไม่รู้ตัว เพราะเจ้าของคือหูเหวินหู่ (Aw Boon Haw) ที่ผมสนใจอีกเรื่องคือ ตำราลำดับตระกูลนับแซ่โอ๊วเป็นญาติร่วมบรรพชนกับแซ่ตั้ง

คำตอบสั้น ๆ

แซ่โอ๊ว (胡) คือแซ่เดียวกับแซ่หูในภาษาจีนกลาง ตำราจีนเล่าว่ามาจากพระนามหูกงของเจ้าแคว้นเฉินในมณฑลเหอหนาน อีกสายหนึ่งมาจากแคว้นหูสมัยชุนชิว ปัจจุบันเป็นแซ่อันดับ 15 ของจีน มีคนราว 16.6 ล้านคน สายใหญ่ในแต้จิ๋วสืบจากหูเต้าฟูผู้ตั้งหมู่บ้านจิงหล่ง อำเภอฮุยไล้ เมื่อปี 1160 ส่วนในไทยมีสมาคมตระกูลหู และมีหูเหวินหู่ เจ้าของยาหม่องตราเสือ ผู้ตั้งหนังสือพิมพ์ซิงเสียนเยอะเป้าในกรุงเทพฯ

ประเด็นสำคัญ

  • โอ๊ว หู Oh Aw และ Wu คืออักษร 胡 ตัวเดียวกัน ต่างกันแค่สำเนียง
  • ตำราเล่าว่าแซ่นี้มาจากเฉินหูกง เจ้าแคว้นเฉิน จึงนับเป็นญาติกับแซ่ตั้ง แต่หลักฐานของเรื่องนี้ปรากฏในยุคหลัง
  • ป้ายชื่อหอที่พบบ่อยที่สุดคืออันติ้งถัง ตามถิ่นเดิมอันติ้งในมณฑลกานซู่
  • สายใหญ่ในแต้จิ๋วตั้งหมู่บ้านจิงหล่งที่ฮุยไล้ปี 1160 ลูกหลานกระจายมาถึงเมืองไทย
  • ในไทยมีสมาคมตระกูลหู และหนังสือพิมพ์ซิงเสียนเยอะเป้าที่หูเหวินหู่ก่อตั้ง

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่โอ๊ว (胡)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 胡 ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน
จีนกลาง / แต้จิ๋ว หู (Hú) / โอ๊ว (ou5 เสียงที่ใช้เมื่อเป็นแซ่)
ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง / แคะ โอ (Ô͘ สะกด Oh หรือ Aw) / Wu หรือ Woo / ยังไม่มีข้อมูลยืนยัน
ภาษาอังกฤษ Hu, Oh, Aw, Wu, Woo
อันดับในจีน อันดับ 15 (อันดับทางการปี 2020)
จำนวนคน ราว 16.6 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)
มณฑลที่มีมากที่สุด หูเป่ย
ถิ่นเดิมของตระกูล 安定 (จีนกลาง อันติ้ง) มณฑลกานซู่
ชื่อหอ อันติ้งถัง หลูหลิงถัง หวยหยางถัง หมิงจิงถัง

ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026 แซ่หูอยู่ระหว่างแซ่จูกับแซ่ก๊วย

แซ่โอ๊วภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่โอ๊วเขียนว่า 胡 จีนกลางอ่านว่าหู ที่คนแต้จิ๋วเรียกว่าโอ๊ว อธิบายได้จากพจนานุกรมแต้จิ๋ว Mogher ซึ่งให้อักษรตัวนี้ไว้สามเสียง เสียง ou5 ใช้เมื่อเป็นแซ่ เสียง hu5 เป็นเสียงอ่านแบบหนังสือ และเสียง hou5 เป็นเสียงพูด เช่นในคำที่แปลว่าหนวด

การสะกดภาษาอังกฤษบอกถิ่นของบรรพบุรุษได้บ้าง Hu เป็นพินอินจีนกลาง Oh และ Aw เป็นแบบฮกเกี้ยนในสิงคโปร์และมาเลเซีย Wu และ Woo เป็นแบบกวางตุ้ง

ถ้าถามว่าแปลว่าอะไร คำนี้ในภาษาจีนโบราณใช้เรียกชนเผ่าทางเหนือ แต่แซ่ไม่ได้มาจากความหมายนี้ หน้าแซ่หูในวิกิพีเดียภาษาจีนบันทึกว่าคำนี้เคยถูกมองเป็นคำต้องห้าม คนแซ่หูบางสายจึงเปลี่ยนไปใช้แซ่ตั้งแทน

แซ่โอ๊วมาจากไหน

ตำราลำดับตระกูลสมัยซ่งสรุปว่าแซ่หูเกิดได้สามทาง คือ ใช้พระนามหลังสิ้นพระชนม์ ใช้ชื่อแคว้น และเปลี่ยนมาจากแซ่อื่น

สายเฉินหูกง บรรพชนร่วมกับแซ่ตั้ง

เมื่อราชวงศ์โจวพิชิตราชวงศ์ซาง พระเจ้าโจวอู่หวางตั้ง 妫满 (จีนกลาง กุยหม่าน) ลูกหลานพระเจ้าซุ่น ให้ครองแคว้นเฉิน เมืองหลวงอยู่ที่ 淮阳 (จีนกลาง หวยหยาง) มณฑลเหอหนาน เมื่อสิ้นพระชนม์ได้พระนามว่าหูกง ลูกหลานบางสายจึงใช้ 胡 เป็นแซ่ อีกหลายสายใช้ชื่อแคว้นคือ 陈 ที่คนแต้จิ๋วเรียกแซ่ตั้ง

ตามตำรา แซ่โอ๊วกับแซ่ตั้ง แซ่เฉิน (陈) จึงนับเป็นเครือญาติร่วมต้นตระกูล แต่สารานุกรมจีนไคว่ต่งไป่เคอตั้งข้อสังเกตว่าตำราแซ่รุ่นเก่าไม่มีคำอธิบายนี้ เรื่องนี้เพิ่งปรากฏในจารึกหลุมศพของตระกูลหูหลังปี ค.ศ. 516 จึงควรถือเป็นคำเล่าของตระกูล

สายแคว้นหูและสายอื่น

สมัยชุนชิวมีแคว้นชื่อหูสองแห่ง ที่ฟู่หยาง มณฑลอานฮุย และที่ลั่วเหอ มณฑลเหอหนาน ทั้งสองถูกแคว้นฉู่ทำลาย ลูกหลานจึงใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่

สาย บรรพชน ตำนานหรือหลักฐาน
พระนามเฉินหูกง เจ้าแคว้นเฉิน ต้นราชวงศ์โจว นิยมที่สุด แต่การอ้างปรากฏหลัง ค.ศ. 516
แคว้นหูที่ฟู่หยาง ราชสกุลแคว้นหู สมัยชุนชิว มีจารึกสำริด เป็นต้นสายตระกูลหูแห่งอันติ้ง
แคว้นหูที่ลั่วเหอ ราชสกุลโจว สมัยชุนชิว มีบันทึกในตำรา
เปลี่ยนจากแซ่ลี้ โอรสจักรพรรดิถัง มาจากสมุดลำดับสกุล ยังถกเถียงกัน
ชนชาติอื่น เซียนเปยสมัยเว่ยเหนือ ค.ศ. 496 มีบันทึก

สายที่เปลี่ยนจากแซ่ลี้เรียกว่า 明经胡氏 (จีนกลาง หมิงจิงหูซื่อ) สมุดลำดับสกุลเล่าว่าโอรสองค์หนึ่งของจักรพรรดิถังเจาจงได้คนแซ่หูช่วยชีวิตไว้ จึงใช้แซ่หูตามผู้มีพระคุณ บางสาขายังไม่แต่งงานกับคนแซ่ลี้ แซ่หลี่ (李) เพราะถือว่าต้นสายเดิมเป็นแซ่เดียวกัน

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

คนจีนมีคำกล่าวว่า แซ่หูทั่วหล้าล้วนมาจากอันติ้ง เขตปกครองที่ตั้งสมัยฮั่นตะวันตก ศูนย์กลางภายหลังอยู่แถบเจิ้นหยวน มณฑลกานซู่ ตระกูลหูที่นี่รุ่งเรืองในยุคราชวงศ์เหนือและใต้ ถึงขั้นมีพระพันปีและพระมเหสีหลายพระองค์

ชื่อหอ คำอ่านจีนกลาง ที่มา
安定堂 อันติ้งถัง ถิ่นเดิมอันติ้ง หอหลักของแซ่หู
淮阳堂 หวยหยางถัง เมืองหลวงแคว้นเฉิน
庐陵堂 หลูหลิงถัง สายหูเฉวียน ขุนนางซ่งใต้จากมณฑลเจียงซี
明经堂 หมิงจิงถัง สายที่เปลี่ยนจากแซ่ลี้
敬爱堂 จิ้งอ้ายถัง ศาลบรรพชนตระกูลหูแห่งหมู่บ้านซีตี้
โถงไม้ของศาลบรรพชนจิ้งอ้ายถัง ตระกูลหู แซ่โอ๊ว ที่หมู่บ้านซีตี้ มีป้ายชื่อหอแขวนกลางและเสาไม้ติดคำกลอนคู่
ศาลบรรพชนจิ้งอ้ายถังของตระกูลหูแห่งหมู่บ้าน 西递 (จีนกลาง ซีตี้) มณฑลอานฮุย ถ่ายเมื่อ ต.ค. 2022 · ภาพ: EditQ / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ซีตี้เป็นหมู่บ้านตระกูลหูที่ร่ำรวยจากการค้า และขึ้นทะเบียนมรดกโลกของยูเนสโกพร้อมหมู่บ้านหงชุนในปี 2000

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว

หลังเหตุจลาจลปลายราชวงศ์จิ้นตะวันตก แซ่หูนับเป็นหนึ่งในแปดแซ่แรกที่ลงใต้ไปตั้งถิ่นฐานในฝูเจี้ยน

สายเจี้ยนเฉา ต้นสายแซ่โอ๊วในแต้จิ๋ว

สายใหญ่ที่สุดของแซ่โอ๊วในแต้จิ๋วคือ 建潮胡氏 (จีนกลาง เจี้ยนเฉาหูซื่อ — ตระกูลหูผู้ตั้งรากในแต้จิ๋ว) ข้อมูลส่วนนี้มาจากบทความของลูกหลานและเว็บไซต์ตระกูล จึงเป็นคำเล่าของตระกูลที่อ้างสมุดลำดับสกุล

ตามบทความประวัติสายเจี้ยนเฉาที่ลูกหลานตระกูลเขียน ปฐมบรรพชนคือ 胡道夫 (จีนกลาง หูเต้าฟู) สอบขุนนางได้ขั้นจิ้นซื่อปี 1149 ต่อมาญาติผู้ใหญ่ของท่านคือหูเฉวียน ถวายฎีกาขอให้ประหารฉินฮุ่ย ขุนนางผู้ผลักดันการสงบศึกกับแคว้นจิน คนเดียวกับที่คนจีนจดจำว่าใส่ร้ายเยว่เฟย แม่ทัพต้านทัพจิน เต้าฟูซึ่งมีส่วนในฎีกานั้นจึงถูกตามจับ ต้องลงเรือหนีมาขึ้นฝั่งที่ท่าเรือเก่าจิ้งไห่ในอำเภอฮุยไล้ (惠来 — จีนกลาง หุ้ยไหล) ราวปี 1153

ปี 1160 ท่านตั้งรกรากที่หมู่บ้านซึ่งปัจจุบันชื่อ 京陇 (จีนกลาง จิงหล่ง) บรรพชนรุ่นก่อนมาจากอำเภอตงซาน เมืองจางโจว ฝูเจี้ยน บางแหล่งให้ปีที่เข้าแต้จิ๋วต่างออกไป แต่ปีตั้งหมู่บ้าน 1160 ตรงกันทุกแหล่ง

หมู่บ้านจิงหล่ง หมู่บ้านแซ่โอ๊วล้วน

จิงหล่งอยู่ในอำเภอฮุยไล้ เมืองกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) เป็นหมู่บ้านแซ่เดียวที่พูดแต้จิ๋ว ชื่อเดิมใช้อักษร 荆 (จีนกลาง จิง) ที่แปลว่าพุ่มหนาม เพราะเนินเขาด้านเหนือมีหนามมาก อำเภอเดียวกันนี้ยังเป็นถิ่นของอีกตระกูลใหญ่ อ่านได้ในบทความแซ่ปึงแห่งฮุยไล้และซัวเล่ง

เว็บไซต์ตระกูลหูเล่าว่าจิงหล่งมีคนกว่าสามหมื่นคน มากที่สุดในบรรดาหมู่บ้านแซ่หูของจีน มีศาลบรรพชนราว 46 แห่ง และขึ้นบัญชีหมู่บ้านดั้งเดิมของกวางตุ้งชุดแรก ตัวเลขของตระกูลบอกว่าลูกหลานสายนี้ทั้งในและต่างประเทศมีราวสองถึงสามแสนคน ซึ่งไม่ใช่สถิติทางการ

ลูกหลานกระจายอยู่ทั่วฮุยไล้ เตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง) โผวเล้ง (普宁 — จีนกลาง ผู่หนิง) กิ๊กเอี๊ย และซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) บทความของตระกูลยังระบุว่ามีลูกหลานไปอยู่ประเทศไทยด้วย

แซ่โอ๊วในเมืองไทย

สมาคมตระกูลหูแห่งประเทศไทย

บทความประวัติสายเจี้ยนเฉาที่อ้างข้างต้นเล่าถึง 胡荣锴 (จีนกลาง หูหรงข่าย) ชาวหมู่บ้านหัวเฉียว เขตเตี่ยเอี๊ย เกิดปี 1927 มาสยามตั้งแต่หนุ่ม เริ่มจากทำงานร้านทองแล้วตั้งกิจการการเงินของตัวเอง ท่านได้รับเชิญจาก 泰国胡氏宗亲会 (จีนกลาง ไท่กั๋วหูซื่อจงชินฮุ่ย — สมาคมตระกูลหูแห่งประเทศไทย) เป็นนายกกิตติมศักดิ์ตลอดชีพ ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือกชั้นที่ 3 ปี 1981 และกลับไปสร้างอาคารเรียน ถนน และโรงเรียนให้บ้านเกิด

ข้อมูลนี้ยืนยันได้ว่าสมาคมแซ่โอ๊วในไทยมีอยู่จริง แต่ผมยังหาปีก่อตั้ง ที่ตั้ง และนายกสมาคมคนปัจจุบันไม่พบ

หลักฐานอื่นที่เชื่อมแซ่โอ๊วกับเมืองไทย

หูเหวินหู่ เจ้าของยาหม่องตราเสือ

คนแซ่โอ๊วที่เกี่ยวกับเมืองไทยมากที่สุดคนหนึ่งคือ 胡文虎 (จีนกลาง หูเหวินหู่) หรือ Aw Boon Haw ประวัติในวิกิพีเดียภาษาจีนบอกว่าท่านเป็นคนแคะ บ้านบรรพบุรุษอยู่ที่อำเภอหย่งติ้ง ฝูเจี้ยน แต่เกิดที่พม่า ทำยาหม่องตราเสือร่วมกับน้องชาย และเคยเดินทางมาสยามเพื่อดูกิจการยา

ภาพถ่ายขาวดำครึ่งตัวของหูเหวินหู่ เจ้าของยาหม่องตราเสือ คนแซ่โอ๊ว สวมสูทผูกเนกไท ใต้ภาพพิมพ์ชื่อ Aw Boon-haw
หูเหวินหู่ (Aw Boon Haw) จากหนังสือ Who's Who in China พิมพ์ที่เซี่ยงไฮ้ ปี 1931 · ภาพ: ไม่ปรากฏนามผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ท่านยังตั้งเครือหนังสือพิมพ์ภาษาจีน ซึ่งรวมถึง 《星暹日报》 (จีนกลาง ซิงเซียนรื่อเป้า) หรือหนังสือพิมพ์ซิงเสียนเยอะเป้าในกรุงเทพฯ ส่วนชื่อ Aw ของท่านก็คือเสียงฮกเกี้ยนของอักษร 胡

นามสกุลไทย

ผมยังไม่พบเอกสารที่ยืนยันว่านามสกุลไทยใดแปลงมาจากแซ่โอ๊ว ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนหรือสมุดลำดับสกุล นั่นคือหลักฐานที่ดีที่สุด

ทุกวันนี้คนแซ่หูอยู่ที่ไหนในจีน

ตามรายงานชื่อและแซ่ประจำปีของกระทรวงความมั่นคงสาธารณะจีน มณฑลที่มีคนแซ่หูมากที่สุดคือหูเป่ย สัดส่วนต่อประชากรสูงสุดอยู่ที่เจียงซีราวร้อยละ 4 ข้อมูลวิชาการชุดเก่าเคยให้เสฉวนเป็นอันดับ 1 ส่วนแถบหุยโจวทางใต้ของอานฮุยมีหมู่บ้านตระกูลหูที่มีชื่อเสียงหลายแห่ง

อาคารประตูไม้สีเข้มหลังคาซ้อนหลายชั้นแขวนโคมแดงห้าดวง ด้านหน้าศาลบรรพชนตระกูลหู แซ่โอ๊ว ที่หมู่บ้านหลงชวน อำเภอจี้ซี
ประตูหน้าศาลบรรพชนตระกูลหูแห่ง 龙川 (จีนกลาง หลงชวน) อำเภอจี้ซี มณฑลอานฮุย ระบุสถานที่ตามคำบรรยายของผู้ถ่าย ถ่ายเมื่อ ก.พ. 2016 · ภาพ: 三猎 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ศาลบรรพชนหลงชวนในวิกิพีเดียภาษาจีนบันทึกว่าศาลนี้สร้างครั้งแรกสมัยซ่ง หูจงเซี่ยนนำการบูรณะใหญ่สมัยหมิง มีงานแกะไม้กว่า 600 ชิ้น และขึ้นทะเบียนโบราณสถานแห่งชาติปี 1988

บุคคลสำคัญแซ่โอ๊ว

ชื่อ จีนกลาง ยุค ความสำคัญ
胡瑗 หูหยวน ซ่งเหนือ (993–1059) นักการศึกษา ที่มาของคำขวัญซูหูซื่อตี้
胡铨 หูเฉวียน ซ่งใต้ ขุนนางผู้ขอให้ประหารฉินฮุ่ย ต้นหอหลูหลิง
胡宗宪 หูจงเซี่ยน หมิง ขุนพลปราบโจรสลัดญี่ปุ่น ผู้บูรณะศาลหลงชวน
胡林翼 หูหลินอี้ ชิง (1812–1861) ขุนนางคนสำคัญยุคปราบกบฏไท่ผิง
胡适 หูซื่อ 1891–1962 ผู้นำขบวนการวัฒนธรรมใหม่ เอกอัครราชทูตจีนประจำสหรัฐฯ
胡文虎 หูเหวินหู่ 1883–1954 เจ้าของยาหม่องตราเสือ ผู้ก่อตั้งซิงเสียนเยอะเป้า
胡禄 หูลู่ ปลายหยวน ผู้นำกองกำลังท้องถิ่นชาวจิงหล่ง ตามบันทึกของตระกูล
胡锦涛 หูจิ่นเทา ปัจจุบัน อดีตเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน
ภาพขาวดำหูซื่อ ปราชญ์แซ่หู สวมแว่นและสูท ยิ้มจับมือทักทายชายสูงวัยเมื่อเดินทางถึงวอชิงตัน ปี 1938
หูซื่อ (คนซ้าย สวมแว่น) เมื่อเดินทางถึงวอชิงตันในฐานะเอกอัครราชทูตจีนคนใหม่ ปี 1938 · ภาพ: ไม่ปรากฏนามผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหารที่ผูกกับคนแซ่หูชัดที่สุดคือ 胡适一品锅 (จีนกลาง หูซื่ออีผิ่นกัว — หม้อรวมมิตรของหูซื่อ) บทความเที่ยวอำเภอจี้ซีของสำนักข่าวเผิงไพ่เล่าว่าเป็นหม้อเหล็กใบใหญ่ วางไก่ เป็ด หมู เต้าหู้ทอด และเกี๊ยวแผ่นไข่เป็นชั้น รองด้วยหัวไชเท้าและผักเขียว หูซื่อใช้เป็นจานปิดท้ายงานเลี้ยงแม้ตอนอยู่สหรัฐฯ แต่นี่เป็นอาหารพื้นถิ่นอำเภอจี้ซี ไม่ใช่อาหารของทุกบ้านแซ่หู สำหรับบ้านแต้จิ๋วแซ่โอ๊ว ผมยังไม่พบเมนูประจำแซ่

ลูกหลานสายจิงหล่งมีวันไหว้เฉพาะ บันทึกของคนในตระกูลที่อ้างพงศาวดารท้องถิ่นเล่าว่าปี ค.ศ. 1649 กองโจรลอบเข้ากำแพงหมู่บ้านทางท่อระบายน้ำ ชาวบ้านถูกสังหารกว่าร้อยคน ลูกหลานจึงกำหนดให้วันขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 จีนของทุกปี เป็นวันรวมตัวไหว้ดวงวิญญาณบรรพชน

คำสอนของตระกูลหูที่เห็นได้บ่อยอยู่ในคำขวัญเหนือประตูบ้าน สองคำที่พบมากคือ 苏湖世第 (จีนกลาง ซูหูซื่อตี้) เชิดชูหูหยวน ครูใหญ่สมัยซ่งที่สอนแถบซูโจวและหูโจว และ 淮海家声 (จีนกลาง หวยไห่เจียเซิง) เชิดชูหูจื้อกับหูเวย สองพ่อลูกขุนนางผู้สุจริต ที่คนรุ่นหลังชมว่า พ่อสุจริตกลัวคนรู้ ลูกสุจริตกลัวคนไม่รู้

สายเจี้ยนเฉามีบทลำดับรุ่นยาว 100 รุ่น รุ่นแรกคืออักษร 夫 (ฟู) จากชื่อหูเต้าฟู ห้าตัวแรกคือ 夫宣登仕申 (จีนกลาง ฟูเซวียนเติงซื่อเซิน) ลูกหลานลองเทียบกับอักษรตัวกลางในชื่อจีนของอากงดู แต่ข้อมูลนี้มาจากบทความของตระกูล ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลจริงอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่โอ๊วมาจากไหน?

ตำราเล่าว่ามาจากเฉินหูกง เจ้าแคว้นเฉินในมณฑลเหอหนานสมัยราชวงศ์โจว ส่วนแซ่โอ๊วในแต้จิ๋วส่วนใหญ่สืบจากหูเต้าฟู ผู้ตั้งหมู่บ้านจิงหล่ง อำเภอฮุยไล้ ปี 1160

แซ่โอ๊วภาษาจีนเขียนอย่างไร จีนกลางอ่านว่าอะไร?

เขียนว่า 胡 ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน จีนกลางอ่านว่าหู ส่วนโอ๊วเป็นเสียงแต้จิ๋วที่ใช้เมื่ออักษรตัวนี้เป็นแซ่

แซ่โอ๊วภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดได้หลายแบบตามสำเนียง เช่น Hu ตามจีนกลาง Oh หรือ Aw ตามฮกเกี้ยน และ Wu หรือ Woo ตามกวางตุ้ง

แซ่โอ๊วกับแซ่หูเป็นแซ่เดียวกันไหม?

เป็นแซ่เดียวกัน โอ๊วเป็นเสียงแต้จิ๋ว หูเป็นเสียงจีนกลาง

แซ่โอ๊วเกี่ยวกับแซ่ตั้งไหม?

ตามตำรา ทั้งสองแซ่สืบจากเจ้าแคว้นเฉินองค์แรก แต่หลักฐานของเรื่องนี้ปรากฏในยุคหลัง จึงควรถือเป็นคำเล่าของตระกูล

บทสรุป

แซ่โอ๊วเป็นแซ่ใหญ่ของจีน แต่สิ่งที่ลูกหลานในเมืองไทยใช้สืบได้จริงคือร่องรอยใกล้ตัว อย่างป้ายอันติ้งถังบนหิ้งบรรพชน หรือชื่อหมู่บ้านในฮุยไล้และเตี่ยเอี๊ยที่อากงเคยเล่า

ถ้าลูกหลานแซ่โอ๊วบ้านไหนมีเรื่องเล่า รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม รู้ที่ตั้งสมาคมตระกูลหูในไทย หรือมีข้อมูลที่ต่างออกไป แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 20 แซ่ใหญ่

แซ่อันดับ 15 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่ใหญ่ของจีนทีละแซ่ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของ 100 แซ่แรกได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 100 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 100 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่โอ๊วนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่โอ๊วใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน