↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Yue Surname

แซ่งัก แซ่เยว่ (岳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเยว่ จากซานตงสู่ทั่วแผ่นดินจีน และความเชื่อมโยงกับไทย

แซ่งัก แซ่เยว่ (岳) แซ่ของงักฮุย มาจากไหน? ตำแหน่งซื่อเยว่สกุลเจียง ถิ่นเดิมซานหยาง หอ精忠堂 ลำดับชื่อรุ่นพระราชทาน และตำนานปาท่องโก๋

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกแซ่งัก แซ่เยว่ อักษร 岳 สีทองขนาดใหญ่หน้าเนินสุสานหญ้าเขียวและศิลาจารึก ด้านซ้ายบนเป็นภาพแม่ทัพโพกผ้าสีน้ำเงินนั่งอ่านหนังสือแบบภาพวาดงักฮุย มีอาคารศาลเจ้าและทะเลสาบยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่งัก แซ่เยว่ (岳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเยว่ จากซานตงสู่ทั่วแผ่นดินจีน และความเชื่อมโยงกับไทย
ภาพปกแซ่งัก แซ่เยว่ อักษร 岳 สีทองขนาดใหญ่หน้าเนินสุสานหญ้าเขียวและศิลาจารึก ด้านซ้ายบนเป็นภาพแม่ทัพโพกผ้าสีน้ำเงินนั่งอ่านหนังสือแบบภาพวาดงักฮุย มีอาคารศาลเจ้าและทะเลสาบยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่งัก แซ่เยว่ (岳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเยว่ จากซานตงสู่ทั่วแผ่นดินจีน และความเชื่อมโยงกับไทย (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ 岳 อักษรเดียวกับคำว่า "ภูเขาใหญ่" สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "งัก" ส่วนจีนกลางอ่านว่า "เยว่" (Yuè) คนไทยรู้จักแซ่นี้ดีผ่าน 岳飞 (แต้จิ๋ว งักฮุย / จีนกลาง เยว่เฟย) แม่ทัพผู้ซื่อสัตย์แห่งราชวงศ์ซ่ง และตำนานปาท่องโก๋ที่เล่ากันว่าเกิดจากความแค้นแทนท่าน

ในจีนมีคนแซ่นี้ประมาณ 1.59 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.43–1.75 ล้านคน) อยู่อันดับประมาณ ~124

คำตอบสั้น ๆ

แซ่งักหรือแซ่เยว่ (岳) คือแซ่ของงักฮุย ตามตำนานมาจากสกุลเจียงที่ดำรงตำแหน่งไท่เยว่และซื่อเยว่ ผู้ดูแลการบวงสรวงภูเขาศักดิ์สิทธิ์ในยุคเหยาและซุ่น ลูกหลานจึงนำชื่อตำแหน่งมาเป็นแซ่ ถิ่นเดิมคือซานหยางในซานตง ปัจจุบันมีมากในเหอหนานและเสฉวน คนแซ่นี้จำนวนมากอ้างว่าสืบจากงักฮุย แต่ยังไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋ว

ประเด็นสำคัญ

  • "งัก" เป็นชื่อแต้จิ๋วที่มีใช้จริงในภาษาไทย เช่น งักฮุย และวรรณกรรมแปลเรื่องซวยงัก
  • ต้นแซ่ตามตำนานคือตำแหน่งผู้ดูแลภูเขาศักดิ์สิทธิ์ สายสกุลเจียง (姜)
  • ชื่อหอส่วนใหญ่มาจากคุณธรรมของงักฮุย เช่น 精忠堂 และ 忠孝堂
  • เรื่องปาท่องโก๋ "ทอดฉินฮุ่ย" เป็นตำนาน ไม่ใช่ประวัติศาสตร์

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่งัก (แซ่เยว่)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 岳 (ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน · รูปโบราณ 嶽 ไม่ใช้เป็นแซ่)
จีนกลาง เยว่ (Yuè เสียงที่ 4) ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียน เยฺว่
แต้จิ๋ว งัก (ngag8) ชื่อที่คนไทยใช้จริง เช่น งักฮุย
ชื่อไทยแบบอื่น เยียะ (จีนกลางแบบเก่า หนังสือร้อยแซ่ฉบับไทยเขียน "แซ่เยียะ")
ภาษาอังกฤษ Yue, Yueh (ไต้หวัน), Ngok (ฮ่องกง)
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~124 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคนในจีน ราว 1.59 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 1.43–1.75 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เหอหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013) · วิกิพีเดียจีนระบุว่าเสฉวนกับเหอหนานรวมกันราว 52%
ถิ่นเดิมของตระกูล ซานหยาง (山阳 ซานตง), เย่ (邺 เหอหนาน)
ชื่อหอ 山阳堂, 精忠堂, 忠孝堂, 忠武堂 ฯลฯ

เขียนและอ่านอย่างไร

แซ่นี้เขียนว่า 岳 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน อักษรประกอบด้วย 丘 (เนิน) บน 山 (ภูเขา) หมายถึงภูเขาสูงใหญ่ ในฐานะแซ่ มาจากตำแหน่งผู้ดูแลภูเขาศักดิ์สิทธิ์ในยุคตำนาน

  • งัก คือเสียงแต้จิ๋ว ngag8 เหมือนกันทุกถิ่น และเป็นชื่อที่คนไทยใช้จริง วิกิพีเดียภาษาไทยใช้หัวเรื่องว่า "งักฮุย" เว็บไซต์ภาษาไทยหลายแห่งเขียนว่า "ฮุย แซ่งัก" และนิตยสารศิลปวัฒนธรรมก็เขียนว่า "เยว์ (งัก)"
  • เยว่ คือเสียงจีนกลาง สื่อไทยมักเขียน "เยว่ เฟย์" ส่วนรูปตามหลักราชบัณฑิตฯ คือ "เยฺว่"
  • เยียะ เป็นรูปเก่าที่หนังสือร้อยแซ่ฉบับภาษาไทยใช้
  • Ngok มาจากกวางตุ้ง ส่วนไต้หวันสะกด Yueh (คำอ่านอักษร 岳 ในวิกิพจนานุกรม)

แซ่นี้ไม่มีปัญหาชื่อชนกับแซ่ใหญ่อื่นในสำเนียงแต้จิ๋ว เห็นคำว่า "แซ่งัก" ก็มั่นใจได้ว่าคือแซ่ 岳

แซ่งักมาจากไหน

ตำรา《元和姓纂》และตำราแซ่รุ่นหลังเล่าว่า ยุคดึกดำบรรพ์มีตำแหน่ง "太岳" (จีนกลาง ไท่เยว่) ดูแลการบวงสรวงภูเขาศักดิ์สิทธิ์ ผู้ได้เป็นไท่เยว่คนแรกคือ 伯夷 (จีนกลาง ป๋ออี๋) ลูกหลานเหยียนตี้ (炎帝) สกุลเจียง ต่อมาตำแหน่งนี้ขยายเป็น "四岳" (จีนกลาง ซื่อเยว่) คือผู้นำเผ่าที่ดูแลภูเขาศักดิ์สิทธิ์สี่ทิศ (ซื่อเยว่ในวิกิพีเดียภาษาจีน)

ตำนานเล่าว่าซื่อเยว่ช่วยพระเจ้าเหยาปกครอง แนะนำให้มอบบัลลังก์แก่ซุ่น และช่วยต้าอวี่ปราบน้ำท่วม ลูกหลานจึงนำชื่อตำแหน่งมาเป็นแซ่ เรื่องนี้อยู่ในยุคก่อนมีหลักฐานลายลักษณ์อักษร จึงต้องถือเป็นตำนาน และทำให้แซ่นี้นับเป็นญาติในตำนานกับแซ่สายเจียงอื่น ๆ เช่นแซ่ลื่อ (吕 จีนกลาง หลวี่) และแซ่โค้ว (许 จีนกลาง สวี่) รวมทั้งแซ่เกียง (姜) เอง

ปัจจุบันคนแซ่นี้จำนวนมากอ้างว่าสืบจากงักฮุยและบุตรทั้งห้า สมุดลำดับสกุลสายหนึ่งเขียนว่า คนแซ่เยว่ทั้งแผ่นดินล้วนเป็นลูกหลานเหยียนตี้ และส่วนใหญ่สืบจากท่านงักฮุย (ที่มาของแซ่เยว่สองสาย บนเว็บ族谱网)

สาย บรรพชน ยุค สถานะของเรื่อง
สกุลเจียง ตั้งแซ่ตามตำแหน่งไท่เยว่/ซื่อเยว่ ป๋ออี๋ ยุคเหยา ซุ่น อวี่ ตำนาน (อยู่ในตำราแซ่สมัยถัง)
อุยกูร์ 岳柱 (จีนกลาง เยว่จู้) หยวน แหล่งรวบรวม
แมนจู (罗岳 · 沃岳 · 岳察 ฯลฯ) ไม่ระบุ ชิง มีเอกสารใน《清朝通志》
มองโกล จิ่งพัว ถู่เจีย ไม่ระบุ ชิงถึงปัจจุบัน แหล่งรวบรวม
ลูกหลานงักฮุย งักฮุยและบุตร 5 คน ซ่งใต้ มีเอกสารระดับสมุดลำดับสกุล

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่นี้มีจุดพิเศษ คือแทบไม่ใช้ชื่อถิ่นเป็นชื่อหอเหมือนแซ่อื่น แต่ใช้คุณธรรมของงักฮุยเป็นอัตลักษณ์หลัก

ชื่อ ประเภท ที่มา
山阳 / 山阳堂 ถิ่นเดิมหลักและชื่อหอ เขตซานหยาง ตั้งสมัยฮั่น ตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอจินเซียง (金乡) ซานตง สมัยฉินถึงฮั่นคนแซ่นี้กระจุกที่นี่
邺 ถิ่นเดิม เขตอานหยาง เหอหนาน ทางเหนือติดอำเภอ 汤阴 (จีนกลาง ทังอิน) บ้านเกิดงักฮุย
精忠堂 (จิงจงถัง) ชื่อหอ ระลึกถึงงักฮุย จากคำว่า "精忠" ในตำนานอักษรบนหลังท่าน
忠武堂 ชื่อหอ จากพระนามเกียรติยศย้อนหลัง "忠武" ของงักฮุย ใช้โดยสายซินโจว หูเป่ย์
忠孝堂 / 忠孝全伦堂 ชื่อหอ สายฉางโจว เจียงซู ซุ้มศาลที่ทังอินก็มีป้ายอักษร 忠 และ 孝 คู่กัน
敦本堂 หอสาขา สายเส้าหยาง หูหนาน

แซ่นี้ไม่ได้อยู่ในกลุ่มหอร่วมหลายแซ่อย่าง 六桂堂 (รายชื่อหอของแซ่เยว่ บนเว็บไซต์ตระกูล)

ซุ้มประตูศาลงักฮุย 宋岳忠武王庙 ที่ทังอิน เหอหนาน บ้านเกิดงักฮุย ถิ่นสำคัญของแซ่งัก แซ่เยว่
ซุ้มประตูศาลงักฮุยที่ทังอิน มณฑลเหอหนาน บ้านเกิดของท่าน ป้ายกลางเขียน "宋岳忠武王庙" สองข้างประตูมีป้ายอักษร "孝" และ "忠" · ภาพ: Windmemories / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

เส้นทางอพยพ และร่องรอยในจีนใต้

ลูกหลานงักฮุยหลังปี ค.ศ. 1142

สมัยฉินถึงฮั่นคนแซ่นี้กระจุกอยู่ที่ซานหยาง ถึงสมัยซ่งเหนือยังเป็นแซ่เล็ก หนังสือ《百家姓》จัดไว้ลำดับที่ 475 งักฮุยถูกประหารพร้อมบุตรชายคนโต 岳云 (จีนกลาง เยว่อวิ๋น) ในปี ค.ศ. 1142 ภายหลังได้รับการกู้เกียรติ บุตรทั้งห้าคือ 岳云 岳雷 岳霖 岳震 岳霆 ลูกหลานแตกสายไปหลายทาง (ประวัติเยว่เหลยและสายบุตรทั้งห้า บนเว็บ族谱网)

สาย ถิ่นที่ไป
岳云 (บุตรคนที่ 1) หวงกัง หูเป่ย์ · บุตรของท่านไปอี้หยาง หูหนาน
岳雷 (บุตรคนที่ 2) หางโจว แล้วแตกเป็นสี่สาย · สายหนึ่งไปฉีเซี่ยน เหอหนาน
岳霖 (บุตรคนที่ 3) อี๋ซิง เจียงซู · หลานปู่ 岳珂 (จีนกลาง เยว่เคอ) อยู่ที่เจียซิงตั้งแต่ ค.ศ. 1217
岳震 · 岳霆 (บุตรคนที่ 4–5) หลบภัยที่หวงเหมย หูเป่ย์ · บางส่วนไปซีเสีย เหอหนาน

คลื่นอพยพใหญ่

  • ต้นหมิง คนแซ่นี้จากหงต้ง (洪洞) ซานซี ถูกย้ายไปซานตง เหอหนาน เหอเป่ย์ เจียงซู ส่านซี
  • ต้นชิง ตามกระแส "湖广填四川" หลังสงครามทำให้เสฉวนเหลือคนน้อยมาก คนแซ่นี้จากหูเป่ย์และหูหนานจำนวนมากย้ายเข้าเสฉวน นี่คือเหตุที่เสฉวนกลายเป็นหนึ่งในสองมณฑลหลักของแซ่นี้
  • สมัยชิง ตามกระแส "闯关东" คนแซ่นี้จากเหอหนาน ซานตง เหอเป่ย์ ย้ายไปภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

แล้วจีนใต้และแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายตระกูลแซ่นี้ในแต้จิ๋วหรือกวางตุ้งเลย การค้นเว็บจีนทั้งชื่อสมาคม ศาลบรรพชน และหมู่บ้านใน 潮州 แต้จิ๋ว (เฉาโจว) 汕头 ซัวเถา (ซ่านโถว) 揭阳 กิ๊กเอี๊ย (เจียหยาง) รวมถึงเมืองอื่นในกวางตุ้ง ไม่พบข้อมูล

แซ่งักในเมืองไทย

จากรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่งักในไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบนามสกุลไทยหรือคนไทยเชื้อสายจีนที่มีชื่อเสียงซึ่งยืนยันได้ว่าแซ่ 岳

แต่ในทางวัฒนธรรม แซ่งักอยู่ใกล้ตัวคนไทยมาก

  • พงศาวดารจีนเรื่องซวยงัก (说岳) แปลว่าเล่าเรื่องตระกูลงัก เป็นวรรณกรรมจีนแปลไทยที่เล่าเรื่องสมัยราชวงศ์ซ่ง คำว่า "งัก" ในชื่อเรื่องก็คือแซ่ 岳 ในสำเนียงแต้จิ๋ว (บันทึกเรื่องซวยงักบน GotoKnow)
  • ชื่องักฮุย เป็นชื่อที่คนไทยใช้เรียก 岳飞 จนวิกิพีเดียภาษาไทยใช้เป็นหัวเรื่อง (เรื่องงักฮุยในฐานะเทพเจ้า อ่านได้ในงักฮุย ขุนพลผู้ภักดีแห่งกรมสายฟ้า)
  • ตำนานปาท่องโก๋ ที่คนไทยกินกันทุกเช้า (ดูหัวข้ออาหาร)

ถ้าใครรู้จักศาลเจ้าที่บูชางักฮุยหรือครอบครัวแซ่งักในเมืองไทย ชวนมาเล่าให้ฟังครับ

ทุกวันนี้คนแซ่งักอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่าเหอหนานมีคนแซ่นี้มากที่สุด ส่วนวิกิพีเดียจีนระบุว่าเสฉวนกับเหอหนานรวมกันราว 52% (แซ่เยว่ในวิกิพีเดียภาษาจีน)

พื้นที่ ความสำคัญ
เหอหนาน มากที่สุดตามฝูซี 2013 · บ้านเกิดงักฮุย (ทังอิน) และถิ่นเดิม 邺
เสฉวน รวมกับเหอหนานราว 52% · หลายสายมีลำดับชื่อรุ่นของตนเอง
หูเป่ย์ หวงกัง หวงเหมย ซินโจว เซียงหยาง
เจียงซู ฉางโจว อี๋ซิง ถงซาน (มี "岳飞纪念堂")
ซานตง ไหลโจว ซินไท่ หลินอี๋ เหอเจ๋อ · ถิ่นเดิมซานหยาง
หูหนาน อี้หยาง เส้าหยาง
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เฮยหลงเจียง
ไต้หวัน ไถจง ไทเป (มีศาลงักฮุยที่เฉ่าซาน) · อันดับประมาณ ~186 ของไต้หวัน

บุคคลสำคัญแซ่งัก

บุคคล ยุค บทบาท
ป๋ออี๋ (伯夷) ยุคตำนาน ไท่เยว่คนแรก บรรพชนในตำนานของแซ่
งักฮุย หรือเยว่เฟย (岳飞) ชื่อรอง 鹏举 ค.ศ. 1103–1142 ชาวทังอิน เหอหนาน แม่ทัพต้านทัพจินสมัยซ่งใต้ ผู้นำ "岳家军" ถูกใส่ความและประหารที่หางโจว ภายหลังได้รับพระนาม "武穆" "忠武" และสถาปนาเป็น "鄂王"
เยว่อวิ๋น (岳云) ค.ศ. 1119–1142 บุตรชายคนโต ถูกประหารพร้อมบิดา ได้รับสถาปนาย้อนหลังเป็น "继忠侯"
เยว่เคอ (岳珂) ค.ศ. 1183–1243 หลานปู่ นักเขียนผู้รวบรวมเอกสารแก้ต่างให้ปู่ใน《金佗稡编》
เยว่จู้ (岳柱) หยวน ขุนนางชาวอุยกูร์ที่ใช้แซ่เยว่
เยว่จงฉี (岳钟琪) ค.ศ. 1686–1754 แม่ทัพสมัยชิง ผู้ว่าการรวมเสฉวนและส่านซี เล่ากันว่าเป็นลูกหลานรุ่นที่ 21 ของงักฮุย
ภาพวาดงักฮุย เยว่เฟย 岳飞 สมัยราชวงศ์หมิง นั่งอ่านหนังสือปกสีน้ำเงิน บุคคลสำคัญแซ่งัก แซ่เยว่
ภาพวาดสมัยราชวงศ์หมิงของงักฮุย นั่งถือหนังสือปกสีน้ำเงิน โพกผ้าสีน้ำเงิน สวมเสื้อคลุมปักลายมังกร · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
สุสานงักฮุยและเยว่อวิ๋นที่หางโจว ศิลาจารึก 宋岳鄂王墓 และ 宋继忠侯岳云墓 ของคนแซ่งัก
สุสานของงักฮุยและบุตรชายเยว่อวิ๋นริมทะเลสาบซีหู หางโจว ศิลาซ้ายจารึก "宋岳鄂王墓" ศิลาขวาจารึก "宋继忠侯岳云墓" · ภาพ: Windmemories / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ตำนานปาท่องโก๋ "ทอดฉินฮุ่ย"

แซ่นี้ไม่มีอาหารประจำตระกูลที่บันทึกไว้ แต่มีอาหารที่ผูกกับงักฮุยโดยตรง คือปาท่องโก๋ หรือที่ภาษาแต้จิ๋วเรียกว่า "อิ่วจาก้วย" (油炸粿) ขอย้ำว่าเป็นตำนาน ไม่ใช่ประวัติศาสตร์

วิกิพีเดียจีนเล่าแบบ "เล่ากันว่า" หลัง 秦桧 (จีนกลาง ฉินฮุ่ย) ใส่ความงักฮุยจนถูกประหาร ลูกจ้างร้านขนมที่หางโจวปั้นแป้งเป็นรูปฉินฮุ่ยกับภรรยาประกบหลังกันแล้วลงทอด เรียกว่า "ทอดฉินฮุ่ย" ต่อมาเหลือเป็นแป้งสองเส้นประกบกัน กลายเป็น 油条 (จีนกลาง โหยวเถียว) (ตำนาน油条ในวิกิพีเดียภาษาจีน)

ส่วนหน้าปาท่องโก๋ในวิกิพีเดียภาษาไทยอธิบายว่า คำไทย "ปาท่องโก๋" เพี้ยนมาจาก 白糖糕 ซึ่งเป็นขนมแป้งข้าวเจ้านึ่งที่พ่อค้าขายคู่กัน แล้วคนไทยเรียกสลับกันจนติดปาก เสียง 桧 กับ 粿 ที่พ้องกันเป็นที่มาของการเล่าเชื่อมโยง แต่ไม่มีหลักฐานร่วมสมัยว่าขนมนี้เกิดในสมัยซ่ง

คำสอนประจำตระกูล "精忠报国"

ยังไม่พบคำสอนฉบับเดียวที่ทุกสายใช้ร่วมกัน คุณค่าหลักที่ลูกหลานยึดถือคือ "精忠报国" (ซื่อสัตย์จงรักภักดี ตอบแทนชาติ) ตำนานเล่าว่ามารดาของงักฮุยสลักอักษรนี้ไว้กลางหลังบุตร แต่เรื่องสลักหลังแพร่หลายจากนิยาย《说岳全传》ส่วนประวัติศาสตร์ทางการ《宋史》และกำแพงที่ศาลงักฮุยหางโจวใช้คำว่า "盡忠報國" (尽忠) ไม่ใช่ 精忠

กำแพงอักษร 盡忠報國 ในศาลงักฮุย 岳王庙 หางโจว คติประจำแซ่งัก แซ่เยว่
กำแพงสีขาวในศาลงักฮุย (岳王庙) หางโจว มีแผ่นจารึกอักษรใหญ่ "盡忠報國" อ่านจากขวาไปซ้าย · ภาพ: 維基小霸王 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ลำดับชื่อรุ่นพระราชทาน

เรื่องเด่นของวัฒนธรรมแซ่นี้คือ สมุดลำดับสกุลและเว็บไซต์ของตระกูลเล่าว่าจักรพรรดิคังซีพระราชทานลำดับชื่อรุ่นให้ลูกหลานงักฮุย 16 อักษร เริ่มใช้ตั้งแต่รุ่นที่ 22

重开奇秀,永佐朝邦;崇德喜彩,增耀远贤

ปี 1999 สมาคมวิจัยความคิดงักฮุยขยายเป็น 32 อักษรให้ใช้ทั่วประเทศ (ลำดับชื่อรุ่นแซ่เยว่ บนเว็บไซต์ตระกูล) ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ศาลและการไหว้

สถานที่สำคัญคือศาลงักฮุยและสุสานที่หางโจว ศาลงักฮุยที่ทังอิน และศาลงักฮุยที่เฉ่าซาน ไทเป ส่วนวันไหว้บรรพชนเฉพาะของตระกูล ยังไม่พบในแหล่งที่ค้น

คำถามที่พบบ่อย

แซ่งัก ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 岳 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน อักษรเดียวกับคำว่าภูเขาใหญ่ ประกอบด้วย 丘 บน 山

แซ่งัก แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า "งัก" (ngag8) และเป็นชื่อที่คนไทยใช้จริง เช่น งักฮุย และวรรณกรรมแปลเรื่องซวยงัก

แซ่งัก จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เยว่" (Yuè เสียงที่ 4) ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "เยฺว่" ส่วนหนังสือรุ่นเก่าบางเล่มเขียนว่า "เยียะ" ทั้งหมดคือแซ่ 岳 เดียวกัน

แซ่งัก มาจากไหน?

ตามตำนาน มาจากสกุลเจียงผู้ดำรงตำแหน่งไท่เยว่และซื่อเยว่ ดูแลการบวงสรวงภูเขาศักดิ์สิทธิ์ ถิ่นเดิมหลักคือซานหยางในซานตง

แซ่งัก ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดว่า Yue ตามจีนกลาง Yueh ตามแบบไต้หวัน และ Ngok ตามแบบกวางตุ้งหรือฮ่องกง ทุกแบบคือแซ่ 岳 เดียวกัน

งักฮุยแซ่อะไร?

งักฮุย (岳飞) แซ่ 岳 ชื่อ 飞 "งัก" คือแซ่ในสำเนียงแต้จิ๋ว "ฮุย" คือชื่อตัว จีนกลางอ่านว่า "เยว่เฟย" ท่านเป็นชาวทังอิน มณฑลเหอหนาน

บทสรุป

แซ่งักหรือแซ่เยว่มีต้นแซ่ในตำนานจากตำแหน่งผู้ดูแลภูเขาศักดิ์สิทธิ์ แต่ตัวตนของแซ่ทุกวันนี้ผูกกับงักฮุยแทบทั้งหมด ตั้งแต่ชื่อหอ คติ "精忠报国" ไปจนถึงลำดับชื่อรุ่น ในเมืองไทยแซ่นี้มาถึงเราผ่านวรรณกรรมซวยงักและตำนานปาท่องโก๋ ดูอันดับเทียบกับแซ่อื่นได้ในตาราง 168 แซ่จีน

ถ้าคุณเป็นลูกหลานแซ่งัก มีเรื่องเล่า รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~124 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่งักนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่งักใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน