แซ่ตึ้งเขียนด้วยอักษร 唐 (แต้จิ๋ว ตึ้ง / จีนกลาง ถัง) ตัวเต็มกับตัวย่อเหมือนกัน ในภาษาไทยมักพบในรูป "แซ่ถัง" ตามเสียงจีนกลาง ส่วน "ตึ้ง" เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ในจีนวันนี้มีคนแซ่ถังราว 9.78 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) เป็นแซ่ใหญ่อันดับ 25 ของประเทศ ข้อมูลสายแต้จิ๋วมีน้อยมาก ผมจะบอกตรง ๆ ว่าตรงไหนที่ยังไม่พบ
แซ่ตึ้ง แซ่ถัง (唐) เป็นแซ่ที่มีหลายสายต้นกำเนิด สายหลักตามตำนานมาจากพระเจ้าเหยาผู้ปกครองแคว้นถัง และจากถังซูอวี๋ พระอนุชาของโจวเฉิงหวางที่ได้รับแคว้นถังซึ่งต่อมาคือรัฐจิ้น ปัจจุบันมีคนแซ่นี้ในจีนราว 9.78 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) อยู่ในหูหนานมากที่สุด ส่วนสายแต้จิ๋วและสายในไทยผมยังไม่พบข้อมูลที่ยืนยันได้
ประเด็นสำคัญ
- แต้จิ๋วอ่าน 唐 ว่า ตึ้ง (ถอดเสียง) จีนกลางอ่านว่า ถัง
- แซ่ถังไม่ใช่ตระกูลของราชวงศ์ถัง ซึ่งเป็นของตระกูลหลี่
- ต้นกำเนิดหลักมี 2 สาย คือสายพระเจ้าเหยา (แซ่ฉี) และสายถังซูอวี๋ (แซ่จี) ที่มีเอกสารประวัติศาสตร์รองรับมากกว่า
- หมู่บ้านถังเจียที่จูไห่ กวางตุ้ง เป็นบ้านเกิดของนายกรัฐมนตรีคนแรกของสาธารณรัฐจีน
- ยังไม่พบปฐมบรรพชนแซ่ถังที่เข้าแต้จิ๋ว และยังไม่พบสมาคมแซ่ถังในประเทศไทย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วนแซ่ตึ้ง แซ่ถัง (唐)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 唐 ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน |
| จีนกลาง | ถัง (Táng) |
| แต้จิ๋ว | ตึ้ง (deng5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย |
| ภาษาอังกฤษ | Tang, Tong, Tng, Teng, Thong |
| อันดับในจีน | อันดับ 25 (อันดับทางการปี 2020) |
| จำนวนคน | ราว 9.78 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ±10%) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | หูหนาน |
| ถิ่นเดิมของตระกูล | จิ้นหยาง (晋阳) แถวไท่หยวน ซานซี |
ดูอันดับเทียบกับแซ่อื่นได้ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026
แซ่ถัง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร
พจนานุกรมแต้จิ๋ว Mogher ให้เสียงของ 唐 เมื่อเป็นแซ่ว่า deng5 ส่วน tang5 เป็นเสียงอ่านแบบวรรณกรรม ผมถอดเสียง deng5 เป็นอักษรไทยว่า "ตึ้ง" ตามที่แซ่เสียงวรรณยุกต์ 5 อย่างตั้ง (陈) และอึ้ง (黄) เขียนกัน แต่ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบการเขียนว่า "แซ่ตึ้ง" ในเอกสารไทย ถ้าบ้านไหนเขียนต่างจากนี้ ผมอยากรู้ครับ
การสะกดเป็นอักษรโรมัน จีนแผ่นดินใหญ่ใช้ Tang ฮ่องกงใช้ Tong ตามเสียงกวางตุ้ง (เช่น Tong Shao-yi) สิงคโปร์ใช้ Tng ตามเสียงฮกเกี้ยน ตามข้อมูลในหน้าอักษร 唐 ของ Wiktionary
อย่าสับสนกับราชวงศ์ถัง
ราชวงศ์ถัง (唐朝 ค.ศ. 618–907) ปกครองโดยตระกูลหลี่ ไม่ใช่ตระกูลถัง ชื่อราชวงศ์มาจากบรรดาศักดิ์ 唐国公 (จีนกลาง ถังกั๋วกง — ดยุกแห่งแคว้นถัง) ของหลี่หยวน ผู้ก่อตั้ง ใครอยากอ่านเรื่องแซ่ของฮ่องเต้ราชวงศ์นั้น ผมเขียนไว้ในบทความแซ่ลี้ 李
คำว่า 唐人 (จีนกลาง ถังเหริน — คนจีน) ที่ชาวจีนทางใต้ใช้เรียกตัวเองก็มาจากชื่อราชวงศ์นี้ เท่าที่ผมทราบสำเนียงแต้จิ๋วอ่านตัว 唐 ในคำนี้เหมือนกับแซ่ เสียง "ตึ้ง" ในคำแต้จิ๋วจึงอาจหมายถึงความเป็นจีน ไม่ใช่แซ่เสมอไป
แซ่ถัง มาจากไหน
แซ่ถังมาหลายสาย ตำราจีนแบ่งเป็นสามกลุ่ม ผมสรุปจากบทความต้นกำเนิดแซ่ถังของ zupu.cn กับวิกิพีเดียภาษาจีน
| สาย | บรรพชน | ความน่าเชื่อถือ |
|---|---|---|
| แซ่ฉี (祁 ฉี) | พระเจ้าเหยา (尧 เหยา) กษัตริย์ในตำนาน เรียกว่าตระกูล "เถาถัง" (陶唐氏) | ตำนานและตำราสกุล |
| แซ่จี (姬 จี) | ถังซูอวี๋ (唐叔虞) พระอนุชาของโจวเฉิงหวาง (周成王) | มีเอกสารประวัติศาสตร์ เช่น《史记·晋世家》(จีนกลาง ซื่อจี้ จิ้นซื่อเจีย — บันทึกประวัติศาสตร์ ภาคราชสกุลรัฐจิ้น) |
| ชนชาติอื่น | ชาวเชียงโบราณ ชาวซีอวี้ ชาวแมนจูบางตระกูล | ตำราสกุล หลักฐานจำกัด |
สายถังซูอวี๋ มีเรื่อง "ตัดใบถงเป็นป้ายแต่งตั้งน้องชาย" (桐叶封弟 ถงเย่ฟงตี้) เล่ากันว่าโจวเฉิงหวางวัยเยาว์ตัดใบต้นถงเป็นรูปแผ่นหยกมอบให้น้องเล่น ๆ แต่ขุนนางทูลว่ากษัตริย์ตรัสแล้วไม่คืนคำ จึงต้องแต่งตั้งจริง ตระกูลถังบางสายตั้งชื่อ "หอถงกุย" (桐圭堂) จากเรื่องนี้ ลูกหลานถังซูอวี๋ภายหลังเปลี่ยนชื่อรัฐเป็น "จิ้น" (晋) และศาลรำลึกท่านที่ไท่หยวนคือจุดเริ่มของจิ้นฉือ (晋祠) ซึ่งเดิมชื่อศาลถังซูอวี๋
สายพระเจ้าเหยา ตำราเล่าว่าลูกหลานถูกย้ายไปแคว้นตู้ (杜) เรียกว่าตระกูล 唐杜氏 (จีนกลาง ถังตู้ซื่อ) บางส่วนยังใช้แซ่ถัง สายที่ภายหลังใช้แซ่ตู้อ่านต่อได้ในบทความแซ่โต๋ว 杜 ส่วนชื่อ "เถาถัง" ก็โยงกับแซ่เถา ในบทความแซ่เท้า 陶 คนแซ่ถังจากคนละสายจึงอาจไม่ได้เป็นญาติกันเลย
ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน
ตามทำเนียบของzupu.cn เรื่องถิ่นเดิมและชื่อหอแซ่ถัง ถิ่นเดิมของตระกูลมี 4 แห่ง คือ จิ้นหยาง (晋阳) แถวไท่หยวน หลู่กั๋ว (鲁国) และเป่ยไห่ (北海) ในซานตง กับจิ้นชาง (晋昌) ชื่อหอที่ใช้มากคือหอจิ้นหยางกับหอจิ้นชาง ส่วนหอที่ตั้งตามเรื่องเล่ามีหอถงกุย กับหอฉานรั่ง (禅让堂 แปลว่าสละราชสมบัติให้ผู้มีคุณธรรม หมายถึงพระเจ้าเหยาสละราชย์ให้ซุ่น)
เส้นทางลงใต้ และสายแต้จิ๋ว
เรื่องที่พบชัดคือสายฝูเจี้ยน ปี ค.ศ. 885 ถังฉี่ (唐绮) ชาวกู้สื่อ เหอหนาน ตามหวังเสิ่นจือ (王审知) เข้าฝูเจี้ยน ตั้งบ้านที่ฝูโจว เพราะปลูกทับทิมเต็มจวนจึงได้ชื่อว่า "ตระกูลถังทับทิม" (石榴唐氏 สือหลิวถังซื่อ) ลูกหลานแยกไปผูเถียนกับเซียนโหยว ข้อมูลนี้มาจากเรื่องตระกูลถังเซียนโหยวของโซหู ซึ่งเป็นแหล่งของตระกูลเอง
ส่วนสายแต้จิ๋ว ผมยังไม่พบปฐมบรรพชนแซ่ถังที่เข้าแต้จิ๋ว ชื่อหมู่บ้าน หรือจำนวนคนที่ยืนยันได้ พบเพียงคำตอบในเว็บถาม-ตอบปี 2009 ว่าที่กิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) มีหมู่บ้านหนึ่งมีคนแซ่ถังมาก ซึ่งน่าเชื่อถือต่ำ จึงไม่ใช้เป็นข้อสรุป
แซ่ถังในเมืองไทย
ผมค้นภาษาจีนและภาษาไทยแล้วยังไม่พบสมาคมแซ่ถังในประเทศไทย แซ่ที่มีคนจากแต้จิ๋วน้อยอาจไม่มีสมาคมของตนเอง (ข้อสันนิษฐานของผม) ผมจึงไม่ระบุชื่อบุคคลหรือนามสกุลไทยที่มาจากแซ่ถัง เพราะยังไม่มีแหล่งยืนยันครับ
ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน
รายงานของกระทรวงความมั่นคงสาธารณะปี 2021 จัดแซ่ถังไว้ในกลุ่มแซ่ที่มีมากที่สุดของหูหนาน ข้อมูลรองระบุว่าหูหนานกับเสฉวนรวมกันมีราว 20% ของคนแซ่ถังทั้งประเทศ อีกราว 20% อยู่ในอานฮุย ฉงชิ่ง กว่างซี เจียงซู กุ้ยโจว และยูนนาน ตัวเลขชุดนี้ชี้ว่าแซ่ถังกระจุกอยู่ในแผ่นดินตอนในของภาคใต้ ไม่ใช่ริมทะเลแบบแซ่แต้จิ๋วใหญ่หลายแซ่ อาจเป็นเหตุให้คนแซ่ถังในไทยไม่มาก (ข้อสังเกต ไม่ใช่สถิติ)
หมู่บ้านถังเจีย จูไห่
หมู่บ้านแซ่ถังที่ดังที่สุดคือถังเจีย (唐家村 ถังเจียชุน) ที่อ่าวถังเจียวาน เมืองจูไห่ (珠海) กวางตุ้ง ตามสมุดตระกูลฉบับปี 1915 ปฐมบรรพชนคือถังเส้าเหยา (唐绍尧) ย้ายจากตรอกจูจี (珠玑巷 จูจีเซี่ยง) ที่หนานสยง มาตั้งรกรากเมื่อ ค.ศ. 1205 ปัจจุบันมีศาลบรรพชน 13 แห่ง ข้อมูลนี้มาจากเว็บรัฐบาลเมืองจูไห่ที่อ้างสมุดตระกูล แต่หน้านั้นเปิดไม่ได้แล้ว จึงยังตรวจซ้ำไม่ได้ ส่วนคนดังของตำบลนี้อ่านได้ในวิกิพีเดียภาษาจีน หมู่บ้านนี้พูดภาษาเซียงซานในกลุ่มกวางตุ้ง ไม่ใช่แต้จิ๋ว
บุคคลสำคัญแซ่ถัง
| บุคคล | ยุค | ความสำคัญ |
|---|---|---|
| ถังซูอวี๋ (唐叔虞) | ราวศตวรรษที่ 11 ก่อน ค.ศ. | ได้รับแคว้นถัง ต้นสายรัฐจิ้น |
| ถังอิ๋น (唐寅 หรือ 唐伯虎 ถังป๋อหู่) | ค.ศ. 1470–1524 | จิตรกรและกวีเมืองซูโจว หนึ่งใน "สี่ปราชญ์แห่งอู๋จง" |
| ถังถิงซู (唐廷枢) | ค.ศ. 1832–1892 | ชาวถังเจีย ผู้บริหารบริษัทเรือกลไฟและเหมืองถ่านหินยุคปฏิรูปของจีน |
| ถังเส้าอี๋ (唐绍仪) | ค.ศ. 1862–1938 | ชาวถังเจีย นายกรัฐมนตรีคนแรกของสาธารณรัฐจีน |
ประวัติของท่านเหล่านี้ตรวจได้จากวิกิพีเดียภาษาจีน เช่นหน้าถังอิ๋นและหน้าถังเส้าอี๋ หน้าถังเส้าอี๋บันทึกว่าสวนส่วนตัวของท่านสร้างเมื่อปี 1910 ได้ชื่อ "สวนสุขร่วมกัน" (共乐园 จีนกลาง ก้งเล่อหยวน) เมื่อขยายในปี 1921 และท่านยกให้หมู่บ้านถังเจียในปี 1932
ธรรมเนียม คำสอนของตระกูล และอาหาร
ตระกูลถังที่เซียนโหยว ฝูเจี้ยน บันทึกคำสอนสกุลไว้เป็นข้อ ๆ เช่น เซ่นไหว้บรรพชน ดูแลสุสาน ปรองดองกันในหมู่ญาติ เคารพลำดับอาวุโส ประหยัด และระงับข้อพิพาทอย่าให้ถึงโรงศาล
เรื่องอาหาร ผมไม่พบอาหารประจำแซ่ถัง มีเพียงซอสหอยนางรมถังเจีย (唐家叠石蚝油 จีนกลาง ถังเจียเตี๋ยสือเหาโหยว) ของขึ้นชื่อของตำบลถังเจียวาน ซึ่งเป็นของท้องถิ่น
คำถามที่พบบ่อย
แซ่ตึ้ง แซ่ถัง (唐) มาจากไหน?
มีหลายสาย สายหลักตามตำนานมาจากพระเจ้าเหยา (แซ่ฉี) และจากถังซูอวี๋ พระอนุชาของโจวเฉิงหวาง (แซ่จี) สายหลังมีเอกสารรองรับมากกว่า
แซ่ถังภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนด้วยอักษร 唐 ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน อ่านจีนกลางว่า ถัง (Táng) แต้จิ๋วอ่านเสียงแซ่ว่า ตึ้ง (deng5)
แซ่ถังภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
พบทั้ง Tang, Tong, Tng, Teng และ Thong
แซ่ถังคือแซ่เดียวกับราชวงศ์ถังหรือไม่?
ไม่ใช่ ราชวงศ์ถังเป็นของตระกูลหลี่ ชื่อราชวงศ์มาจากบรรดาศักดิ์ "ถังกั๋วกง" ของผู้ก่อตั้ง ไม่ได้มาจากแซ่ถัง
แซ่ถังมีคนแต้จิ๋วมากไหม?
ผมยังไม่พบข้อมูลที่ยืนยันได้ แซ่ถังกระจุกอยู่ในหูหนานและเสฉวนมากกว่าชายฝั่งแต้จิ๋ว และไม่พบสมาคมแซ่ถังในประเทศไทย
บทสรุป
แซ่ถังไม่เกี่ยวกับราชวงศ์ถัง แต่มีรากย้อนไปถึงเรื่องพระเจ้าเหยาและรัฐจิ้น เรื่องใบถงของถังซูอวี๋สอนให้รักษาคำพูด
ตัวเลข 9.78 ล้านคนเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ตัวเลขนับจริง ส่วนสายแต้จิ๋วและสายในไทยยังเป็นช่องว่างที่ผมหาไม่พบ ถ้าท่านเป็นลูกหลานแซ่ตึ้ง แซ่ถัง ที่มีเรื่องเล่า ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างออกไป แจ้งครอบครัวเรา ได้ครับ
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- บทความแซ่ถังในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ (Wikipedia)
- บทความแซ่ถังในวิกิพีเดียภาษาจีน (Wikipedia)
- ต้นกำเนิดแซ่ถัง (zupu.cn สมุดลำดับสกุล)
- ถิ่นเดิมและชื่อหอแซ่ถัง (zupu.cn สมุดลำดับสกุล)
- เรื่องตระกูลถังเซียนโหยว ฝูเจี้ยน (โซหูประวัติศาสตร์)
- ตำบลถังเจียวาน จูไห่ (วิกิพีเดียภาษาจีน)
- อักษร 唐 ในพจนานุกรมแต้จิ๋ว (Mogher)
- อักษร 唐 (Wiktionary)
